Το Βρετανικό Ναυτικό έχει ανακοινώσει πως μέχρι το 2028 θα αποσύρει τρια μεγάλα περιπολικά σκάφη, κλάσης River, Batch 1, τα HMS Tyne, HMS Mersey και HMS Severn, με ορίζοντα το 2028. Υπάρχει μάλιστα μια συζήτηση για πιθανή πώληση στην Ουρουγουάη, χωρίς να είναι σίγουρο, κάτι όμως που δείχνει πως η σχεδίαση εξακολουθεί να έχει αξία.
To ερώτημα είναι αν θα μπορούσε η χώρα μας να αποκτήσει αυτά τα σκάφη που μπήκαν σε υπηρεσία το 2003 και να τα εξελίξει για αποστολές που σήμερα δεσμεύουν πολύτιμες φρεγάτες ή πυραυλάκατοι, επιτρέποντας σε αυτές καλύτερη διαθεσιμότητα για πιο κρίσιμους ρόλους. Άλλωστε το οικονομικό της υπόθεσης δεν είναι μεγάλο, μιας και ακούγεται πιθανή τιμή περίπου 10 εκατ. λιρών ανά πλοίο, ποσό που θα μπορούσε να βρεθεί και από κάποιο Έλληνα δωρητή.
Ένα μεγάλο και οικονομικό πλοίο επιτήρησης
Τα River, Batch 1 είναι πλοία μήκους 79,5 μέτρων, πλάτους 13,5 μέτρων και εκτοπίσματος περίπου 1.700 τόνων. Η πρόωσή γίνεται από δύο πετρελαιοκινητήρες Ruston 12RK270 των 5,5 χιλιάδων ίππων ο καθένας, οι οποίοι κινούν δύο άξονες με έλικες μεταβλητού βήματος. Η μέγιστη ταχύτητα είναι 24 κόμβοι (20 για τυπική πλεύση) και η ακτίνα δράσης φτάνει περίπου τα 5.500 ναυτικά μίλια, που επιτρέπει πολυήμερη παραμονή μακριά από το Ναύσταθμο.
Το πλήρωμα είναι 30 ατόμων, υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς ομάδας νηοψίας, ενώ το μεγάλο ανοικτό κατάστρωμα στην πρύμνη φιλοξενεί έως έξι εμπορευματοκιβώτια μαζί με γερανό ανυψωτικής ικανότητας περίπου 25 τόνων. Αυτό είναι το πλεονέκτημα των River: μπορούν να μεταφέρουν συσκευασμένο στα κιβώτια εξοπλισμό διοίκησης, έρευνας και διάσωσης, αντιμετώπισης ρύπανσης, μέσα ειδικών αποστολών, συστήματα επιτήρησης κ.ο.κ., οπότε προσαρμόζονται σε διαφορετικές αποστολές. Ο ίδιος χώρος δεν μπορεί να φιλοξενήσει κάποιο ελικόπτερο κατηγορίας S-70, αλλά δύναται να εξυπηρετεί κάποιο μη επανδρωμένο.
Εξέλιξη με όπλα στην Ελλάδα
Τα σκάφη σε βρετανική υπηρεσία φέρουν μόνο ένα πυροβόλο 20 χιλιοστών στην πλώρη. Αλλά ένα ίδιας κλάσης, φτιαγμένο για το Ναυτικό της Ταϊλάνδης με εκτόπισμα 2.000 τόνων (λίγο μεγαλύτερο), το HTMS Krabi που μπήκε σε υπηρεσία το 2013, φέρει κύριο πυροβόλο Oto Melara 76/62 συν δύο δευτερεύοντα 30 χιλιοστών. Άρα η σχεδίαση “σηκώνει” βαρύτερα πυροβόλα και ειδικά το Oto Melara 76 χιλιοστών, το οποίο ήδη διαθέτει το δικό μας Ναυτικό και μάλιστα κάποια θα “περισσέψουν” από απόσυρση σκαφών.
Επίσης το δεύτερο ταϊλανδικό σκάφος της ίδιας κλάσης, το HTMS Prachuap Khiri Khan, παραδόθηκε με τέσσερις αντιπλοϊκούς πυραύλους RGM-84 Harpoon σε δύο διπλούς εκτοξευτές.
Άρα, πρόκειται για ακόμη ένα σύστημα που θα μπορούσε να ενσωματωθεί στα πλοία, καθώς βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία με το ΠΝ. Τόσο οι εκτοξευτές όσο και η κονσόλα διαχείρισής τους, το AN/SWG-1A(V) Harpoon Ship Command-Launch Control System, γνωστό στο ΠΝ ως «Χαρπουνιέρα», θα μπορούσαν να εγκατασταθούν και στα βρετανικά πλοία χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες.
Οπότε μια πιθανή ελληνική διαμόρφωση θα μπορούσε να ξεκινήσει με τέσσερις RGM-84 σε δύο διπλούς εκτοξευτές, ακολουθώντας το ταϊλανδικό προηγούμενο, ή να εξεταστεί η απευθείας εγκατάσταση οκτώ βλημάτων σε δύο τετραπλούς Mk 141, όπως στις MEKO του ΠΝ. Η δεύτερη επιλογή θα απαιτούσε βέβαια αυστηρότερο έλεγχο αντοχής καταστρώματος, κέντρου βάρους και διαθέσιμου χώρου.
Γενικότερα για μετασκευή των σκαφών θα χρειαστούν μελέτη ενισχύσεων, χώροι και διαδικασίες ασφαλούς αποθήκευσης, καλωδιώσεις, τροφοδοσία, ψύξη, διασύνδεση με ραντάρ και τακτικό δίκτυο, καθώς και δοκιμές και πιστοποίηση. Παρ’ όλα αυτά, η επιλογή του Harpoon είναι από τις λίγες περιπτώσεις όπου η Ελλάδα δεν ξεκινά από λευκό χαρτί.
Άλλες προσθήκες στο σκάφος θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τις δυνατότητές του με σχετικά περιορισμένο κόστος. Ένα μικρό ραντάρ εντοπισμού drones, όπως το Spexer 2000 3D MkIII Naval, θα μπορούσε να προσφέρει επιτήρηση και προστασία σε παράκτιο περιβάλλον, αλλά και εντοπισμό μικρών σκαφών. Παράλληλα, θα μπορούσε να εξεταστεί η αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων που ήδη υπηρετούν στην Ελλάδα, όπως το ελικόπτερο S-100 της Schiebel ή το V-BAT κάθετης απογείωσης, προσφέροντας επιτήρηση σε μεγαλύτερες αποστάσεις, συλλογή εικόνας και δεδομένων, καθώς και έλεγχο της θαλάσσιας περιοχής και περιβαλλοντική επιτήρηση.
River για συνεχή παρουσία
Η αξία των River γίνεται πιο εύκολα αντιληπτή μέσα από ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένα τέτοιο σκάφος θα μπορούσε να βρίσκεται μόνιμα ή σχεδόν μόνιμα στην ευρύτερη περιοχή του Καστελόριζου, αναλαμβάνοντας αποστολές επιτήρησης, νηοψιών, μεταφοράς προσωπικού και ναυτικής παρουσίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι πυραυλάκατοι Ρουσσέν, που σήμερα καλύπτουν μέρος αυτών των αποστολών, θα παρέμεναν διαθέσιμες για τον κύριο ρόλο τους, δηλαδή αποστολές κρούσης.
Αντίστοιχα, για ελληνική ναυτική παρουσία σε τυπικές διεθνείς υποχρεώσεις που ζητείται “μεγάλο σκάφος”, δεν θα χρειάζεται να απασχολούνται φρεγάτες Kortenaer ή και MEKO, αλλά τα River με το αρκετό εκτόπισμα τους θα κάλυπταν το ρόλο και με ικανότητα μεγάλης παραμονής και όλα αυτά με οικονομική πλεύση, αλλά και με αρκετή ισχύ πυρός, ώστε να έχουν το ανάλογο κύρος. Ένα άλλο παράδειγμα θα ήταν η χρήση τους σε περιπολίες νότια της Κρήτης στο Λιβυκό, για διαχείριση μεταναστευτικών ροών, επίδειξη σημαίας, περισσυλογή ναυαγών (το μεγάλο ανοιχτό κατάστρωμα θα φέρει σχετικό εξοπλισμό, λέμβους, μη επανδρωμένα) κ.ο.κ.
Συνολικά 3 σκάφη, με όχι μεγάλη ηλικία, με αρκετό μέγεθος, ικανότητες πολλών ρόλων, που θα μπορούσαν να αποκτήσουν και σεβαστό οπλισμό από τα αποθέματα του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Μια πρόταση δηλαδή συμβατή και με τις πολλές ανάγκες μας και τα περιορισμένα οικονομικά μας.
