Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων προκαλεί η χρήση ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων κινεζικής κατασκευής σε στρατιωτικές δραστηριότητες, καθώς αποκαλύφθηκε ότι οχήματα που συμμετείχαν σε άσκηση κατέγραφαν εικόνες, μετακινήσεις προσωπικού, ακόμη και κωδικούς πρόσβασης σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η υπόθεση αφορά τη συνεργασία των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων Hertz Norge, που ελέγχεται, μέσω της εταιρικής δομής της, από τον κινεζικό όμιλο Geely. Σύμφωνα με το Nettavisen και τη νορβηγική οικονομική εφημερίδα Dagens Næringsliv, οι Ένοπλες Δυνάμεις χρησιμοποιούν ενοικιαζόμενα οχήματα της εταιρείας για ασκήσεις, επιχειρησιακές μετακινήσεις και καθημερινές υπηρεσιακές ανάγκες.
Το σοβαρότερο περιστατικό αποκαλύφθηκε κατά την άσκηση Operasjon Hovedstad της νορβηγικής Εθνοφυλακής (Heimevernet), τον Σεπτέμβριο. Στρατιώτες διαπίστωσαν ότι ορισμένα από τα ενοικιαζόμενα οχήματα είχαν καταγράψει και αποθηκεύσει βίντεο από τις δραστηριότητές τους. Τουλάχιστον δύο από τα αυτοκίνητα ήταν της κινεζικής μάρκας Deepal.
Σύμφωνα με τον υπολοχαγό Fredrik Blanck, ο οποίος συμμετείχε στην άσκηση, τα αποθηκευμένα δεδομένα επέτρεπαν την αναγνώριση προσώπων που εισέρχονταν και εξέρχονταν από τα οχήματα, την παρακολούθηση των διαδρομών τους, την καταγραφή των επιβατών και του χρόνου παραμονής σε συγκεκριμένες τοποθεσίες. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι στα βίντεο φέρεται να είχαν καταγραφεί κωδικοί ασφαλείας για πύλες και θύρες πρόσβασης.
Τα αρχεία διαγράφηκαν από τα οχήματα μετά την ολοκλήρωση της άσκησης. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο εάν τα δεδομένα είχαν αποθηκευτεί αποκλειστικά στα αυτοκίνητα ή είχαν μεταφερθεί και σε εξωτερικούς διακομιστές. Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν διαβίβασή τους σε κινεζικές αρχές.
Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω της σύμβασης που έχει συνάψει ο οργανισμός εφοδιαστικής υποστήριξης των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη Hertz Norge. Πρόκειται για τετραετή συμφωνία, από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Μάιο του 2028, με ανώτατη αξία 350 εκατομμυρίων νορβηγικών κορωνών, περίπου 30 εκατομμυρίων ευρώ.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην κινεζική ιδιοκτησία της εταιρείας ενοικίασης. Τα σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν εκτεταμένα ηλεκτρονικά συστήματα, κάμερες, αισθητήρες, GPS και δυνατότητες ασύρματης επικοινωνίας, επιτρέποντας τη συλλογή μεγάλου όγκου πληροφοριών για τις μετακινήσεις και τις δραστηριότητες των χρηστών τους.
Σε στρατιωτικό περιβάλλον, τέτοια δεδομένα μπορούν να αποκαλύψουν διαδρομές προσωπικού, σημεία συγκέντρωσης, εγκαταστάσεις, διαδικασίες ασφαλείας και πρότυπα επιχειρησιακής δραστηριότητας. Ακόμη και πληροφορίες που μεμονωμένα φαίνονται ασήμαντες μπορούν, όταν συνδυαστούν, να δημιουργήσουν λεπτομερή εικόνα των δραστηριοτήτων μιας στρατιωτικής μονάδας.
Οι νορβηγικές Ένοπλες Δυνάμεις αναγνωρίζουν τους κινδύνους που συνδέονται με τα ηλεκτρονικά συστήματα οχημάτων και άλλων συσκευών, αλλά διευκρινίζουν ότι δεν εφαρμόζουν γενική απαγόρευση χρήσης αυτοκινήτων συγκεκριμένων χωρών κατασκευής. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχουν δημοσιοποιήσει τις απαιτήσεις της σύμβασης σχετικά με τις κάμερες, τους αισθητήρες, την αποθήκευση δεδομένων και τη δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης.
Η αποκάλυψη προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις στη Νορβηγία. Βουλευτές ζήτησαν να εξεταστούν οι αξιολογήσεις κινδύνου που είχαν προηγηθεί της χρήσης κινεζικών οχημάτων σε στρατιωτικές ασκήσεις, καθώς και τα μέτρα προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών. Στις 8 Οκτωβρίου κατατέθηκαν σχετικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς τον υπουργό Άμυνας.
Ερωτήματα έχουν διατυπωθεί και για τη χρήση οχημάτων της Hertz από τη νορβηγική Υπηρεσία Ασφαλείας της Αστυνομίας (PST), η οποία έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για τους κινδύνους κινεζικής κατασκοπείας.
Από την πλευρά της, η Volvo Cars, η οποία ανήκει επίσης στον όμιλο Geely, απορρίπτει την άποψη ότι η κινεζική ιδιοκτησία συνεπάγεται αυτομάτως κίνδυνο ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι η ανταλλαγή δεδομένων με τον μητρικό όμιλο προϋποθέτει νόμιμη βάση.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια νέα διάσταση της ασφάλειας των στρατιωτικών εγκαταστάσεων: τον κίνδυνο συλλογής ευαίσθητων πληροφοριών από εμπορικά οχήματα και συσκευές που δεν σχεδιάστηκαν για στρατιωτική χρήση. Το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τα κινεζικά αυτοκίνητα, αλλά γενικότερα τη δυνατότητα καταγραφής και απομακρυσμένης διαχείρισης δεδομένων από σύγχρονα διασυνδεδεμένα συστήματα, τα οποία χρησιμοποιούνται ολοένα συχνότερα και από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
