Η 6η Σύνοδος του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας στην Άγκυρα μόλις ολοκληρώθηκε με την υπογραφή επτά διμερών κειμένων και μιας κοινής διακήρυξης από τον Πρόεδρο Recep Tayyip Erdoğan και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι δύο ηγέτες παρουσίασαν ένα θετικό κλίμα και έδωσαν έμφαση στην πρακτική συνεργασία, ωστόσο οι δηλώσεις τους κατέδειξαν ότι στα κρίσιμα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, ασφάλειας και θαλασσίων δικαιωμάτων οι θέσεις παραμένουν αμετακίνητες. Οι επτά συμφωνίες / κοινές δηλώσεις που υπογράφηκαν:
- Συνεργασία μεταξύ του Προεδρικού Γραφείου Επενδύσεων & Χρηματοδότησης της Τουρκίας (Yatırım ve Finans Ofisi) και του Enterprise Greece για την προώθηση αμοιβαίων επενδύσεων.
- Προώθηση Ro-Ro ακτοπλοϊκών γραμμών μεταξύ Θεσσαλονίκης και Σμύρνης (Ιζμίρ) για ενίσχυση εμπορίου και μεταφορών.
- Ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Εύξεινου Πόντου (BSEC / ΚΕΣΕΠ).
- Διμερής συνεργασία σε θέματα προετοιμασίας, αντιμετώπισης και διαχείρισης σεισμών (πολιτική προστασία – ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συντονισμός).
- Μνημόνιο Κατανόησης στον τομέα του πολιτισμού και του τουρισμού.
- Κοινή δήλωση πρόθεσης για επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία μεταξύ των Υπουργείων Βιομηχανίας & Τεχνολογίας (Τουρκία) και Ανάπτυξης (Ελλάδα).
- Κοινή Διακήρυξη της 6ης Συνόδου του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, υπογεγραμμένη από τους δύο ηγέτες.
Ο Πρόεδρος Ερντογάν τόνισε ότι τα ζητήματα Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου «δεν είναι άλυτα» με καλή θέληση και εποικοδομητικό διάλογο βάσει διεθνούς δικαίου, επανέλαβε το αίτημα πλήρους σεβασμού θρησκευτικών και εκπαιδευτικών δικαιωμάτων της «τουρκικής», όπως αποκάλεσε την μουσουλμανική μειονότητα στη Δυτική Θράκη και χαρακτήρισε κοινό συμφέρον τη συμμετοχή και των δύο χωρών σε ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τις σχέσεις «λειτουργικές και αμοιβαία επωφελείς», επισήμανε τη μείωση των μεταναστευτικών ροών κατά ~60% χάρη στον συντονισμό, επαίνεσε το πρόγραμμα θεωρήσεων για Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου που έφερε εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες και έθεσε στόχο διπλασιασμό του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. ευρώ.
Στα κρίσιμα ζητήματα επανέλαβε ότι η μόνη διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών (υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ) βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, ενώ για τις μειονότητες τόνισε ρητά ότι η Συνθήκη της Λωζάνης ορίζει τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη ως θρησκευτική και αποκλείει κάθε άλλη ερμηνεία. Ζήτησε να αρθεί κάθε απειλή – τυπική και ουσιαστική – στις διμερείς σχέσεις.
Από στρατιωτική και γεωπολιτική σκοπιά η Σύνοδος επιβεβαιώνει τη στρατηγική γραμμή και των δύο πλευρών από το 2023: δομημένη προσέγγιση με πολιτικό διάλογο, θετική ατζέντα και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η συνεργασία σε μετανάστευση, πολιτική προστασία και εμπόριο προχωράει χωρίς να αγγίζει τα κεντρικά αμυντικά και κυριαρχικά ζητήματα. Και οι δύο ηγέτες απέφυγαν ρητορική κλιμάκωσης, διατήρησαν ανοιχτούς διαύλους και εξέφρασαν βούληση αποφυγής εντάσεων στο Αιγαίο.
Ως συμπέρασμα: Λειτουργική συνύπαρξη με έντονη πρακτική συνεργασία, αλλά χωρίς καμία παραχώρηση στα εθνικά δίκαια και τις πάγιες θέσεις. Η επόμενη Σύνοδος θα φιλοξενηθεί στην Ελλάδα, όπου θα φανεί κατά πόσο η θετική ατμόσφαιρα θα μετατραπεί σε ουσιαστική πρόοδο ή θα παραμείνει στα όρια της διαχείρισης κρίσεων.
