Στο σημερινό του διάγγελμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ κάλεσε ευθέως τον ιρανικό λαό να ανατρέψει την κυβέρνηση του: “…προς τον μεγάλο, υπερήφανο λαό του Ιράν, σας λέω απόψε ότι η ώρα της ελευθερίας σας πλησιάζει. Μείνετε προφυλαγμένοι. Μην βγείτε από το σπίτι σας. Έξω είναι πολύ επικίνδυνα. Βόμβες θα πέφτουν παντού. Όταν τελειώσουμε, πάρτε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας για να την καταλάβετε. Αυτή πιθανότατα θα είναι η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές. Για πολλά χρόνια ζητούσατε τη βοήθεια της Αμερικής, αλλά ποτέ δεν την πήρατε. Κανένας πρόεδρος δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει αυτό που εγώ είμαι διατεθειμένος να κάνω απόψε. Τώρα έχετε έναν πρόεδρο που σας δίνει αυτό που θέλετε. Ας δούμε λοιπόν πώς θα ανταποκριθείτε. Η Αμερική σας στηρίζει με συντριπτική δύναμη και καταστροφική ισχύ. Τώρα είναι η ώρα να πιάσετε τον έλεγχο του πεπρωμένου σας και να απελευθερώσετε το ευημερούν και ένδοξο μέλλον που βρίσκεται πολύ κοντά σας. Αυτή είναι η στιγμή για δράση. Μην την αφήσετε να περάσει.”
Σε παρόμοιο κλίμα μίλησε και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δηλώνοντας ότι η κοινή αμερικανοισραηλινή πολεμική δράση “...θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του. Ήρθε η ώρα όλα τα μέρη του ιρανικού λαού – οι Πέρσες, οι Κούρδοι, οι Αζέροι, οι Μπαλούχοι και οι Αχβάζιοι (σ.σ. αραβική μειονότητα στο νοτιοδυτικό Ιράν) – να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας και να φέρουν ένα ελεύθερο και φιλειρηνικό Ιράν.“
Αν και τα δυτικά καλέσματα προς τον ιρανικό λαό να “αναλάβει τις τύχες του”, δεν είναι καινούργια, καθώς τα είχαμε ξανακούσει πρόσφατα, κατά τη διάρκεια των μεγάλων διαδηλώσεων εντός χώρας για την οικονομική κρίση (διαμαρτυρίες τις οποίες το καθεστώς της Τεχεράνης έπνιξε στο αίμα με χιλιάδες φόνους), η επανάληψη τους δείχνει και τον εκφρασμένο πλέον δευτερογενή στόχο της συνεχιζόμενης επίθεσης στο Ιράν. Την ονομάζουμε “συνεχιζόμενη” καθώς η σημερινή δεν αποσυνδέεται από την παρομοια του 2025, πάλι με ισραηλινή πρωτοβουλία και αμερικανική συμμετοχή.
Έτσι, αν και δηλώνεται από πλευράς ΗΠΑ-Ισραήλ πως πρώτος στόχος είναι η εξαφάνιση κάθε πιθανότητας το Ιράν να συνεχίσει τις πυρηνικές του έρευνες για απόκτηση όπλων μαζικής καταστροφής, όπως και η αποδυνάμωση του καθεστώτος στην διεθνή επιρροή του, κυρίως στις ισλαμιστικές οργανώσεις στη Μέση Ανατολή, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, αλλά και η υποστήριξη του σε διεθνείς τρομοκρατικές δράσεις, πλέον η ανατροπή της αυταρχικής και εξτρεμιστικής ισλαμικής διακυβέρνησης δηλώνεται ως επίσης επιδίωξη.
Βέβαια ουδείς, Ισραηλινός ή Αμερικανός επίσημος ρισκάρει να περιγράψει κάτι αναλυτικότερα, ή υποψιάσει για την μεθοδολογία μιας τέτοιας δράσης. Η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει στοχοποίηση σημαντικών πολιτικών ηγετών του Ιράν (όχι δηλαδή στόχευση κυρίως στο στρατιωτικο-πολιτικό σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, ή σε υψηλόβαθμους στρατιωτικούς), ακόμη και τον ίδιο τον γηραίο ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, αλλά και προβοκάτσιες, ενέργειες κοινωνικής μηχανικής, πρόκλησης αναταραχής και λαικής αντίδρασης.
5.000 νεκροί στο Ιράν από τις διαδηλώσεις
Άλλωστε το τελευταίο, ήδη το καθεστώς του Ιράν δηλώνει πως συμβαίνει, καθώς στις πρόσφατες διαδηλώσεις αιτιολόγησε την βιαιότατη αντίδραση του, λέγοντας πως είχαν προκληθεί από “πράκτορες του Ισραήλ”. Ενώ πολλες συλλήψεις Ιρανών πολιτών έγιναν με την κατηγορία πως ήταν “κατάσκοποι” και ανήκαν σε “μυστικά δίκτυα” οργανωμένα από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες. Σαφώς υπερβολές από πλευράς Τεχεράνης καθώς αν το Ισραήλ ή γενικότερα η Δύση, είχαν καταφέρει τέτοια διείσδυση και επιρροή στον ιρανικό πληθυσμό, ικανή να “κατεβάζει στο δρόμο” εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, η πτώση του καθεστώτος θα είχε ήδη γίνει.
Σε κάθε περίπτωση είναι δύσκολο να μην δούμε τη διάθεση από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ να δημιουργήσουν νέα πολεμικά τετελεσμένα στην περιοχή, εκμεταλλευόμενες την παγκόσμια ρευστότητα – που εμφανίζεται και στον ισλαμικό κόσμο στη Μέση Ανατολή- όπως και την εσωστρέφεια αρκετών αραβικών (σουνιτικών) κρατών, που δεν έχουν αντίρρηση να δουν την κατάρευση του σιιτικού ιρανικού εξτρεμισμού, αρκεί αυτό “να το αναλάβει και να το χρεωθεί κάποιος άλλος”!
Είναι τα παραπάνω συμβατά με την διεθνή νομιμότητα; Η απάντηση είναι σαφώς αρνητική, καθώς η αυτόνομη πολεμική δράση χωρίς την άδεια του ΟΗΕ, την ίδια στιγμή που διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ομάν (οι οποίες είχαν κάνει βήματα προόδου, αν και όχι τόσο ώστε να ικανοποιηθεί η Ουάσιγκτον), δεν υπακούει κανένα κανόνα παγκόσμιας ευταξίας και ειρηνικής διευθέτησης.
Να τονίσουμε ακόμη πως η τραμπική διακυβέρνηση στις ΗΠΑ, ενώ δηλώνει αυτάρεσκα πως “τερματίζει πολέμους” (χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται τις περισσότερες φορές, εκτός αν τέτοιο θεωρείται το να καρπώνονται οι ΗΠΑ τις τρέχουσες εκεχειρίες ή ήδη συμφωνημένες επιλύσεις συγκρούσεων), την ίδια στιγμή είναι έτοιμη να ξεκινήσει νέες πολεμικές δράσεις, δηλαδή την πιο βίαιη διεθνή δράση. Είτε κατά του ισλαμιστικού Ιράν, είτε κατά της παραπαίουσας Βενεζουέλας, είτε προετοιμάζοντας το έδαφος με ισχυροποίηση του εμπάργκο στην κομμουνιστική Κούβα – και εκεί έχουμε αμερικανικά καλέσματα ο “λαός να πάρει την εξουσία”- είτε με απειλές κατά της συμμαχικής Γροιλανδίας. Με κοινό στοιχείο πως οι πολεμικές ή σχεδόν πολεμικές αυτές ενέργειες προβάλλονται ως “ωφέλιμες για το καλό των τοπικών πληθυσμών οι οποίοι εν μέσω βομβών θα απελευθερωθούν”… Το ότι βέβαια η ανατροπή πολλών καταπιεστικών καθεστώτων είναι μεν ηθικά επιθυμητή αλλά δεν μπορεί να αναλαμβάνει κάθε υπερδύναμη το ρόλο “τιμωρού” για να την προκαλέσει βίαια, και ως προκάλυμμα για να εξυπηρετήσει τα δικά της στενά συμφέροντα, είναι μια άλλη συζήτηση, μάλλον ξεπερασμένη στην εποχή μας.
Εδώ λοιπόν προβάλλει κυρίως η πρόθεση για ταχεία “παγκόσμια τακτοποίηση” πολύχρονων εκκρεμοτήτων, ώστε οι ΗΠΑ να αφιερωθούν στην κυριότερη αντιπαράθεση που αναμένουν, δηλαδή αυτή με την Κίνα. Οπότε πολεμικά μέτωπα ανοίγουν για… να κλείσουν τις περιφερειακές συγκρούσεις που σιγοβράζουν εδώ και δεκαετίες. Αυτό άλλωστε επικαλέστηκε και ο Τραμπ στο σημερινό του διάγγελμα αιτιολογώντας την επίθεση στο Ιράν, αναφέροντας την -υπαρκτή και προφανώς απαράδεκτη στην αιματηρή της διάσταση- επιθετικότητα του έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ, από το 1979, δηλαδή από το ξεκίνημα της ισλαμικής επανάστασης. Έτσι ερμήνευσε την σημερινή επίθεση ως μια “αναπόφευκτη” διαδρομή, όπου “δόθηκαν στο Ιράν πολλές ευκαιρίες αλλά αυτό τις απέρριψε όλες”. Μόνο που η σημαντικότερη, δηλαδή η συμφωνία Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, του 2015, με το σχήμα “5+1”, δηλαδή με ΗΠΑ-Ρωσία-Βρετανία-Γαλλία-Κίνα-Γερμανία και Ε.Ε. η οποία είχε αρχίσει να αποδίδει και να περιορίζει πράγματι τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, ήταν αυτή που τορπίλλισε ο Τραμπ στη πρώτη του προεδρική θητεία, το 2017 (οπότε και δήλωσε πως οι ΗΠΑ αποχωρούν από αυτή). Προετοιμάζοντας δηλαδή από τότε μια λογική σύγκρουσης με το Ιράν, την οποία τώρα εκτελεί στην 2η θητεία του.
Θυμίζει κάτι αυτό; Σε κάποιο βαθμό ναι. Οταν επί προεδρίας Μπους πατρός, το 1990-91, οι ΗΠΑ επικεφαλής παγκόσμιας συμμαχίας (έχοντας όμως λάβει την άδεια του ΟΗΕ και εντός διεθνούς νομιμότητας), επιτέθηκαν στο Ιράκ για να απελευθερώσουν το Κουβέιτ που το είχε καταλάβει η Βαγδάτη και μετά αποχώρησαν, πολλοί κύκλοι “γερακιών” στην Ουάσιγκτον έμειναν ανικανοποίητοι. Καθώς πίστευαν πως χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία να ανατρέψουν ολοκληρωτικά τον Σαντάμ Χουσεϊν και να εγκαθιδρύσουν στο Ιράκ μια “δυτικού τύπου δημοκρατία”. Πάνω από 10 χρόνια μετά, με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, οι ΗΠΑ, επί προεδρίας πλέον Μπους υιού, οι ίδιοι κύκλοι είδαν την ευκαιρία να “κλείσουν τους λογαριασμούς” με το Ιράκ που είχαν μείνει ανοιχτοί. Έτσι ισχυρίστηκαν πως το Ιράκ αναζητά εκ νέου όπλα μαζικής καταστροφής, εμφανίστηκαν στον ΟΗΕ ψευδόμενοι για αυτό, πήραν μια αμφίσημη επικύρωση και έκαναν τον 2ο πόλεμο του Κόλπου, με πλήρη κατάληψη της αραβικής χώρας. Το αποτέλεσμα; Το Ιράκ σήμερα -με τους Αμερικανούς να έχουν αποχωρήσει- να επιβιώνει μεν, μετά από τεράστιες καταστροφές και εμφύλιο πόλεμο, να έχει ημιδιαιρεθεί, αλλά είκοσι και πλέον χρόνια μετά να παραμένει σε μια ασταθή κατάσταση. Ενώ αντίστοιχη φιλοσοφία είχαμε και στην Ουκρανία, όπου το 2014 και στην εκεί ταραχώδη -και αιματηρή στροφή της- προς τη Δύση, η Ρωσία έδειξε την αντίδραση της με παράνομη κατάληψη της Κριμαίας και με ενίσχυση της βίαιης απόσχισης των ρωσόφωνων του Ντονμπάς, στήνοντας ένα σκηνικό αντιπαράθεσης που εξελίχθηκε στην εισβολή του 2022…
Μια κουλτούρα δηλαδή διεθνών πια διαστάσεων, που επιβραβεύει το “δίκαιο του ισχυρού”, τις ιδεοληψίες μεγαλοϊδεατισμού, την πολεμική επιβολή, την νεοαποικιοκρατική εφαρμογή, την αποφυγή των διεθνών θεσμών συννενόησης και ειρηνικής διευθέτησης, την φαντασίωση για “γρήγορη λύση δια των όπλων” και κυρίως την αυτοαποθεωτική πίστη πως όλα γίνονται υπακούοντας κάποια “ηθική υπεροχή της δικής μας πλευράς που θα κάνει γενικότερο καλό στην ανθρωπότητα”.
