Στις 3 Αυγούστου 1954 ένα μικρό γαλλικό αεροσκάφος με πτέρυγα δέλτα, πέρασε το φράγμα του ήχου σε οριζόντια πτήση, χωρίς μετακαυστήρα. Χειριστής ήταν ο Αντρέ Τουρκά, ο άνθρωπος που δεκαπέντε χρόνια αργότερα θα πραγματοποιούσε την πρώτη πτήση του Concorde. Το Nord N.1402 Gerfaut έγινε έτσι το πρώτο ευρωπαϊκό αεροσκάφος που ξεπέρασε το Mach 1 σε οριζόντια πτήση χωρίς πρόσθετη ώση.

Το Gerfaut I σε πτήση με το σύστημα προσγείωσης ανασυρμένο. Η μεγάλη μετωπική εισαγωγή αέρα και το υπερυψωμένο κόκπιτ δημιουργούσαν την ιδιαίτερη «καμπούρα» της ατράκτου. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.

Αφετηρία του Gerfaut ήταν οι μελέτες για οπισθοκλινείς πτέρυγες και δέλτα της Arsenal de l’Aéronautique, της κρατικής γαλλικής εταιρείας στρατιωτικών αεροσκαφών. Για την απόκτηση δεδομένων κατασκευάστηκε το Arsenal 1301, ένα ξύλινο ανεμόπτερο στο οποίο μπορούσαν να τοποθετηθούν διαφορετικές πτέρυγες και βοηθητικές επιφάνειες. Οι πτήσεις του παρείχαν στοιχεία σε μια εποχή κατά την οποία οι υπολογιστικές δυνατότητες και οι γνώσεις για τη διηχητική ροή ήταν ελάχιστες.

Στηξ συνέχεια ο αρχιμηχανικός Ζαν Γκαλτιέ επεξεργάστηκε ιδέες για μια οικογένεια αναχαιτιστικών με διαφορετικές διατάξεις πρόωσης. Τα σχέδια περιλάμβαναν στροβιλοκινητήρες, αυλωθητές και μικτές εγκαταστάσεις. Τελικά επελέγη μια απλούστερη λύση για ένα πειραματικό αεροσκάφος, που θα είχε ένα κινητήρα τουρμποτζέτ Snecma Atar, για μεγαλύτερη ασφάλεια στις δοκιμές.

Στη διαδρομή και η εταιρεία που ανέπτυξε το Gerfaut άλλαξε μορφή. Η Arsenal εξελίχθηκε στη ιδιωτικής φύσεως SFECMAS και το 1955 εντάχθηκε στην επίσης κρατική SNCAN (Société nationale des constructions aéronautiques du Nord), και δημιουργήθηκε η Nord Aviation.

Το Gerfaut I σε πτήση με εκτεταμένο σύστημα προσγείωσης. Η πρώτη πτήση στις 15 Ιανουαρίου 1954 διήρκεσε δεκαπέντε λεπτά και πραγματοποιήθηκε με τα σκέλη κάτω, ώστε να περιοριστεί ο φόρτος εργασίας του χειριστή. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.

Το σχέδιο του Gerfaut ήταν πολύ απλό. Μια μεγάλη κυκλική εισαγωγή καταλάμβανε ολόκληρο το ρύγχος και οδηγούσε τον αέρα απευθείας στον Atar, περιορίζοντας τις διαταραχές της ροής. Το κόκπιτ τοποθετήθηκε πάνω από τον αγωγό, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική υπερυψωμένη ράχη. Η αρχική έκδοση N.1402A, είχε πτέρυγα δέλτα με οπισθόκλιση 57,5 μοιρών στο χείλος προσβολής και επιφάνεια περίπου 19 τετραγωνικών μέτρων. Η άτρακτος ήταν ολομεταλλική και το σύστημα προσγείωσης τρίκυκλο.

Η μετωπική άποψη αποκαλύπτει τη μεγάλη κυκλική εισαγωγή αέρα, το μικρό πάχος της πτέρυγας δέλτα και το υπερυψωμένο κόκπιτ. Η διάταξη διατηρούσε τον αγωγό προς τον κινητήρα σχεδόν ευθύ. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.

Η πρώτη πτήση και η ιστορική 3η Αυγούστου 1954

Οι δοκιμές τροχοδρόμησης ξεκίνησαν στο Melun το φθινόπωρο του 1953. Για την πρώτη πτήση επιλέχθηκε ο μεγάλος διάδρομος της αεροπορικής βάσης του Istres, επειδή η ομάδα ήθελε επαρκή χώρο, σε περίπτωση που εμφανιζόταν κάποια αστάθεια στην απογείωση. Στις 15 Ιανουαρίου 1954 ο Αντρέ Τουρκά πέταξε για δεκαπέντε λεπτά, φθάνοντας σε ύψος περίπου 650 μέτρων. Ήταν η πρώτη πτήση γαλλικού αεριωθούμενου αεροσκάφους με πτέρυγα δέλτα. Οι επόμενοι μήνες αφιερώθηκαν στη σταδιακή διεύρυνση του φακέλου πτήσης.

Στις 3 Αυγούστου το Gerfaut πέρασε το Mach 1 σε οριζόντια πτήση χωρίς μετακαυστήρα. Η επίδοση δεν ήταν απλώς ένα εθνικό ρεκόρ. Αποδείκνυε ότι μια ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορούσε να σχεδιάσει υπερηχητική άτρακτο και πτέρυγα με δικές της γνώσεις, λίγα χρόνια μετά την καταστροφή του 2ου Παγκοσμίου.

Πλάγια άποψη του Gerfaut I. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.

Gerfaut IB: μεγαλύτερη πτέρυγα και νέος κινητήρας

Το πρώτο αεροσκάφος τροποποιήθηκε σε N.1402B Gerfaut IB. Το εκπέτασμα αυξήθηκε περίπου κατά ένα μέτρο και η επιφάνεια της πτέρυγας ανέβηκε στα 26 τετραγωνικά μέτρα. Τοποθετήθηκε Atar 101D-2, μαζί με βελτιώσεις στο σύστημα προσγείωσης. Η νέα διαμόρφωση πέταξε για πρώτη φορά στις 27 Δεκεμβρίου 1954. Στις δοκιμές έφθασε περίπου στο Mach 1,2 σε οριζόντια πτήση και στο Mach 1,3 σε βύθιση από μεγάλο ύψος. Το Gerfaut IB χρησιμοποιήθηκε επίσης για μεταφορά και δοκιμές του πυραύλου αέρος-αέρος Nord AA.20.

Το αεροσκάφος στο έδαφος με ανοιχτή καλύπτρα. Η θέση του χειριστή πάνω από τον αγωγό εισαγωγής περιόριζε τον διαθέσιμο χώρο, αλλά πρόσφερε ικανοποιητική ορατότητα προς τα εμπρός και τα πλάγια. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.

N.1405 Gerfaut II: το αεροσκάφος των ρεκόρ

Το επόμενο αεροσκάφος, το N.1405 Gerfaut II ήταν νέα άτρακτος και όχι μετατροπή του πρώτου. Ελαφρώς μακρύτερο, με μεγαλύτερη ποσότητα καυσίμου, βελτιωμένη αεροδυναμική και πτέρυγα δέλτα με περικομμένα ακροπτερύγια, πΠέταξε για πρώτη φορά στις 17 Απριλίου 1956 με χειριστή τον Μισέλ Σαλάρ.

Gerfaut ΙΙ, η εξέλιξη μεγαλύτερου μεγέθους του αρχικού αεροσκάφους.

Αρχικά χρησιμοποιήθηκε Atar 101F και αργότερα ο ισχυρότερος 101G. Η αυξημένη πρόωση επέτρεψε στο αεροσκάφος να διατηρεί περίπου Mach 1,13 σε οριζόντια πτήση και να παρουσιάζει εξαιρετικό ρυθμό ανόδου. Το Φεβρουάριο του 1957 ο Αντρέ Τουρκά κατέρριψε σειρά παγκόσμιων ρεκόρ χρόνου ανόδου. Σε μία από τις επίσημες καταγραφές, το Gerfaut II έφθασε στα 39.370 πόδια σε 3 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα.

Βασικά χαρακτηριστικά N.1405 Gerfaut II
Πλήρωμα1
Μήκος 10,7 μέτρα
Εκπέτασμα 7,5 μέτρα
Επιφάνεια πτέρυγας 26 τ.μ.
ΚινητήραςSnecma Atar 101F και αργότερα 101G
Ώσηέως 4.490 κιλά με μετακαυστήρα στην τελική διαμόρφωση
Μέγιστη ταχύτηταπερίπου Mach 1,13 σε οριζόντια πτήση· υψηλότερη σε βύθιση

Ραντάρ Aladin και εξαπόλυση πυραύλων

Μετά τις δοκιμές ανόδου, το Gerfaut II χρησιμοποιήθηκε ως ιπτάμενο εργαστήριο ηλεκτρονικών και όπλων κάνοντας και υπερηχητική εξαπόλυση του πυραύλου Nord AA.20. Σε κάποια φάση τοποθετήθηκε ραντάρ αναχαίτισης Aladin, αλλά επειδή δεν υπήρχε χώρος εντός της ατράκτου, προστέθηκε ένα μακρόστενο αεροδυναμικό περίβλημα πάνω από το ρύγχος. Αργότερα δοκιμάστηκε και το ραντάρ Super Aida.

Οι επιδόσεις του Gerfaut οφειλόταν στον συνδυσμό του χαμηλού βάρους με μέγιστο απογείωσης τους 5,4 τόνους, την καθαρή αεροδυναμική σχεδίαση, και τον ισχυρό κινητήρα με την πτέρυγα δέλτα να παράγει την άντωση. Αλλά βέβαια η μικρή ποσότητα μεταφερόμενου καυσίμου και η απουσία σύνθετων ηλεκτρονικών, μιας και ήταν ερευνητική πλατφόρμα, δεν επέτρεπε μετασχηματισμό σε κανονικό αεροσκάφος αναχαίτισης.

Το Gerfaut ΙΙ με τον πύραυλο Nord AA.20.

Οι τελευταίες πτήσεις πραγματοποιήθηκαν το 1959. Το Gerfaut IB ολοκλήρωσε την πτητική του ζωή στις 2 Ιουλίου και το Gerfaut II στις 7 Αυγούστου. Τα δύο αεροσκάφη μεταφέρθηκαν στο πεδίο δοκιμών του Cazaux και χρησιμοποιήθηκαν ως στόχοι, με αποτέλεσμα να μη διασωθεί κανένα. Παραμένουν όμως οι φωτογραφίες τους, οι επιδόσεις τους και η πολύτιμη τεχνογνωσία που απέκτησε η Γαλλία για την πτέρυγα δέλτα.

Λεπτομέρεια της εισαγωγής αέρα και της πτέρυγας δέλτα. Πηγή: Espace Patrimoine Safran.