Η μεταφορά του παροπλισμένου HNLMS Walrus (S802) για διάλυση και ανακύκλωση, στις 12 Οκτωβρίου 2026, σηματοδοτεί ένα κρίσιμο στάδιο στην ανανέωση της ολλανδικής υποβρυχιακής δύναμης. Το υποβρύχιο, που αποσύρθηκε επισήμως το 2023 μετά από περισσότερα από 31 χρόνια υπηρεσίας, αποτελεί μέρος ενός σχεδίου περιορισμού του στόλου από τέσσερις σε δύο μονάδες, μέχρι την παραλαβή των νέων υποβρυχίων κλάσης Orka.
Η απόφαση αφορά την απόσυρση του Walrus (S802) και του Zeeleeuw (S803), με τα Dolfijn (S808) και Bruinvis (S810) να παραμένουν σε υπηρεσία κατά τη μεταβατική περίοδο. Στόχος είναι η συγκέντρωση ανταλλακτικών, τεχνικού προσωπικού και πόρων συντήρησης στις δύο εναπομείνασες μονάδες, καθώς η ηλικία των υποβρυχίων αυξάνει τις ανάγκες επισκευών και περιορίζει τη διαθεσιμότητά τους.
Η μείωση του στόλου κατά 50% έχει άμεσες επιχειρησιακές συνέπειες. Με δύο υποβρύχια, η συντήρηση ακόμη και μίας μονάδας αφήνει τη δεύτερη ως μοναδική διαθέσιμη πλατφόρμα, εφόσον είναι επιχειρησιακά έτοιμη. Τυχόν ταυτόχρονη ακινητοποίηση και των δύο θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωρινή απουσία ολλανδικής υποβρυχιακής παρουσίας. Παράλληλα, περιορίζονται οι δυνατότητες παράλληλης εκτέλεσης αποστολών συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης, ανθυποβρυχιακού πολέμου και υποστήριξης ειδικών επιχειρήσεων.
Οι επιπτώσεις αφορούν και το ΝΑΤΟ, καθώς η Ολλανδία συνεισφέρει εξειδικευμένες υποβρυχιακές δυνατότητες στον Βόρειο Ατλαντικό, στη Βόρεια Θάλασσα και στις ευρωπαϊκές θαλάσσιες προσβάσεις. Η αριθμητική συρρίκνωση δεν ανατρέπει από μόνη της τη νατοϊκή ισορροπία, αλλά περιορίζει την ευελιξία ανάπτυξης και αυξάνει την ανάγκη κατανομής των αποστολών μεταξύ συμμάχων.
όταν το USS Theodore Roosevelt έγινε θήραμα του Walrus
Η επιχειρησιακή φήμη της κλάσης συνδέεται με την άσκηση JTFEX 99-1 του 1999. Σύμφωνα με δημοσιευμένες περιγραφές, το Walrus, υπό τον κυβερνήτη Jan Hubert Hulsker, διείσδυσε στον αμυντικό κλοιό του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt, προσεγγίζοντάς το σε απόσταση περίπου 1.500 μέτρων και πραγματοποιώντας προσομοιωμένη επίθεση τορπιλισμού. Του αποδίδονται επίσης εικονικές προσβολές των οκτώ πλοίων συνοδείας. Το περιστατικό ανέδειξε την απειλή που μπορεί να συνιστά ένα αθόρυβο συμβατικό υποβρύχιο για μια σύγχρονη ναυτική δύναμη με ισχυρό ανθυποβρυχιακό αμυντικό δίκτυο, χωρίς βέβαια να αποτελεί απόδειξη της ικανότητας της τεχνολογίας του ούτε και τη μοναδική περίπτωση που υποβρύχια σημείωσαν αντίστοιχες επιτυχίες (είχε προηγηθεί το καναδικό υποβρύχιο Okanagan το 1981, ενώ το 2001 το γερμανικό U24, το 2005 το σουηδικό Gotland και το 2015 το γαλλικό Saphir “βύθισαν” αντίστοιχα αμερικανικά αεροπλανοφόρα σε ασκήσεις διπλής ενέργειας).
Η αντικατάσταση θα γίνει μέσω του προγράμματος Orka, το οποίο προβλέπει τέσσερα υποβρύχια γαλλικής σχεδίασης (Έκδοση του Shortfin Barracuda) και κατασκευής από τη Naval Group. Οι παραδόσεις προγραμματίζονται για την περίοδο 2033-2037. Τα νέα σκάφη θα διαθέτουν αναβαθμισμένους αισθητήρες, αυξημένες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών, υποστήριξη ειδικών δυνάμεων και σύγχρονο οπλισμό.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Τα Dolfijn και Bruinvis θα πλησιάζουν τα 40 χρόνια υπηρεσίας όταν αρχίσουν να παραδίδονται τα Orka. Τυχόν καθυστερήσεις θα μπορούσαν να παρατείνουν την περίοδο μειωμένης διαθεσιμότητας και να αυξήσουν το κόστος συντήρησης. Η επιτυχία της μετάβασης θα εξαρτηθεί από την αξιοπιστία των δύο παλαιών μονάδων, τη διατήρηση έμπειρων πληρωμάτων και την έγκαιρη επιχειρησιακή ένταξη των νέων υποβρυχίων.
