Ανεβάζει ένταση η προσπάθεια της σουηδικής Saab να θέσει πόδι στην καναδική αγορά μαχητικών αεροσκαφών, εξοβελίζοντας την συμφωνία για τα αμερικανικά F-35. Μετά από επανειλημμένες επαφές και διευρευνητικές προτάσεις, ο ευρωπαϊκός όμιλος επανέρχεται μιλώντας για 72 μαχητικά αεροσκάφη JAS-39 Gripen και έξι αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, Global Eye, όπως αναφέρει το καναδικό δίκτυο CBC. Τονίζοντας μάλιστα πως με αυτά, η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή και τα ανταλλάγματα που προσφέρει η Saab, θα δημιουργήσουν 12.600 θέσεις εργασίας στον Καναδά.
Η πρόταση της Saab έρχεται καθώς η καναδική κυβέρνηση επανεξετάζει τους όρους προμήθειας των αμερικανικών μαχητικών F-35 και ειδικότερα εκεινούς βιομηχανικής συνεργασίας, μεταφοράς τεχνολογίας όπως και τα οικονομικά ανταλλάγματα, ενώ οι σχέσεις με την Ουάσινγκτον έχουν ψυχρανθεί μετά την εκλογή Τραμπ.
Η νέα φιλελεύθερη κυβέρνηση του Καναδά εμμένει ιδιαίτερα στον τομέα της οικονομικής ανταπόδοσης και της βιομηχανικής τεχνογνωσίας της προμήθειας μαχητικών, πέραν των επιχειρησιακών παραγόντων που προέκριναν την επιλογή του αμερικανικού μαχητικού. Το στοιχείο αυτό μπορεί να ανατρέψει την πορεία του προγράμματος συνολικής αξίας 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το F-35A της Lockheed Martin από την άλλη εδράζεται σε μια βάση συνεργασίας επί του προγράμματος που μετράει σχεδόν 30 χρόνια και έχει πίσω της μια ιστορία ακόμη περισσότερων ετών αμερικανοκαναδικής συμμαχίας και συμπόρευσης στον αμυντικό τομέα (που είχε οδηγήσει και σε συμπαραγωγή μαχητικών όπως το CF-104 Starfighter). Ενώ 110 καναδικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη στην παραγωγή του αμερικανικού μαχητικού, παρέχοντας υποσυστήματα αξίας 2,3 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, ανά αεροσκάφος.
Προς το παρόν, ο Καναδάς έχει δεσμευτεί μόλις για 16 μαχητικά F-35 με μεγαλύτερες παραγγελίες να αναμένονται, ώστε να φέρουν τον τελικό αριθμό στα 88. Όπως δηλώνει η Lockheed Martin αυτό θα αποδώσει στην τοπική οικονομία περίπου 11 δις δολάρια ΗΠΑ (15,5 δις δολάρια Καναδά) ως το 2058.
Αναμένεται να δούμε προς ποιά κατεύθυνση θα κλίνει η καναδική πλευρά, με το βάρος της κοινής γνώμης να δίνει ιδιαίτερη πολιτική χροιά στο θέμα. Πρόσφατη δημοσκόπηση στον Καναδά έδειξε 43% των ερωτηθέντων να τάσσονται υπέρ της στροφής σε σουηδικά μαχητικά, 29% σε έναν κοινό στόλο Gripen και F-35 και μόλις 13% υπέρ του υπάρχοντος προγραμματισμού για F-35.
Έτσι η καναδική κοινή γνώμη φαίνεται να είναι αρκετά θελκτική στην πρόταση εισαγωγής σουηδικών πολεμικών αεροσκαφών, που συγκεντρώνει κυρίως τους φιλελεύθερους, τους κεντρώους σοσιαλδημοκράτες και τους οπαδούς των Πρασίνων. Αυτό, φυσικά, ενδέχεται να ανατραπεί με μια αναδίπλωση της πολιτικής της Ουάσιγκτον από εκείνες που ο τωρινός ένοικος του Λευκού Οίκου μας έχει -καλώς ή κακώς- συνηθίσει!
