Σε μία από τις πλέον δραματικές και επικίνδυνες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump ανακοίνωσε τα ξημερώματα ότι οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση κατά της Βενεζουέλας, με αποτέλεσμα – σύμφωνα με τον ίδιο – τη σύλληψη του Προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, καθώς και της συζύγου του, οι οποίοι «συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν εκτός της χώρας».
Η ανακοίνωση έγινε μέσω ανάρτησης του ίδιου του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social και δεν συνοδεύτηκε από λεπτομέρειες για τη μορφή, τη διάρκεια ή τα μέσα της επιχείρησης. Ο Αμερικανός Πρόεδρος περιορίστηκε να αναφέρει ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε «σε συνεργασία με την αμερικανική επιβολή του νόμου», ενώ προανήγγειλε συνέντευξη Τύπου στις 11:00 τοπική ώρα στο Mar-a-Lago, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον θεωρεί την επιχείρηση πλήρως ελεγχόμενη σε πολιτικό επίπεδο.
Η ανακοίνωση Τραμπ ήρθε λίγες ώρες μετά από αναφορές διεθνών μέσων για εκρήξεις, διακοπές ρεύματος και έντονη στρατιωτική δραστηριότητα στο Καράκας και σε γειτονικές περιοχές. Κάτοικοι της πρωτεύουσας μιλούσαν για ήχους αεροσκαφών και αυξημένη κινητικότητα γύρω από κυβερνητικά κτίρια, ενώ πληροφορίες έκαναν λόγο για επιχείρηση που επικεντρώθηκε σε κρίσιμες εγκαταστάσεις εξουσίας, συμπεριλαμβανομένου του προεδρικού μεγάρου Miraflores.
Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανεξάρτητη διεθνής επιβεβαίωση για τη σύλληψη του Μαδούρο, το γεγονός ότι η ανακοίνωση έγινε απευθείας από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, και όχι μέσω ανώνυμων διαρροών, προσδίδει στο συμβάν χαρακτήρα επίσημης πολιτικοστρατιωτικής ενέργειας. Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για πρωτοφανές προηγούμενο στη σύγχρονη διεθνή πολιτική, καθώς αφορά την άμεση σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους έπειτα από ξένη στρατιωτική επιχείρηση.
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, μέσω κρατικών καναλιών και αποσπασματικών ανακοινώσεων, κατήγγειλε τις αμερικανικές ενέργειες ως «στρατιωτική εισβολή» και έκανε λόγο για παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι τμήματα των ενόπλων δυνάμεων τέθηκαν σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής, ενώ δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο εσωτερικών αναταραχών ή εμφάνισης αντικρουόμενων κέντρων εξουσίας.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, η επιχείρηση – εφόσον πράγματι εκτελέστηκε όπως περιγράφεται – παραπέμπει σε χειρουργικού τύπου δράση υψηλής ακρίβειας, πιθανότατα με συνδυασμό αεροπορικών μέσων, ειδικών δυνάμεων και υποστήριξης ISR. Η απουσία αναφορών για μαζικούς βομβαρδισμούς ή εκτεταμένες απώλειες υποδηλώνει ότι ο στόχος δεν ήταν η γενικευμένη σύγκρουση, αλλά η o αποκεφαλισμός της πολιτικής ηγεσίας της Βενεζουέλας.
Η κρίση ΗΠΑ–Βενεζουέλας είχε κλιμακωθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, με την Ουάσινγκτον να κατηγορεί ανοιχτά το καθεστώς Μαδούρο για διασυνδέσεις με καρτέλ ναρκωτικών, διαφθορά και αποσταθεροποίηση της περιοχής της Καραϊβικής. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι «όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι», χωρίς ωστόσο μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει ανοιχτή στρατιωτική δράση τέτοιας κλίμακας.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς σε διεθνείς οργανισμούς, με έκτακτες συνεδριάσεις και έντονες αντιδράσεις από χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά και από παγκόσμιες δυνάμεις που παρακολουθούν με ανησυχία την άμεση στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ σε κυρίαρχο κράτος.
Προς το παρόν, τα ερωτήματα παραμένουν περισσότερα από τις απαντήσεις. Το πού βρίσκεται ο Μαδούρο, ποιο είναι το νομικό πλαίσιο της σύλληψής του και ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τη Βενεζουέλα συνιστούν κρίσιμους παράγοντες που θα καθορίσουν αν η επιχείρηση αυτή θα μείνει στην ιστορία ως αποφασιστική κίνηση αλλαγής καθεστώτος ή ως το σημείο εκκίνησης μιας ευρύτερης και απρόβλεπτης κρίσης.
Οι επόμενες ώρες και η αναμενόμενη συνέντευξη Τύπου του Αμερικανού Προέδρου θεωρούνται καθοριστικές για την πλήρη κατανόηση ενός γεγονότος που ήδη χαρακτηρίζεται από πολλούς ως η σοβαρότερη στρατιωτικο-πολιτική κλιμάκωση στο δυτικό ημισφαίριο εδώ και δεκαετίες.
