Τις τελευταίες ώρες κυκλοφόρησε σε κοινωνικά δίκτυα η εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ έκαναν χρήση ATACMS εναντίον του Ιράν. Με τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία έως σήμερα, η άμεση επιβεβαίωση παραμένει δύσκολη, καθώς οι επίσημες ανακοινώσεις επιλέγουν γενικούς όρους. Η ανακοίνωση του US CENTCOM για την έναρξη της επιχείρησης αναφέρει ότι οι πρώτες ώρες περιλάμβαναν πυρομαχικά ακριβείας από αέρα, ξηρά και θάλασσα, μαζί με την πρώτη επιχειρησιακή χρήση low cost one way attack drones από την Task Force Scorpion Strike. Ούτε εδώ κατονομάζονται συγκεκριμένα βλήματα, κάτι που κρατά ανοιχτή τη συζήτηση και τροφοδοτεί διάφορες ερμηνείες επί του θέματος.
Παράλληλα όμως εμφανίζεται ένα κρίσιμο, πιο συγκεκριμένο στοιχείο. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι χερσαίες δυνάμεις χρησιμοποίησαν HIMARS, μαζί με Tomahawk που εκτοξεύθηκαν από πλοία και αεροπορικά πλήγματα με μαχητικά. Αυτό είναι κομβικό γιατί το HIMARS μπορεί να εκτοξεύσει τόσο ρουκέτες GMLRS όσο και τα ATACMS, αλλά σε αυτή τη φάση μάλλον όχι το PrSM που μόλις έχει μπει σε υπηρεσία. Η ακριβής ταυτότητα του πυρομαχικού, όταν δεν αναφέρεται ρητά, απαιτεί επιβεβαίωση από επίσημη ενημέρωση, από αναγνωρίσιμα υπολείμματα, ή από επιβεβαιωμένες εικόνες εκτοξεύσεων και προσβολών που να “δείχνουν” τύπο και προφίλ πτήσης.
Τα ATACMS καλύπτουν την κατηγορία των περίπου 300 χιλιομέτρων, άρα μπορούν να μετατρέψουν ένα HIMARS σε μέσο κρούσης θεάτρου επιχειρήσεων. Από εκεί και πέρα η γεωγραφία είναι ο “κριτής”. Αν τα σημεία εκτόξευσης βρίσκονταν πολύ κοντά σε δυτικά σύνορα και οι στόχοι ήταν επίσης κοντά, τότε θεωρητικά επαρκεί ένα πυρομαχικό μικρότερης εμβέλειας. Αν οι προσβολές αφορούσαν στόχους σε μεγαλύτερο βάθος, τότε η πιθανότητα για ATACMS μεγαλώνει αισθητά.
Ό,τι κι αν συνέβη επιχειρησιακά, αξίζει να μπουν στο τραπέζι τα δεδομένα των νεότερων εκδόσεων. Η έκδοση που ξεχωρίζει ως “τελευταίο ώριμο προϊόν” σε υπηρεσία είναι η M57E1 ATACMS MOD, που προέκυψε από πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και επέκτασης ζωής. Σύμφωνα με αξιολογήσεις του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας, το βλήμα χρησιμοποιεί αδρανειακή μονάδα πλοήγησης αλλά και GPS, προσβάλλει στόχους σημείου και περιοχής έως 300 χιλιόμετρα, και εκτοξεύεται τόσο από M270A1/Α2 MLRS όσο και από M142 HIMARS. Η μετάβαση σε μοναδική κεφαλή μάχης (χωρίς βομβίδια) συνδέεται και με τη γενικότερη αμερικανική στροφή προς λύσεις που περιορίζουν επιχειρησιακές και πολιτικές “επιβαρύνσεις” από υποπυρομαχικά, κάτι που φαίνεται και στον τρόπο που περιγράφεται η οικογένεια των εκσυγχρονισμών.
Έχουμε λοιπόν αναφορές για ευρεία Tomahawk, και one way drones, αλλά και επιπλέον αναφορές ότι χρησιμοποιήθηκαν HIMARS. Η χρήση ATACMS παραμένει πιθανή υπό προϋποθέσεις εμβέλειας και στόχων, όμως δεν έχει ακόμη “κλειδώσει” επίσημα σε δημόσια ενημέρωση. Βέβαια, αυτό ίσως καθυστερήσει, καθώς η χρήση ATACMS σημαίνει πως οι επιθέσεις εξαπολύθηκαν από το έδαφος του Ιράκ.
