Αν υπήρχε μια έσχατη «γέφυρα» συμβιβασμού ανάμεσα στην Γαλλία και την Γερμανία σχετικά με το πρόγραμμα μαχητικού έκτης γενιάς FCAS (Future Combat Air System), γνωστό και ως SCAF με το γαλλικό αρκτικόλεξό του αυτή φαίνεται επιεικώς μετέωρη, ενώ κάποιοι παρατηρητές του χώρου αναφέρουν ότι μάλλον έχει ήδη καταρρεύσει και… κανείς δεν το έχει πει στους ενδιαφερόμενους,
Η εικόνα αυτή παρουσιάζεται μετά τις δηλώσεις του Ο διευθύνοντα συμβούλου της Dassault Aviation, Éric Trappier, ο απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση για μια «διπλή προσέγγιση» με δύο ξεχωριστά μαχητικά αεροσκάφη στο πρόγραμμα FCAS/SCAF. Οι δηλώσεις του είναι το τελευταίο επεισόδιο στη γαλλογερμανική διαμάχη για το μέλλον του φιλόδοξου ευρωπαϊκού προγράμματος.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στις 4 Μαρτίου 2026, μετά την παρουσίαση των ετήσιων οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρείας, ο Trappier είχε δηλώσει ότι «η Γαλλία δεν υποστηρίζει την ιδέα δύο αεροσκαφών». Η δήλωση αυτή ήρθε λίγες μόνο ημέρες μετά από προτάσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Airbus, Guillaume Faury, και της γερμανικής κυβέρνησης, οι οποίοι είχαν προτείνει τη δημιουργία δύο διαφορετικών εκδόσεων του μαχητικού για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στο τριμερές πρόγραμμα Γαλλίας-Γερμανίας-Ισπανίας.
Να θυμίσουμε ότι η Dassault Aviation έχει αναλάβει τον ρόλο του επικεφαλής βιομηχανικού εταίρου για το επανδρωμένο στοιχείο του νέου μαχητικού (Next Generation Fighter – NGF) στο πλαίσιο του FCAS. Ωστόσο, εδώ και πολλούς μήνες οι εταίροι βρίσκονται σε έντονη αντιπαράθεση σχετικά με τον έλεγχο κρίσιμων πτυχών του προγράμματος και την κατανομή έργου.
Ο Trappier έριξε λάδι στη φωτιά κατηγόρησε ευθέως την Airbus ότι δεν θέλει να συνεργαστεί με τη Dassault, ενώ υποστήριξε ότι η γερμανική πλευρά ακολουθεί παρελκυστική πολιτική και περνά αυτό το μήνυμα μέσω ενδιάμεσων. Τόνισε μάλιστα ότι η Airbus δεν σέβεται την ηγετική θέση που έχει συμφωνηθεί για τη Dassault στο πρόγραμμα του μαχητικού. Ο Γάλλος αξιωματούχος ήταν απόλυτος επί του θέματος ανακοινώνοντας ουσιαστικά ένα τελεσίγραφο, όταν δήλωσε ότι «αν η Airbus επιμείνει στη θέση ότι δεν θέλει να συνεργαστεί με τη Dassault, τότε το θέμα είναι νεκρό».
Από την πλευρά της, η Airbus υποστηρίζει ότι η Dassault δεν τηρεί τις συμφωνίες κατανομής έργου και προσπαθεί να μετατρέψει το πρόγραμμα σε γαλλο-γαλλικό, με γερμανική μάλιστα χρηματοδότηση.
Πέραν όμως της κατανομής έργου υπάρχουν και θεμελιώδης διαφορές στην επιχειρησιακή διάσταση. Ο Γερμανός Καγκελάριος Friedrich Merz είχε δηλώσει πρόσφατα ότι μια προσέγγιση δύο αεροσκαφών μπορεί να έχει νόημα λόγω διαφορετικών απαιτήσεων. Η Γαλλία θέλει ένα μαχητικό ικανό να επιχειρεί από αεροπλανοφόρα, κάτι που σημαίνει ότι βασικά χαρακτηριστικά για την εξυπηρέτηση αυτού του στόχου θα πρέπει να προστεθούν εξ’ αρχής στη σχεδίαση, κάτι που είναι σίγουρο ότι θα επιβαρύνει το κόστος. Ακόμη και στο Rafale που οι διαφορές της ναυτικής από την χερσαία έκδοση είναι πολύ περιορισμένες, υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση κόστους. Επιπλέον η Γαλλία θέλει το SCAF να είναι φορέας πυρηνικών όπλων.
Από την πλευρά της η Γερμανία δεν ενδιαφέρεται για καμία από τις δυο αυτές παραμέτρους. Ειδικά για την μεταφορά πυρηνικών όπλων, έχει ήδη, ως γνωστόν παραγγείλει 35 F-35, αποφεύγοντας και τον σκόπελο τυχόν αμερικανικής άρνησης για ενσωμάτωση των ΝΑΤΟϊκών/αμερικανικών πυρηνικών βομβών στο FCAS/ SCAF, όπως έχει συμβεί με τα Eurofighter.
Ο Trappier, αντικρούοντας της γερμανικές θέσεις, αντέτεινε ότι οι γαλλικές προδιαγραφές για το επανδρωμένο μαχητικό υπερκαλύπτουν τις οι επιχειρησιακές απαιτήσεις -που είναι ταυτόσημες ή τουλάχιστον πλήρως συμβατές- χωρίς να επιβαρύνουν τη σχεδίαση. Υπό αυτό το πρίσμα θεωρεί τη γερμανική θέση υποβολιμαία και γερμανική υπεκφυγή στα συμφωνηθέντα για την ηγετική θέση της Γαλλίας και το έργο που θα αναλάβει.
Το πρόγραμμα FCAS βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τέλος της Φάσης 1B, η οποία ολοκληρώνεται στο τέλος Σεπτεμβρίου 2026. Στη συνέχεια θα έπρεπε να ξεκινήσει η κύρια φάση ανάπτυξης (Phase 2). Ο Trappier προειδοποίησε ότι η τρέχουσα καθυστέρηση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην έναρξη της επόμενης φάσης, ενώ παραμένουν ανοιχτή μια σειρά ζητημάτων, όπως η ηγεσία στις πτητικές δοκιμές.
Στις πολύ πρόσφατες νέες δηλώσεις του ο Trappier έδωσε προθεσμία δύο έως τριών εβδομάδων για να βρεθεί συμφωνία, ενώ η Γερμανία έχει θέσει δική της προθεσμία στα μέσα Απριλίου.
Η συνεχιζόμενη κρίση αντανακλά βαθύτερα προβλήματα στην ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, όπως ο ανταγωνισμός μεταξύ εθνικών βιομηχανικών εταίρων, οι διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες και οι δυσκολίες στην ισορροπημένη κατανομή βιομηχανικών ωφελημάτων. Παρόλο που τόσο η γαλλική όσο και η γερμανική κυβέρνηση προσπαθούν να παρέμβουν για να αποτρέψουν την κατάρρευση, ο χρόνος πιέζει έντονα και οι δημόσιες δηλώσεις έχουν γίνει ιδιαίτερα σκληρές. Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με το μέλλον του προγράμματος να κρέμεται από μια λεπτή κλωστή που κρατά την τελευταία «γέφυρα» από το να μην πέσει.
