Η Βόρεια Κορέα κατοχύρωσε συνταγματικά τη θεώρηση της Νότιας Κορέας ως ξεχωριστού κράτους, εγκαταλείποντας επισήμως τον στόχο της επανένωσης της κορεατικής χερσονήσου. Η αλλαγή αποτυπώνεται στο αναθεωρημένο Σύνταγμα της χώρας, το πλήρες κείμενο του οποίου δημοσιοποιήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2026 μέσω της κρατικής διαδικτυακής πύλης Naenara. Πρόκειται για τη σημαντικότερη θεσμική μεταβολή στις σχέσεις των δύο χωρών εδώ και δεκαετίες, καθώς η Πιονγκγιάνγκ εγκαταλείπει την αντίληψη ότι Βορράς και Νότος αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου έθνους που πρέπει κάποτε να επανενωθεί.
Οι συνταγματικές τροποποιήσεις είχαν εγκριθεί στις 23 Μαρτίου 2026 από την Ανώτατη Λαϊκή Συνέλευση, αλλά το πλήρες κείμενό τους δεν είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι τον Νοέμβριο. Μάλιστα, η προηγούμενη έκδοση του Συντάγματος είχε αποσυρθεί από τον ιστότοπο Naenara τον Μάρτιο του 2024, όταν το καθεστώς του Κιμ Γιονγκ Ουν άρχισε να αναθεωρεί ριζικά την πολιτική του έναντι της Σεούλ.
Η σημαντικότερη αλλαγή περιλαμβάνεται στο νέο άρθρο 2, το οποίο καθορίζει τα εδαφικά όρια της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας. Για πρώτη φορά, η Νότια Κορέα αναφέρεται ρητά ως γειτονικό κράτος, με το βορειοκορεατικό έδαφος να ορίζεται ως εκείνο που συνορεύει με την Κίνα και τη Ρωσία στον βορρά και με τη Δημοκρατία της Κορέας στον νότο, περιλαμβάνοντας τις αντίστοιχες θαλάσσιες ζώνες και τον εναέριο χώρο.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Μέχρι πρόσφατα, η Πιονγκγιάνγκ αντιμετώπιζε τη Νότια Κορέα ως τμήμα της ίδιας χώρας, έστω και υπό διαφορετικό πολιτικό σύστημα. Η νέα συνταγματική πρόβλεψη αποτυπώνει τη μετάβαση από την αντίληψη ενός διαιρεμένου έθνους σε εκείνη δύο διακριτών κρατών.
Παράλληλα, αφαιρέθηκαν από το Σύνταγμα όλες οι αναφορές στην ειρηνική επανένωση, στην εθνική ενότητα και στην κοινή κορεατική ταυτότητα. Οι αλλαγές σηματοδοτούν την οριστική εγκατάλειψη, σε συνταγματικό επίπεδο, μιας πολιτικής που αποτελούσε επί δεκαετίες βασικό στοιχείο της επίσημης ιδεολογίας της Βόρειας Κορέας.
Η εξέλιξη εντάσσεται στη στρατηγική των «δύο εχθρικών κρατών», την οποία παρουσίασε ο Κιμ Γιονγκ Ουν στα τέλη του 2023 και ανέπτυξε περαιτέρω στις αρχές του 2024. Τότε, ο Βορειοκορεάτης ηγέτης είχε χαρακτηρίσει τη Νότια Κορέα κύριο εχθρό της χώρας του, ζητώντας την κατάργηση των κρατικών οργανισμών που ήταν αρμόδιοι για την επανένωση και τη διακοπή των σχετικών πολιτικών πρωτοβουλιών.
Ακολούθησαν συγκεκριμένες ενέργειες, όπως η κατάργηση υπηρεσιών διακορεατικής συνεργασίας, η διακοπή των επικοινωνιών και η καταστροφή τμημάτων οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η νέα συνταγματική διατύπωση θεσμοθετεί αυτή τη μεταβολή, μετατρέποντας μια πολιτική κατεύθυνση σε θεμελιώδη αρχή του κράτους.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι το δημοσιοποιημένο κείμενο δεν χαρακτηρίζει ρητά τη Νότια Κορέα ως «υπ’ αριθμόν ένα εχθρικό κράτος» ή «κύριο εχθρό», παρά τη σχετική ρητορική του Κιμ Γιονγκ Ουν. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς η συνταγματική αναγνώριση της Νότιας Κορέας ως ξεχωριστού κράτους δεν ταυτίζεται αυτομάτως με την ενσωμάτωση όλων των πολιτικών χαρακτηρισμών που έχει χρησιμοποιήσει η βορειοκορεατική ηγεσία.
Η αλλαγή δημιουργεί νέα δεδομένα και για το καθεστώς της κορεατικής χερσονήσου. Ο Πόλεμος της Κορέας, που διεξήχθη από το 1950 έως το 1953, τερματίστηκε με συμφωνία ανακωχής και όχι με συνθήκη ειρήνης. Η στρατιωτική αντιπαράθεση παραμένει επομένως τυπικά ανεπίλυτη, ενώ η αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη εξακολουθεί να χωρίζει δύο από τις ισχυρότερα εξοπλισμένες στρατιωτικές δυνάμεις της περιοχής.
Η εγκατάλειψη του στόχου επανένωσης από την Πιονγκγιάνγκ δεν μεταβάλλει από μόνη της το καθεστώς της ανακωχής ούτε δημιουργεί νέα διεθνή σύνορα. Περιορίζει, ωστόσο, ακόμη περισσότερο το πολιτικό περιθώριο επαναπροσέγγισης, καθώς αφαιρεί από τη βορειοκορεατική κρατική ιδεολογία την προοπτική μιας μελλοντικής κοινής κορεατικής κρατικής οντότητας.
Για τη Σεούλ, η εξέλιξη δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες, καθώς το Σύνταγμα της Νότιας Κορέας εξακολουθεί να προβλέπει ότι η επικράτειά της περιλαμβάνει ολόκληρη την κορεατική χερσόνησο και τα παρακείμενα νησιά. Παράλληλα, διατηρεί την επιδίωξη ειρηνικής επανένωσης. Έτσι, οι δύο πλευρές υιοθετούν πλέον διαφορετικές συνταγματικές προσεγγίσεις για το μέλλον της χερσονήσου.
Αλλάζουν και οι αναλογίες της βορειοκορεατικής σημαίας
Μια δεύτερη, περισσότερο συμβολική αλλά ιστορικά αξιοσημείωτη αλλαγή αφορά την εθνική σημαία της Βόρειας Κορέας. Για πρώτη φορά από την καθιέρωσή της το 1948, τροποποιήθηκαν οι επίσημες αναλογίες της, με τον λόγο ύψους προς πλάτος να μεταβάλλεται από 1:2 σε 1:1,65.
Η νέα αναλογία καθιστά τη σημαία λιγότερο επιμήκη, χωρίς να μεταβάλλει τα βασικά σχεδιαστικά χαρακτηριστικά της. Διατηρούνται η κεντρική κόκκινη επιφάνεια, ο λευκός κύκλος με το κόκκινο αστέρι και οι μπλε και λευκές οριζόντιες λωρίδες.
Η αλλαγή δεν συνιστά υιοθέτηση νέας σημαίας, αλλά τροποποίηση των επίσημων γεωμετρικών προδιαγραφών της. Παρά τον περιορισμένο πρακτικό της αντίκτυπο, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό επειδή συμπίπτει με μια ευρύτερη αναθεώρηση βασικών στοιχείων της κρατικής ταυτότητας.
