Το Βρετανικό Ναυτικό επιβεβαίωσε ότι οι φρεγάτες κλάσης Type 26, θα εξοπλιστούν με τον πύραυλο STRATUS LO, στο πλαίσιο του προγράμματος «Μελλοντικό Όπλο Επίθεσης Επιφανείας» (Future Offensive Surface Weapon – FoSUW). Η ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου, ως απάντηση του υφυπουργού Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Λουκ Πόλαρντ, στο Κοινοβούλιο, επισημαίνοντας ότι ο νέος πύραυλος έχει σχεδιαστεί ώστε να ενσωματώνεται στα συστήματα κάθετης εκτόξευσης Mk41 VLS που φέρουν τα πλοία.
Όπως αναφέρει το UK Defence Journal, ο STRATUS LO αποτελεί μέρος της ευρύτερης οικογένειας πυραύλων STRATUS, η οποία μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστή ως FC/ASW (Future Cruise/Anti-Ship Weapon). Πρόκειται για ένα τριμερές πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου, Γαλλίας και Ιταλίας, που ξεκίνησε το 2017 και μετονομάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2025. Την υλοποίηση του προγράμματος έχει αναλάβει η MBDA, με τη συμμετοχή περίπου 750 μηχανικών από τις τρεις χώρες.
Η οικογένεια STRATUS περιλαμβάνει δύο συμπληρωματικές εκδόσεις, οι οποίες μοιράζονται κοινά υποσυστήματα με στόχο τη μείωση του κόστους, την αύξηση της διαλειτουργικότητας και τη διευκόλυνση μαζικών παραγγελιών που εκτιμάται ότι ενδέχεται να φτάσουν τις 1.000–2.000 μονάδες ανά χώρα.
Η πρώτη έκδοση, ο STRATUS LO (Low Observable), είναι ένας υποηχητικός πύραυλος cruise χαμηλής παρατηρησιμότητας, ο οποίος κινείται με κινητήρα turbojet και έχει σχεδιαστεί για βαθιά κρούση καθώς και για αντιπλοϊκές αποστολές μεγάλης ακτίνας. Διαθέτει εξελιγμένα χαρακτηριστικά stealth χάρη στο αεροδυναμικό του σχήμα, στη μειωμένη διατομή ραντάρ και στη χρήση προηγμένων υλικών. Η επιχειρησιακή του εμβέλεια εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 500 χιλιόμετρα, με ορισμένες πηγές να θεωρούν πιθανή την επίτευξη αποστάσεων της τάξης των 1.000 χιλιομέτρων. Το σύστημα καθοδήγησης βασίζεται σε συνδυασμό GPS, αδρανειακής πλοήγησης και ενεργού ραντάρ, ενώ ο πύραυλος έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι συμβατός με ναυτικές, αεροπορικές και ενδεχομένως χερσαίες πλατφόρμες. Η συγκεκριμένη έκδοση προορίζεται να αντικαταστήσει υφιστάμενα όπλα όπως τα Harpoon και Exocet στον αντιπλοϊκό ρόλο, αλλά και τα Storm Shadow/SCALP στην αποστολή βαθιάς κρούσης.
Η δεύτερη έκδοση, ο STRATUS RS (Rapid Strike), είναι υπερηχητικός με ταχύτητες που υπολογίζεται ότι θα κυμαίνονται μεταξύ Mach 3 και 5, ο οποίος χρησιμοποιεί κινητήρα τύπου ramjet και με υψηλή ικανότητα ελιγμών. Έχει αναπτυχθεί κυρίως για αποστολές SEAD/DEAD, με δυνατότητα ταχείας εξουδετέρωσης εχθρικών ραντάρ και συστημάτων αεράμυνας, αξιοποιώντας αισθητήρες που επιτρέπουν τoν εντοπισμό των απειλών. Αν και έχει σχεδιαστεί πρωτίστως για χρήση από αεροπορικές πλατφόρμες όπως τα Rafale και Typhoon και τους αντικαταστάτες τους, δεν αποκλείεται να προσαρμοστεί και για μελλοντική ναυτική χρήση.
Οι φρεγάτες Type 26 (έχουν παραγγελθεί συνολικά οκτώ) είναι υπό κατασκευή από τη BAE Systems στη Σκωτία, και διαθέτουν 24 κελιά Mk41 VLS έκαστη. Η πρώτη μονάδα της κλάσης, η HMS Glasgow, αναμένεται να ενταχθεί σε υπηρεσία το 2028, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή ενσωμάτωση του STRATUS LO εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί εντός της δεκαετίας του 2030.
Σε σύγκριση με τον γαλλικό MdCN (Missile de Croisière Naval), ο οποίος βρίσκεται σε υπηρεσία από το 2015 στις φρεγάτες FREMM και στα υποβρύχια κλάσης Suffren, οι εκδόσεις STRATUS LO και RS αντιπροσωπεύουν μια νεότερη και τεχνολογικά πιο εξελιγμένη γενιά. Ο MdCN, αν και διαθέτει σημαντική εμβέλεια που υπερβαίνει τα 1.000 χιλιόμετρα και βασίζεται σε τεχνολογία που προέρχεται από τον SCALP-EG, δεν ενσωματώνει τα προηγμένα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας του STRATUS LO ούτε προσφέρει τις υπερηχητικές επιλογές αντίστοιχες του STRATUS RS. Επιπλέον, εκτοξεύεται αποκλειστικά από εκτοξευτές Sylver A70, σε αντίθεση με τον STRATUS, ο οποίος είναι συμβατός με το διαδεδομένο και ευρέως εξαγώγιμο σύστημα Mk41 VLS.
Ο MdCN εξυπηρετεί κυρίως αποστολές βαθιάς κρούσης και δευτερευόντως αντιπλοϊκή κρούση, και δεν έχει τη δυνατότητα να δίνει έμφαση στην καταστολή εχθρικής αεράμυνας ή δεν ενσωματώνει υψηλή ικανότητα ελιγμών, απολύτως απαραίτητο χαρακτηριστικό απέναντι σε σύγχρονα δίκτυα αντιαεροπορικής άμυνας. Για τον λόγο αυτό, η Γαλλία αντιμετωπίζει τον MdCN ως μεταβατική λύση και προτίθεται να τον αντικαταστήσει ή να τον συμπληρώσει με συστήματα STRATUS από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2030.
Σε ό,τι αφορά τη σχέση του STRATUS με το πρόγραμμα ELSA (European Long-Range Strike Approach), αυτή παραμένει έμμεση. Το ELSA, το οποίο ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024 με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου με καθεστώς παρατηρητή, επικεντρώνεται στην ανάπτυξη χερσαίων συστημάτων εκτόξευσης πυραύλων με εμβέλεια 500 έως 2.000 χιλιομέτρων. Ως λύση εξετάζεται το Land Cruise Missile (LCM) της MBDA, το οποίο βασίζεται στον MdCN, ενώ σε βάθος χρόνου το πρόγραμμα ενδέχεται να αξιοποιήσει τεχνολογίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του STRATUS, όπως αισθητήρες, κεφαλές ή συστήματα καθοδήγησης. Ωστόσο, ο ίδιος ο πύραυλος STRATUS δεν εντάσσεται στο πρόγραμμα ELSA.
