Η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία επιβεβαίωσε πλέον επίσημα ότι τουλάχιστον έξι F‑35B του Σώματος Πεζοναυτών έχουν παραληφθεί χωρίς ραντάρ, μια εξέλιξη που φημολογείτο ως πιθανότητα εδώ και αρκετούς μήνες, αλλά είναι πλέον γεγονός για την Αεροπορία των Πεζοναυτών, αν και αναπόφευκτα κάτι ανάλογο θα συμβεί και τη USAF όπως και την Αεροπορία Ναυτικού, εκτός και αν αυτές αποφασίσουν να μην παραλάβουν αεροπλάνα χωρίς ραντάρ και να περιμένουν την επίλυση του προβλήματος.
Όπως έχουμε γράψει και σε προηγούμενες αναφοράς μας η αιτία βρίσκεται στις σοβαρές καθυστερήσεις του νέου ραντάρ AN/APG‑85, το οποίο αποτελεί βασικό πυλώνα του πακέτου αναβάθμισης Block 4 — ενός προγράμματος που έχει ήδη εκτροχιαστεί σε κόστος και χρονοδιαγράμματα.
Η αποκάλυψη έγινε από τον αντιστράτηγο των Πεζοναυτών Gregory Masiello, επικεφαλής του F‑35 Joint Program Office (JPO), κατά τη διάρκεια ακρόασης στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας. Η συζήτηση, που επικεντρώθηκε στα χρόνια προβλήματα διαθεσιμότητας του F‑35 σε όλες τους κλάδους, έφερε στο φως μια πραγματικότητα που το Πεντάγωνο προσπαθούσε να διαχειριστεί αθόρυβα: τα αεροσκάφη της παρτίδας παραγωγής Lot 17 βγαίνουν από τη γραμμή συναρμολόγησης χωρίς ραντάρ αφού αυτό δεν είναι έτοιμο.
Το JPO είχε ήδη προειδοποιήσει από τον Μάιο ότι η απόφαση για ταυτόχρονη ανάπτυξη και παραγωγή νέων δυνατοτήτων ενείχε τον κίνδυνο να παραδοθούν αεροσκάφη χωρίς τα συστήματα που προορίζονταν για αυτά. Τα έξι F‑35B παραδόθηκαν με αντίβαρο στη θέση του ραντάρ, ώστε να διατηρηθεί η ζυγοστάθμιση που θα επηρέαζε την συμπεριφορά του αεροσκάφους στον αέρα.
Η USAF είχε αρνηθεί κατηγορηματικά τον Φεβρουάριο ότι έχει παραλάβει F‑35A χωρίς ραντάρ. Οι ξένοι χρήστες επίσης δεν αναμένεται να επηρεαστούν άμεσα, καθώς κανείς τους δεν βρίσκεται στη γραμμή παραλαβής αεροσκαφών με το νέο AN/APG‑85.
Το σημερινό ραντάρ του F‑35, το AN/APG‑81, παραμένει ένα από τα πιο προηγμένα AESA συστήματα στον κόσμο. Ωστόσο, το APG‑85, που αναπτύσσεται από τη Northrop Grumman, υπόσχεται σημαντικά άλματα σε όλους τους τομείς και να έχει διαλειτουργικότητα με τις υπόλοιπες αναβαθμίσεις Block 4. Η χρήση τεχνολογίας gallium nitride (GaN) αναμένεται να προσφέρει δραματικά βελτιωμένη απόδοση σε μέγεθος, βάρος και κατανάλωση ισχύος.
Παρά τις προσδοκίες, το νέο ραντάρ δεν θα είναι έτοιμο πριν τον Απρίλιο του 2028, σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα του προϋπολογισμού Άμυνας των ΗΠΑ. Για κάποιους μάλιστα ακόμη και αυτό το χρονοδιάγραμμα θεωρείται αισιόδοξο, αν και αποτελεί βελτίωση εννέα μηνών σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις. Το κόστος ανά μονάδα έχει ήδη εκτιναχθεί στα 9 εκατομμύρια δολάρια.
Το κύριο πρόβλημα προκύπτει από το γεγονός ότι η υποδομή εγκατάστασης του APG‑85 δεν είναι συμβατή με το APG‑81. Αυτό σημαίνει ότι τα αεροσκάφη που έχουν κατασκευαστεί για το νέο ραντάρ δεν μπορούν να δεχθούν προσωρινά το παλιό, εγκλωβίζοντας τα σε κατάσταση «εκπαιδευτικού κελύφους» μέχρι να φτάσουν τα νέα συστήματα. Η Lockheed Martin έχει εξετάσει την ανάπτυξη κοινής βάσης στήριξης, αλλά αυτή δεν θα είναι διαθέσιμη πριν τη Lot 20, δηλαδή όχι πριν το 2027–2028.
Το Block 4, στο οποίο εντάσσεται το APG‑85, αποτελεί τη μεγαλύτερη αναβάθμιση στην ιστορία του F‑35, με νέους αισθητήρες, ηλεκτρονικό πόλεμο, υπολογιστική ισχύ και όπλα. Ωστόσο, η καθυστέρηση του ραντάρ υπονομεύει την καρδιά του προγράμματος και δημιουργεί ένα παράδοξο: το πιο ακριβό μαχητικό στον κόσμο παραδίδεται σε ορισμένες περιπτώσεις χωρίς το βασικό του αισθητήρα.
Η παραδοχή του JPO ότι έξι F‑35B έχουν ήδη παραληφθεί χωρίς ραντάρ αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα σε ένα πρόγραμμα που βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση από το Κογκρέσο. Η συζήτηση για το μέλλον του Block 4, το κόστος του και την επιχειρησιακή του αξία αναμένεται να ενταθεί, καθώς η Πολεμική Αεροπορία και οι Πεζοναύτες αντιμετωπίζουν ήδη χαμηλά ποσοστά διαθεσιμότητας και αυξανόμενες απαιτήσεις συντήρησης.
