Ένα αυτοκινούμενο πυροβόλο 155 mm, σχεδιασμένο όχι μόνο για την προσβολή χερσαίων στόχων αλλά και για την αναχαίτιση drones και πυραύλων cruise, παρουσίασε η BAE Systems στην έκθεση AUSA 2026, που πραγματοποιείται στην Ουάσιγκτον από τις 12 έως τις 14 Οκτωβρίου. Το Multi-Domain Artillery Cannon System (MDACS) επιχειρεί να συνδυάσει τις δυνατότητες του συμβατικού πυροβολικού με εκείνες ενός αντιαεροπορικού συστήματος, χρησιμοποιώντας ειδικά κατευθυνόμενα βλήματα υπερυψηλής ταχύτητας.
Η νέα διαμόρφωση του MDACS βασίζεται σε τριαξονικό όχημα της οικογένειας FMTV της Oshkosh, με ειδικά τροποποιημένη καμπίνα που επιτρέπει τη τοποθέτηση της κάννης ανάμεσα στα δύο τμήματά της. Το όχημα διαθέτει πλευρικά και οπίσθια υδραυλικά στηρίγματα για τη σταθεροποίησή του κατά τις βολές, ενώ η σχεδίασή του διαφέρει σημαντικά από προηγούμενες εκδόσεις επίδειξης της τεχνολογίας.
Η βασική καινοτομία βρίσκεται στα πυρομαχικά. Για την αντιαεροπορική αποστολή, το MDACS χρησιμοποιεί το Hypervelocity Projectile (HVP), ένα κατευθυνόμενο βλήμα υψηλής ταχύτητας που προέρχεται από την τεχνολογική ανάπτυξη του αμερικανικού προγράμματος ηλεκτρομαγνητικού πυροβόλου (railgun). Παρότι το συγκεκριμένο ναυτικό πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε, η τεχνολογία του HVP συνέχισε να εξελίσσεται ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί από συμβατικά πυροβόλα, μεταξύ των οποίων και εκείνα των 155 mm.
Η υψηλή αρχική ταχύτητα του HVP περιορίζει τον χρόνο πτήσης προς τον στόχο, χαρακτηριστικό ιδιαίτερα σημαντικό για την αναχαίτιση πυραύλων cruise και άλλων ταχέως κινούμενων εναέριων απειλών. Σε αντίθεση με ένα συμβατικό βλήμα πυροβολικού, το HVP μπορεί να πραγματοποιεί διορθώσεις τροχιάς, αξιοποιώντας δεδομένα στοχοποίησης από αισθητήρες και συστήματα ελέγχου πυρός. Η αποτελεσματικότητα αυτής της προσέγγισης εξαρτάται επομένως όχι μόνο από το πυροβόλο, αλλά και από την ακρίβεια των ραντάρ, την ταχύτητα επεξεργασίας των δεδομένων και τη διασύνδεση με τα υπόλοιπα συστήματα αεράμυνας.
Για τις αποστολές προσβολής χερσαίων στόχων, η BAE Systems παρουσίασε το Scorpio-XR, ένα νέο κατευθυνόμενο πυρομαχικό που προέρχεται από την τεχνολογία HVP. Σύμφωνα με την εταιρεία, μπορεί να προσβάλει σταθερούς και κινούμενους στόχους σε αποστάσεις έως και διπλάσιες από εκείνες των υφιστάμενων πυρομαχικών πυροβολικού 155 mm. Δεν έχει διευκρινιστεί, ωστόσο, ποιο πυρομαχικό χρησιμοποιείται ως βάση σύγκρισης, ούτε έχει ανακοινωθεί επίσημη μέγιστη εμβέλεια.
Το πυροβόλο είναι εγκατεστημένο σε μεγάλο μη επανδρωμένο πύργο στο πίσω μέρος του οχήματος και διαθέτει πλήρως αυτόματα σύστημα γέμισης. Η BAE Systems το χαρακτηρίζει αερομεταφερόμενο, χωρίς να έχει δημοσιοποιήσει όλες τις τεχνικές παραμέτρους, όπως το συνολικό βάρος, την ταχυβολία και τη χωρητικότητα των αποθηκευμένων πυρομαχικών.
Το MDACS εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα Multi-Domain Artillery Cannon του Αμερικανικού Στρατού, που αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός νέου στρώματος αντιαεροπορικής άμυνας, συμπληρωματικού προς τα συμβατικά πυραυλικά συστήματα. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία μιας πειραματικής πυροβολαρχίας έως το τέλος του αμερικανικού οικονομικού έτους 2027, με επιχειρησιακή επίδειξη το 2028.
Η προβλεπόμενη σύνθεση της πυροβολαρχίας περιλαμβάνει οκτώ πυροβόλα, οργανωμένα σε τέσσερις διμοιρίες των δύο, τέσσερα πολυλειτουργικά ραντάρ ακριβείας MFPR (Multi-Function Precision Radar), δύο σταθμούς διοίκησης και διαχείρισης εμπλοκών MDBM (Multi-Domain Battle Manager), καθώς και οχήματα μεταφοράς πυρομαχικών. Προηγούμενες απαιτήσεις του προγράμματος προέβλεπαν επίσης τουλάχιστον 144 βλήματα HVP.
Η τεχνολογία HVP δεν είναι εντελώς νέα. Αναπτύσσεται από το 2013 και έχει δοκιμαστεί με ρυμουλκούμενα πυροβόλα M777 των 155 mm και ναυτικά Mk 45 των 127 mm. Στις δοκιμές αυτές έχουν αναφερθεί αποστάσεις περίπου 31,5 και άνω των 74 km αντίστοιχα, χωρίς οι επιδόσεις αυτές να αποτελούν επιβεβαιωμένη εμβέλεια του MDACS. Το 2020 είχε επίσης πραγματοποιηθεί επιτυχής αναχαίτιση εναέριου στόχου με βλήμα HVP από αυτοκινούμενο πυροβόλο M109, επιβεβαιώνοντας τη βασική τεχνική δυνατότητα αξιοποίησης συμβατικού πυροβολικού για αντιαεροπορικές εμπλοκές.
Το ενδιαφέρον του MDACS βρίσκεται κυρίως στην οικονομία των αναχαιτίσεων. Η αντιμετώπιση μεγάλων αριθμών drones και πυραύλων cruise με συμβατικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους δημιουργεί υψηλό κόστος και αυξημένες απαιτήσεις αναπλήρωσης αποθεμάτων. Ένα πυροβόλο που χρησιμοποιεί κατευθυνόμενα βλήματα υψηλής ταχύτητας θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερες δυνατότητες εμπλοκής με χαμηλότερο κόστος ανά βολή, αν και η τελική οικονομική αποτελεσματικότητα θα εξαρτηθεί από την τιμή των HVP και τον αριθμό βλημάτων που απαιτούνται για κάθε επιτυχή αναχαίτιση.
Στην ίδια έκθεση, η BAE Systems παρουσίασε και ένα σύστημα μικροκυμάτων υψηλής ισχύος, HPM (High Power Microwave), για την αντιμετώπιση μαζικών επιθέσεων drones. Η εταιρεία προωθεί τα δύο συστήματα ως συμπληρωματικές λύσεις: το MDACS για κινητικές αναχαιτίσεις με κατευθυνόμενα βλήματα και το HPM για την εξουδετέρωση ηλεκτρονικών συστημάτων μη επανδρωμένων αεροχημάτ
