Η είδηση της παρουσίασης πρότασης αναβάθμισης των τυφεκίων μάχης G-3 σε επιτελείς του Στρατού την προηγούμενη εβδομάδα, πέρασε στα ψιλά των Μέσων Αμυντικής Ενημέρωσης. Ίσως γιατί μια παρουσίαση δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από μια συνάντηση 40 λεπτών της ώρας, χωρίς άλλες συνέπειες ή ίσως γιατί η αναβάθμιση ενός τυφεκίου που κατασκευάστηκε πριν 45-50 χρόνια σε σχέδιο που ήδη πάει πίσω στη δεκαετία του ’50 δεν είναι κάτι που ιντριγκάρει.
Στο θέμα του οπλισμού των Ενόπλων Δυνάμεων η Πτήση έχει αναφερθεί πολλές φορές στο παρελθόν, καταλήγοντας πάντα στο ίδιο συμπέρασμα: η αντικατάσταση των G-3 έπρεπε να έρθει πριν δεκαετίες και σήμερα να συζητάμε για την αντικατάσταση του αντικαταστάτη τους αλλά διαφορετικές προτεραιότητες, ένδεια χρημάτων και αλλαγές στο διεθνές γίγνεσθαι του πολέμου προέβαλαν την επιλεκτική αναβάθμιση του “ρετρό” οπλισμού μέχρι μια καλύτερη μέρα.
Τί κρύβεται πίσω από την παρουσίαση της ΕΑΣ στο ΓΕΣ
Η είδηση στην παρουσίαση της 7ης Οκτωβρίου είχε άλλο ενδιαφέρον: Έγινε από κοινού από την εγχώρια ΕΑΣ μαζί με εκπροσώπους της γνωστής τσεχικής βιομηχανίας όπλων CZ Firearms. που κατασκευάζει τη σειρά τυφεκίων εφόδου BREN 1,2 και 3. Πολλοί, μπορεί να θυμούνται πως τον Ιανουάριο έγινε συμφωνία συνεργασίας των ΕΑΣ με τον τσεχικό όμιλο Czechoslovak Group (CSG), αλλά αυτός είναι άλλος, που εξειδικεύεται στην παραγωγή πυρομαχικών και στην αναβάθμιση οχημάτων και δεν έχει μεγάλη επαφή με φορητό οπλισμό.
Οπότε έχουμε το ενδιαφέρον μια ελληνική βιομηχανία όπλων που ήδη εμπλέκεται στη μερική αναβάθμιση των τυφεκίων του Ελληνικού Στρατού (που η ίδια έχει κατασκευάσει), να προτείνει ένα άλλο πλάνο αναβάθμισης μαζί με μια τσεχική εταιρεία που κατασκευάζει μια πετυχημένη εμπορικά σειρά τυφεκίων και πιστολιών. Η CZ Firearms έχει πετύχει πωλήσεις σε 90 με 100 χώρες, μεταξύ τους τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις ΗΠΑ ενώ πρόσφατα τα τυφέκιά της έκαναν την εμφάνισή τους στα πεδία μαχών της Ουκρανίας.
Άλλο τυφέκιο μάχης κι άλλο τυφέκιο εφόδου
Πολλοί θα αντιτείνουν ότι οι αναβαθμίσεις δεν είναι οικονομικά αποδοτικές. Συμφωνούμε! Τα ωφέλη μιας αναβάθμισης και η διαδικασία μελέτης, ελέγχου, δοκιμών και παραγωγής ενός μηχανήματος που κατασκευάστηκε παλιότερα για παλιότερες ανάγκες έχουν το κόστος τους. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν είναι Αμερική. Τα χρήματα κοστίζουν περισσότερο και -με κάθε ειλικρίνεια- προτιμότερο είναι να κατευθυνθούν στην επικαιροποίηση των ικανοτήτων της Αεροπορίας και του Ναυτικού παρά σε τυφέκια.
Υπάρχει και θετικό προηγούμενο: οι αναβαθμίσεις δεν είναι όλες “λεφτά πεταμένα”. Το 1997-2000 ο Βρετανικός Στρατός έλαβε την απόφαση να αναβαθμίσει τα τυφέκια εφόδου σειράς SA-80 (L85) αναθέτοντας το συμβόλαιο μελέτης και εφαρμογής στη γερμανική Heckler & Koch. Η τελευταία πήρε ένα πολύπλοκο και ελατωματικό τυφέκιο και το μετέτρεψε σε ένα αποδοτικό μηχάνημα προσαρμοσμένο στις ανάγκες του 21ου αιώνα (πλέον το L85A2 και Α3). Το G3 συγκριτικά δεν έχει τα ελατώματα του SA-80. Απλά είναι ένα όπλο προσαρμοσμένο στο δόγμα μιας άλλης εποχής.
Ας δούμε παρακάτω πώς θα μπορούσε να υλοποιηθεί μια “τσεχική” αναβάθμιση του G3. Το τυφέκιο που είχε σχεδιαστεί ως “μάχης” και όχι εφόδου, έχει σημαντικό βάρος στα 4,38 κιλά στην έκδοση Α3 και 4,7 κ. στην έκδοση Α4 και προορίζεται βασικά για βολή κατά βολή με κατ’ εξαίρεση αυτόματες βολές. Ιδιαίτερα άβολος για τα σημερινά δεδομένα είναι ο τρόπος όπλισης του, με τον μοχλό να βρίσκεται κατά μήκος της αριστερής πλευράς της κάννης, που έχει μήκος 45 εκατοστά.
Το πρώτο πράγμα που χρειάζεται βελτίωση θα ήταν με την αλλαγή του συγκροτήματος χειροφυλακτήρα και κοντακίου, που κατασκευάζονται από πολυμερικό πλαστικό. Η CZ προσφέρει μια μεταλλική κατασκευή χειροφυλακτήρα από αλουμίνιο διέλασης (στο BREN 2) ή ντουραλουμίνιο (στο BREN 3) ενώ το αναδιπλούμενο κοντάκιο της διαθέτει σκελετό αλουμινίου 7075-T6 με πολυμερικό κάλυμμα ανθρακονημάτων εξαιρετικής αντοχής. Η διαφορά βάρους είναι 716 γρ. του BREN με 970-1.070 γρ. του σημερινού G3, εξοικονομώντας περίπου 350 γραμμάρια.
Επόμενο θα ήταν η αντικατάσταση του συγκροτήματος λαβής-σκανδάλης, με το αντίστοιχο του BREN 2. Αυτό θα εξασφαλίζει την καλύτερη διαχείριση πυρομαχικών σε βολές σε ριπές των δύο φυσιγγίων. Ελπίζουμε πως θα προωθηθεί και κατασκευή των νέων γεμιστήρων 7.62x51mm του BREN με χωρητικότητα 25 φυσιγγίων, αντικαθιστώντας τους ανεκδιήγητους και μισοσκουριασμένους πλέον των ελληνικών G3.
Στο κορμό του όπλου, η τοποθέτηση ράγας Picatinny στο άνω μέρος για την υποδοχή σκοπευτικού Aimpoint ή αναλόγου, θεωρείται απαραίτητη πλέον για σύγχρονα τυφέκια. Η απόδοση των αναβαθμίσεων των τυφεκίων G3 της Σουηδίας και της Νορβηγίας απέδειξε ότι η τοποθέτηση της Picatinny απευθείας πάνω στον κορμό, αποφεύγοντας κατασκευές μέγγενης που ανεβάζουν το επίπεδο των σκοπευτικών, είναι πιο αποδοτικές και οικονομικές.
Η αναβάθμιση θα μπορούσε να τελειώσει κάπου εδώ. Ασφαλώς, η απόδοση του νέου τυφεκίου δεν θα είναι ανάλογη ενός τυφεκίου εφόδου! Δεν πρόκειται, άλλωστε, για τέτοια επέμβαση στην αρχιτεκτονική του όπλου, όπου κορμός, κάννη, κλείστρο, διαχείριση αερίων βολής, παραμένουν ανέγγιχτα. Η ανάκρουση του όπλου κατά τη βολή θα παραμείνει ισχυρή -απόρροια του διαμετρήματος- καθιστώντας το όπλο αποτελεσματικό μόνο για βολή-κατά-βολή ή εξαιρετικά σύντομες ριπές σε εμπλοκές μικρών αποστάσεων (θέμα που μπορεί να μετριαστεί με μια αλλαγή φλογοκρύπτη ή και με μικρή βράχυνση της κάννης, εργασίες που μπορούν να εκτελεστούν σχετικά εύκολα στα ΕΑΣ).
Τελευταίο αφήσαμε το ζήτημα του κόστους. Η αναβάθμιση που παορυσιάζουμε ολοκληρώνεται με την αλλαγή περιφερειακών μερών, όχι επέμβαση στη λειτουργία του όπλου ή στην αρχιτεκτονική του. Αυτό κρατά το “lifting” σε περιορισμένα επίπεδα και ενέχει μικρό κίνδυνο ανάπτυξης. Δεδομένου ότι μιλάμε για την παραγωγή συγκροτημάτων λαβής/σκανδάλης, χειροφυλαχτήρα, κοντακίου και ίσως κάποια αντιδιαβρωτική επίστρωση, το κόστος περιορίζεται στα 450 με 700 ευρώ ανά όπλο. Ενώ μια συμφωνία με συνεργασία των κρατικών ΕΑΣ, ίσως συμπιέσει το κόστος προς τα κάτω.
Η μετάβαση από τα 60s στη νέα εποχή
Τα πλεονεκτήματα θα γίνουν σύντομα εμφανή: το όπλο θα είναι ελαφρύτερο και πιο “μαζεμένο” σε διαστάσεις, πιο βολικό στη χρήση λόγω ρυθμιζόμενου κοντακίου, κάνοντας το ελληνικό πεζικό ικανό να εκπαιδευτεί σε κίνηση και εμπλοκή με σύγχρονους όρους. Ο Έλληνας πεζός θα μπορεί να διαχειρίζεται το τυφέκιό του σε στενούς χώρους, όπως το εσωτερικό ενός ΤΟΜΠ ή ΤΟΜΑ, η καμπίνα ενός ελικοπτέρου, ή σε κίνηση μέσα σε ένα κτήριο.
Αντί επιλόγου, μια απορία: Τι θα γίνει με τα G3 που έχουν ήδη αναβαθμιστεί με συλλογές που προμηθεύτηκαν τα ΕΑΣ από την αγορά; Η απάντηση μπορεί να έχει δοθεί από μόνη της. Το ΓΕΣ έχει εκφράσει την θέληση να αναβαθμίσει σχεδόν όλα τα φορητά όπλα του εν ενεργεία στρατού, αριθμός 80-90 χιλιάδων. Παράλληλα, θέλει να ενεργοποιήσει μια σημαντική δύναμη ενεργού εφεδρείας. Οι ανάγκες για αναβαθμισμένα G3 θα είναι, συνεπώς, μεγάλες. Έτσι ένα πλάνο αναβάθμισης έχει νόημα, εφόσον τα οικονομικά μας δεν επιτρέπουν πέρασμα σε νέο όπλο/διαμέτρημα.
