Το 2026 θα είναι από ό,τι φαίνεται η χρονιά εμφάνισης του τεθωρακισμένου οχήματος “Shota”, ενός ανθεκτικού σε νάρκες, 4×4, που σχεδιάστηκε εντός Αλβανίας, θα κατασκευαστεί στην Κροατία και θα εξοπλίσει το Κοσσυφοπέδιο. Το όχημα που πρωτοπαρουσιάστηκε στην έκθεση Eurosatory 2024 στο Παρίσι, ολοκλήρωσε τις δοκιμές του και σύντομα θα ξεκινήσει η πλήρης παραγωγή του.
Το Shota αναπτύχθηκε από την αλβανική εταιρεία μεταλλουργικής και αμαξωμάτων TIMAK βασισμένο στο σασί του ημιφορτηγού Ford F-550 και προορίζεται για καθήκοντα εσωτερικής ασφαλείας. Πριν από αυτό, η ΤΙΜΑΚ, που δραστηριοποιείται από το 2016, παρουσίασε μετασκευές οχημάτων σε πολιτικής προστασίας (περιπολικά, πυροσβεστικά, ασθενοφόρα). Η ΤΙΜΑΚ έχει παραδώσει ασθενοφόρα θωρακισμένης καμπίνας στην Ουκρανία μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος ενίσχυσης. Το Shota όμως είναι το πρώτο της καθαρόαιμο τεθωρακισμένο.
Το όχημα υιοθετεί δάπεδο διατομής “V” για την εκτόνωση των εκρήξεων από νάρκες και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς (IED). Η θωράκισή του είναι χάλυβας Armox Advanced ,πάχους 9 mm και είναι ανθεκτική σε βολίδες διαμετρήματος 7,62×39 mm από τα 30 μέτρα και εκρήξεις ναρκών βάρους έως 6 κιλών κάτω από το σκάφος, αντιστοιχώντας σε επίπεδο προστασίας NATO STANAG 4569 Level 2. Η προστασία μπορεί να αυξηθεί μέχρι το επίπεδο Level 3c, ικανή να αντέξει εκρήξεις νάρκης βάρους 8 κιλών κάτω από οποιονδήποτε τροχό. Οι υαλοπίνακες αποτελούνται από βαλλιστικό κρύσταλλο πάχους 56 χιλιοστών ικανό να αντέξει θραύσματα οβίδας των 155 mm από τα 80 μέτρα.
Τα καθίσματα οδηγού και συνοδηγού/αρχηγού είναι εξοπλισμένα με αποσβεστήρες εξωτερικών κραδασμών/εκρήξεων. Τα καθίσματα των επιβατών είναι επίσης εξοπλισμένα με αποσβεστήρες εκρήξεων.
Οι διαστάσεις είναι 6,5 μέτρα μήκος, 2,68 πλάτος και 2,1 ύψος, ενώ το βάρος φτάνει τους 13 τόνους. Έχει διμελές πλήρωμα, και μεταφέρει ομάδα οκτώ ατόμων, ενώ κινείται από έναν αμερικανικό εξακύλινδρο κινητήρα Cummins 6210 κ.ε. Πρόσθετος εξοπλισμός μπορεί να είναι ένα βίντσι ελκτικής ικανότητας 12 τόνων, θυρίδα διαφυγής έκτακτης ανάγκης και βοηθητικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 24V.
Στην οροφή του οχήματος υπάρχει θυρίδα όπου μπορεί να τοποθετηθεί προβολέας έρευνας με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών και δακτύλιος προστασίας, όπως και κάποιος ελαφρύς πυργκίσκος πολυβόλου.
Ως σχόλιο να προσθέσουμε πως η σχεδίαση και παραγωγή οχημάτων μεταφοράς προσωπικού, ανθεκτικά σε νάρκες (MRAP), γνώρισε μεγάλη διάδοση κατά τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ενώ η απειλή των IED στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ βρισκόταν σε έξαρση, και αποδείχθηκε ότι δεν ήταν ιδιαίτερου βαθμού δυσκολίας. Ειδικά αν βασιζόταν σε κάποιο δοκιμασμένο εμπορικά όχημα, όπως το Ford F-550, το Toyota Hilux ή το Mercedes Benz Sprinder.
Στην Ελλάδα, όμως, ήδη μια εταιρεία έχει σχεδιάσει, δοκιμάσει και προτείνει ένα παρόμοιο όχημα, το Hoplite της EODH εδώ και χρόνια. Αυτό που παρουσιάστηκε μάλιστα και με πυροβόλο των 20 mm έχει ειπωθεί πολλές φορές ότι θα αποτελούσε λύση σε πολλά προβλήματα διαθεσιμότητας και θα έλυνε τα χέρια του Ελληνικού Στρατού (και όχι μόνο) σε πολλά σενάρια. Στην τελική, αν μπορούν οι βόρειοι γείτονες, μπορούμε κι εμείς!
