Ο διαγωνισμός για τον «Εκσυγχρονισμό ΠΕΠ (Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων) RM-70» του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ) που προκήρυξε η ΓΔΑΕΕ (Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων) στις 10 Οκτωβρίου 2025 αποκάλυψε τέσσερις υποψηφιότητες. Η αποδοχή των αιτήσεων συμμετοχής των υποψήφιων εταιρειών τη συμμετοχή τους στη δεύτερη φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον πληρούσαν τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής δημοσιοποιήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026.
Στο τεύχος της «Πτήσης» Ιανουάριος 2026, παρουσιάσαμε μια εκτεταμένη ανάλυση επί του θέματος, την οποία αναδημοσιεύουμε παρακάτω σε δυο μέρη.
Το πρώτο μέρος της ανάλυσης ΕΔΩ
Η γνώση μας σχετικά με τις υποψηφιότητες του προγράμματος προέρχεται από τις εταιρείες που αποκαλύφθηκε ότι μετέχουν στον διαγωνισμό μετά την αποσφράγιση των φακέλων δικαιολογητικών, οι οποίες, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΓΔΑΕΕ, είναι οι: METLEN Energy & Metals, ΠΡΙΣΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Α.Β.Ε.Ε., MSM LAND SYSTEMS s.r.o. και Ν.Κ. ΤΡΕΗΛΕΡΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ Α.Ε.
Το «Μήλον της Έριδος»
H MSM Land Systems με έδρα τη Σλοβακία είναι μέλος του τσεχικού ομίλου CSG (Czechoslovak Group), ο οποίος δραστηριοποιείται κυρίως στον χώρο της άμυνας με περισσότερες από 100 εταιρείες σε όλο τον κόσμο, περιλαμβανομένων και των ΗΠΑ, και ιδιοκτήτρια ανάμεσα σε άλλα και της βιομηχανίας οχημάτων Tatra (κατέχει το 65% των μετοχών της). H πιο ενδιαφέρουσα όμως πτυχή σχετικά με τον όμιλο CSG είναι ότι αποτελεί στρατηγικό εταίρο για τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) μέσω της ίδρυσης κοινοπραξίας για την παραγωγή πυρομαχικών μεγάλου διαμετρήματος, ειδικών βλημάτων Πυροβολικού 155 mm, και χρηματοδότη της επαναλειτουργίας του εργοστασίου που διαθέτουν τα ΕΑΣ στο Λαύριο. Στο επενδυτικό σχέδιο της κοινοπραξίας (με το 51% να κατέχει το ελληνικό δημόσιο μέσω των ΕΑΣ) που έχει εγκριθεί από το ΚΥΣΕΑ προβλέπεται η μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας στην Ελλάδα, δημιουργώντας νέες -υψηλά αμειβόμενες- θέσεις εργασίας. Η MSM Land Systems που δραστηριοποιείται στον τομέα της επισκευής, ανακατασκευής και εκσυγχρονισμού στρατιωτικών οχημάτων με έδρα στο Τρεζίν αποτελεί για κάθε πρακτικό λόγο τη συνέχεια της αρχικής προσπάθειας σχεδίασης και παραγωγής του RM-70 και μπορεί να θεωρηθεί OEM. Το πλαίσιο αυτό «κουμπώνει» με την Tatra, αλλά και άλλες εταιρείες του ομίλου CSG, που μπορούν να συνεισφέρουν στην επιδίωξη οποιουδήποτε προγράμματος εκσυγχρονισμού των ΠΕΠ, δίνοντάς τους μεγάλο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Από τις πληροφορίες που υπάρχουν, Σλοβάκοι και Τσέχοι έχουν προ πολλού δηλώσει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ανακατασκευής-αναβάθμισης τουφορέα Τ-813 8x8 είναι… μάταιη και κανένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των RM-70 του ΕΣ δεν μπορεί να στηριχθεί σε μια τέτοια πρόθεση για εξοικονόμηση κονδυλίων. Υπογραμμίζουν ότι ακόμη και σκέψεις για την αντικατάσταση κινητήρα και κιβωτίου μετάδοσης κίνησης ενέχει πολύ υψηλό κόστος με αμφίβολα αποτελέσματα ως προς την επίλυση του μεγαλύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζει ο φορέας του RM-70, δηλαδή της δυσκολίας ή και αδυναμίας ακόμη υποστήριξης λόγω παλαιότητας.
Υπενθυμίζουμε ότι στην πρόσφατη έκθεση αμυντικού υλικού DEFEA 2025 τον περασμένο Μάιο στη Αθήνα επιδείχθηκε το Vampire, που αποτελεί το τρέχον μοντέλο παραγωγής ή αναβάθμισης παλαιότερων RM-70. Σημειώνεται ότι, αν και κάνει χρήση αρκετών στοιχείων του προγράμματος Modular, δεν υιοθετεί τη δυνατότητα βολής πυρομαχικών διαφορετικών διαμετρημάτων (αν και κατά την Excalibur Army, της εταιρείας του ομίλου CSG που προσφέρει την έκδοση, εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες επιλογές, εάν απαιτηθούν). Πιστεύεται ότι η πρόταση η οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο του διαγωνισμού «04/25» βασίζεται στο Vampire.
Φορέας είναι το Tatra Force ή Tatra 815-7, ένα όχημα 8×8 της τσεχικής εταιρείας, το οποίο, αν και αναφέρεται ως μέλος της οικογένειας «815», απαιτείται εξήγηση για την προέλευσή του, καθώς η αναφορά είναι παραπλανητική. Το Tatra 815 εξελίχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και μπήκε σε υπηρεσία το 1983 ως αντικαταστάτης του «813» και άλλων μοντέλων της εταιρείας με αρκετές παραλλαγές στη συνέχεια. Το 2004 η Tatra παρουσίασε το πρωτότυπο μιας νέας σειράς, που αρχικά έγινε γνωστή ως «817», προς αντικατάσταση του «815», αλλά όταν μπήκε σε παραγωγή και υπηρεσία το 2007 ονομάστηκε Tatra 815-7 για λόγους που είχαν να κάνουν με την απλοποίησης της διαδικασίας πιστοποίησης τύπου. Το 2016 παρουσιάστηκε η δεύτερη γενιά, πλέον ως Tatra 817, η οποία κατασκευαζόταν έως το 2023, οπότε τη διαδέχθηκε μια τρίτη γενιά που βρίσκεται σε παραγωγή σήμερα. Το Tatra Force του Vampire αναφέρεται ότιείναι μια έκδοση του 815-7 που έχει ενσωματώσει βελτιώσεις των επόμενων γενεών με κινητήρα και μεγάλα συγκροτήματα που βρίσκονται σε ευρεία χρήση με τις εμπορικές και στρατιωτικές σειρές της εταιρείας, επιλύοντας πλήρως τα προβλήματα υποστήριξης και διαθεσιμότητας που αντιμετωπίζει ο ΠΕΠ RM-70 επί του Tatra 813.
Στις 31 Μαρτίου 2025 η METLENEnergy& Metals, συμφερόντων Μυτιληναίου, υπέγραψε Μνημόνιο (αποκλειστικής) Συνεργασίας (MoU) στην Ελλάδα με την ιταλική Iveco Defence Vehicles (IDV), για την από κοινού συμμετοχή τους στο μελλοντικό πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου στρατιωτικών φορτηγών οχημάτων -θωρακισμένων και μη- των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Το πρώτο θετικό «αποτέλεσμα» αυτής της συνεργασίας προέκυψε από την πρόσφατη απόφαση του ΚΥΣΕΑ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Άμυνας) για την προμήθεια 36 ΠΕΠ τύπου PULS της ισραηλινής Elbit μέσω διακρατικής συμφωνίας. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα οι φορείς προσδιορίζονται με NSN (NATO Stock Number) που περιγράφει το 8×8 όχημα IvecoTrakker GTF3. Βασίζεται στην ομώνυμη σειρά της εταιρείας, στην έκδοση GTF (ZLK 15 τόνων), με θωρακισμένη καμπίνα που είναι ανεξάρτητη από το σασί και κατασκευάζεται από την KMW (Krauss-Maffei Wegmann) στο πρότυπο STANAG 4569 του ΝΑΤΟ, παρέχοντας βαλλιστική προστασία κατά ναρκών, αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών και ΡΒΧΠ. Πρόκειται για το όχημα-φορέα εκτοξευτή PULS που επέλεξε ο γερμανικός στρατός για τα δικά του EuroPULS (βλέπε αναφορά «Πτήση» 59,Μάιος 2025, «PULSή EuroPULS, για να γίνει το Καλό… Καλύτερο»).
Πρακτικά ο Ελληνικός Στρατός επέλεξε να προμηθευτεί από πλευράς εκτοξευτή ΠΕΠ ό,τι και ο Γερμανικός Στρατός, διαφοροποιώντας το ποσοστό συμπαραγωγής στην Ευρώπη. Το EuroPULS προβλέπει ευρωπαϊκή συμπαραγωγή τουλάχιστον 65%, ενώ το PULS, το οποίο θα αποκτηθεί μέσω διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ, θα προβλέπει ελληνική συμπαραγωγή 25% (σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια) και άγνωστο ποσοστό ευρωπαϊκής συμπαραγωγής, μιας και το όχημα θα προέρχεται από την ιταλική Iveco. Υπάρχει όμως μια πτυχή του θέματος που δεν έχει ξεκαθαριστεί, είναι σημαντική και αφορά το «πακέτο» EuroPULS, αναφορικά με το σύστημα ελέγχου πυρός (ΣΕΠ). Αναφέρεται ότι στο «πακέτο» που αποκτάται περιλαμβάνεται το «γερμανικό» ΣΕΠ, το οποίο έχει εξελιχθεί με βάση το αντίστοιχο του Α/Κ οβιδοβόλου Boxer RCH155 και επιτρέπει την ευρύτερη διασύνδεση με υποδομές ή την ευκολότερη πιστοποίηση νέων πυρομαχικών. Για παράδειγμα, εκτός των ισραηλινής προέλευσης ρουκετών, πυραύλων και περιπλανώμενων πυρομαχικών, το EuroPULS έχει ήδη επιδείξει τη δυνατότητα βολής Naval Strike Missile (NSM) της Kongsberg, ενώ σύντομα θα ακολουθήσει η GLSDB (Ground Launched Small Diameter Bomb) της Saab με βεληνεκές 150 km. Να θυμίσουμε ότι το EuroPULS θα είναι ο φορέας του μελλοντικού JFSM (Joint Fire Support Missile) της MBDA, όπως και του νορβηγικού 3SM (Super Sonic Strike Missile) Tyrfing. Θεωρητικά, η υιοθέτηση του FCS του EuroPULS στους ελληνικούς PULS και δυνητικά τους εκσυγχρονισμένους RM-70 ανοίγει αντίστοιχες δυνατότητες.
Επισημαίνεται ότι η απόφαση προμήθειας των 36 ισραηλινών ΠΕΠ PULS περιλαμβάνει 36 οχήματα των μονάδων πυρός, 36 οχήματα αναχορηγίας , 6 ΚΔΠ (Κέντρα Διεύθυνσης Πυρός) Πυροβολαρχίας, 2 ΚΔΠ Μοίρας, όπως επίσης την προμήθεια 288 ρουκετών Accular διαμετρήματος 122 mm (βεληνεκούς 35 km), 320 πυραύλων EXTRA διαμετρήματος 306 mm (βεληνεκούς 150 km), 120 πυραύλων Predator Hawk διαμετρήματος 370 mm (βεληνεκούς 300 km), 108 περιφερόμενων πυρομαχικών SkyStriker εκτοξευόμενων μέσω κανίστρων που προσαρμόζονται στους εκτοξευτές PULS (εμβέλειας 100+ km) και 324 εκπαιδευτικές εκδόσεις ρουκετών/πυραύλων.
Υπό το πρίσμα των παραπάνω, είναι προφανές ότι στην πρόταση της METLEN για τον εκσυγχρονισμό των RM 70, ως όχημα φορέας προσφέρεται -και πάλι- το Iveco 8×8 Trakker GTF3 με θωρακισμένη καμπίνα και περιλαμβάνει τη συνεργασία με την Elbit, ως την εταιρεία κάτοχο της τεχνογνωσίας αναβάθμισης των ΠΕΠ RM-70, αξιοποιώντας δεκαετίες εμπειρίας σε πυροβολικό, πυραυλικά συστήματα, συστήματα ελέγχου πυρός, υποδομές επικοινωνιών και ραδιοζεύξεων. Με άλλα λόγια, Elbit και METLEN επιδιώκουν την -εν μέρει- τεχνολογική ενοποίηση των δύο ελληνικών προγραμμάτων (προμήθεια 36 ΠΕΠ PULS συν την αναβάθμιση 111 ΠΕΠ RM-70) με χρήση κοινού οχήματος φορέα (IVECO Trakker GTF3 8×8) και με την απόκτηση της κοινής δυνατότητας βολής των κατευθυνόμενων ρουκετών Accular των 122 mm.
Σε αυτόν τον ισχυρό ανταγωνισμό για την αναβάθμιση των RM-70 διεκδικούν επίσης θέση δύο ακόμη ελληνικές εταιρείες, αν και οι σχετικές πληροφορίες για τις προτάσεις τους είναι ελάχιστες σε αυτήν τη φάση.
Η PRISMA Electronics με έδρα την Αλεξανδρούπολη έχει μακρά εμπειρία στον χώρο των ηλεκτρονικών, ενώ πρόσφατα εκτόξευσε τον πρώτο ελληνικό IoT νανοδορυφόρο MICE-1. Σε αυτήν είχε απευθυνθεί ο Ελληνικός Στρατός την περίοδο των «ισχνών αγελάδων», για να διατηρήσει σε χαμηλό κόστος τη χρήση των RM-70, με την PRISMA να έχει ανταποκριθεί και να είχε μελετήσει λύση. Πιθανολογούμε ότι η πρότασή της, η οποία θα εστιάζει στο ΣΕΠ με τις παρελκόμενες υποδομές επικοινωνιών και πλοήγησης, θα αφορά τη διατήρηση του υπάρχοντος οχήματος με την ταυτόχρονη σημαντική αναβάθμισή του καταβάλλοντας προσπάθεια η προσφορά της να κινείται αυστηρά εντός των προβλεπόμενων από διεθνή διαγωνισμό, οικονομικών ορίων. Από μια πρόχειρη κοστολόγηση από τηρούμενα αρχεία προκύπτει ότι, για να αντικατασταθεί το όχημα φορέας είτε με IVECO είτε με TATRA, αναγκαιούν περίπου τα διπλάσια των προϋπολογισθέντων.
Μια δεύτερη εταιρεία που αποτελεί τον «άγνωστο Χ» στον διαγωνισμό είναι η ΚΙΟΛΕΪΔΗΣ (Ν.Κ. TRAILERS), για τη συμμετοχή της οποίας αναφέρεται ότι συνεργάζεται με τον Όμιλο ΤΑΤΑ. Ο γιγάντιος ινδικός όμιλος που δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς της αμυντικής βιομηχανίας έχει πολλαπλή εμπλοκή με ΠΕΠ, καθώς όχι μόνο έχει αναπτύξει τα τελευταία είκοσι χρόνια το σύστημα Pinaka, αλλά διαθέτει και μια μεγάλη σειρά βαρέων οχημάτων σε ευρεία χρήση, περιλαμβανομένων και μοντέλων 8×8, που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα Tatra 813 με χαμηλότερο κόστος απ’ ό,τι ευρωπαϊκές προτάσεις. Να σημειώσουμε ότι η στρατιωτική διπλωματία του ΥΠΕΘΑ με την υποστήριξη και του ΥΠΕΞ επεδίωξαν την έλευση ινδικών εταιρειών στην Ελλάδα και τη συνεργασία τους με ελληνικές. Από την πλευρά της η ΚΙΟΛΕΪΔΗΣ, εκτός της πολύ μεγάλης εμπειρίας της σε ανακατασκευές και μετατροπές οχημάτων για ειδικές χρήσεις, έχει και το πλεονέκτημα των μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεών της στον Βόλο, όπου μπορούν να «φιλοξενήσουν» ένα τέτοιο εγχείρημα. Σημειώνεται ότι μέρος των εγκαταστάσεων έχει διατεθεί σήμερα στην ισπανική CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles) που υλοποιεί -με μεγάλες καθυστερήσεις- το πρόγραμμα αναβάθμισης των συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας («Ηλεκτρικός»). Είναι όμως προφανές ότι η εταιρεία, που αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, επιχειρεί μια δυναμική επιστροφή στα εξοπλιστικά προγράμματα μετά από χρόνια περιορισμένης δραστηριότητας.
Υπό τη «σκιά» των ρουκετών
Παράλληλα με το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των ΠΕΠ είναι γνωστό ότι ο Ελληνικός Στρατός δρομολογεί πρόγραμμα ύψους €90 εκατ. για την ανακατασκευή και βελτίωση του τεράστιου αποθέματος ρουκετών των 122 mm που διαθέτει. Τα τελευταία χρόνια έχει κατατεθεί η πρόταση της EDePro (Engineering Design & Production), μιας σερβικής εταιρείας που ειδικεύεται στη σχεδίαση και κατασκευή ρουκετών και άλλων οπλικών συστημάτων, όπως το καινοτόμο ALAS (Advanced Light Attack System). Από τις πληροφορίες που υπάρχουν η πρότασή της είναι η χρήση τεχνολογιών και απαρτίων από την τεχνική διαμόρφωση της ρουκέτας G-2000 που διαθέτει για την αναβάθμιση των υφιστάμενων ρουκετών JROF του ελληνικού αποθέματος. Αναφέρεται ότι περιλαμβάνει τη διατήρηση της κεφαλής, του πυροσωλήνα και των πτερυγίων σταθεροποίησης εν πτήσει και την αντικατάσταση του πυραυλοκινητήρα και του προωθητικού γεμίσματος για την επίτευξη διπλασιασμού του βεληνεκούς (40 km). Το πρόβλημα που εμφανίζεται σε τέτοιου είδους προσπάθειες, όπως αποδείχθηκε από μελέτες [περιλαμβανομένων και αυτών της Diehl Munitionssysteme, η οποία εκτέλεσε εκατοντάδες βολές και δοκίμασε πυραύλους με κεφαλή HE και αυξημένη εμβέλεια (Extended Range Rocket-ERR) στα 35 km], είναι ότι η έλλειψη ακρίβειας, που υφίσταται ήδη στις JROF (ή αντίστοιχες), πολλαπλασιάζεται με την αύξηση του βεληνεκούς. Σε τακτικά σενάρια αποδείχθηκε στην πράξη ότι για την εξουδετέρωση στόχου στα 35 km απαιτούνταν έως και 10 φορές περισσότερες ρουκέτες EER απ’ ό,τι συμβατικές στα 20 km. Έτσι, η ενσωμάτωση μονάδας καθοδήγησης αναδεικνύεται ως κυρίαρχη απαίτηση, κάτι όμως που ανεβάζει το κόστος οποιουδήποτε εγχειρήματος ανακατασκευής.
Εδώ έρχεται να «μπει σφήνα» η Elbit, προσφέροντας το δικό της σύστημα τύπου RGK (Rocket Guidance Kit) που, όπως περιγράφεται, «μεταμορφώνει τις συμβατικές ρουκέτες JROFσε όπλα ακριβείας». Τοποθετείται εύκολα στις υπάρχουσες ρουκέτες, καθώς είναι μια κεφαλή στην οποία περιέχονται μονάδα ελέγχου πτήσης, δέκτης GPS και πτερύγια ελέγχου. Αυτά συνεργάζονται για να παρέχουν ακριβή καθοδήγηση καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης, ενώ το RGK ενσωματώνει επίσης προηγμένους αλγόριθμους που επιτρέπουν στο βλήμα να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενους παράγοντες (π.χ. δυσμενείς καιρικές συνθήκες) και να διορθώνει την πορεία του σε πραγματικό χρόνο. Η Elbit προσφέρει επίσης ένα συμπαγές σύστημα MFCS (Mobile Fire Control System), μέσω του οποίου προγραμματίζονται οι αναβαθμισμένες ρουκέτες. Το φορητό ΣΕΠ μπορεί να τοποθετηθεί σε κάθε εκτοξευτή RM-70, με το χειριστήριο να βρίσκεται και εκτός της θωρακισμένης καμπίνας για επιπλέον προστασία του πληρώματος σε περίπτωση εχθρικής προσβολής. Το RGK μειώνει το «κυκλικό σφάλμα» (CEP) σε 20 m ή και μικρότερο, ακόμη και σε αποστάσεις που φθάνουν τα 40 χιλιόμετρα (σε αναβαθμισμένες ρουκέτες που μπορούν να πετύχουν αυτή την εμβέλεια). Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι μπορούν να προσβληθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια, μειώνοντας τις όποιες παράπλευρες απώλειες και αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα της κρούσης. Έτσι τα RM-70 θα μπορούν να προσφέρουν υποστήριξη σε φίλια τμήματα που βρίσκονται σε εγγύτητα με τον εχθρό.
Επικάλυψη/Σύγκρουση Συμφερόντων
Η σερβική πρόταση της EDePro επιδιωκόταν να υλοποιηθεί από τα ΕΑΣ στο Λαύριο, όπου, όπως προαναφέρθηκε, στρατηγικός επενδυτής είναι o τσεχικός όμιλος CGS. Οι Τσέχοι, που αποτελούν κυβερνητική επιλογή για την επανεκκίνηση των ΕΑΣ, διεκδικούν -εύλογα- και την αναβάθμιση ΠΕΠ RM-70 ως ο αρχικός κατασκευαστής-OEM (Original Equipment Manufacturer). Η ισραηλινή Elbit που μέσω της ελληνικής METLEN διεκδικεί και αυτό το πρόγραμμα, προβάλλει ως πλεονέκτημα την ομοιοτυπία του οχήματος-φορέα με τον ΠΕΠ PULS και την επίτευξη συμπαραγωγής στα εργοστάσια της METLEN άνω του 25%.
Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Ελλάδα απέρριψε -έμπρακτα- τη δυνατότητα απόκτησης του PULS μέσω συλλογικής ευρωπαϊκής προμήθειας με χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό δανειακό πρόγραμμα SAFE (Security and Action For Europe), με χαμηλότοκη αποπληρωμή που μπορεί να επεκταθεί μέχρι και τα 45 έτη. Ταυτόχρονα απέρριψε και τη δυνατότητα να καταστεί η ελληνική αμυντική βιομηχανία μέρος της ευρωπαϊκής βιομηχανικής αλυσίδας παραγωγής των συστημάτων EuroPULS και των πυρομαχικών τους. Η Ελληνική παραγγελία 36 συστημάτων επιτρέπει την επίτευξη ελληνικής συμπαραγωγής ύψους 25% και πολύ παραπάνω, γιατί απλά η Ελλάδα προμηθεύεται -προς το παρόν- τον μεγαλύτερο αριθμό συστημάτων από κάθε άλλη χώρα (Γερμανία: 5, Δανία: 8, Ολλανδία: 20 και Ισπανία: 16, η οποία όμως έχει «παγώσει» ή και ακυρώσει το πρόγραμμα)! Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για τη διεύρυνση του κοινοπρακτικού σχήματος «joint venture» μεταξύ της γερμανικής KNDS και της ισραηλινής Elbit με τη συμμετοχή της γαλλικής MBDA, της νορβηγικής Nammo, της γερμανικής Diehl, της σουηδικής Saab κλπ. Οι 4 τελευταίες εταιρείες ενδιαφέρονται για τη συμπαραγωγή ρουκετών και πυραύλων, αλλά και την ενσωμάτωση νέων βλημάτων στο σύστημα (βλέπε παραπάνω). Συνεπώς, το κρίσιμο είναι να καταστούμε -έγκαιρα- μέλη της αλυσίδας παραγωγής των βλημάτων του οπλικού συστήματος, αφού τείνει να γίνει το ευρωπαϊκό μελλοντικό πυραυλικό σύστημα πυροβολικού. Ο μόνος σοβαρός ανταγωνιστής του στην Ευρώπη φαίνεται να είναι το σύστημα GMARS (Global Mobile Artillery System) της κοινοπραξίας Lochkeed Martin και Rheinmetall επί οχήματος 8X8, Rheinmetall MAN HX που ακόμη βρίσκεται σε φάση βλητικών δοκιμών χωρίς παραγγελίες.
