Ένα σύντομο βίντεο που κυκλοφορεί στα κοινωνικά δίκτυα δείχνει ρυμουλκούμενο οβιδοβόλο 105 χιλ. τύπου Μ101/Μ101Α1 σε ουκρανική χρήση, με την ανάρτηση να το αποδίδει σε ελληνικής προέλευσης υλικό. Ανεξάρτητα από το αν μπορεί να τεκμηριωθεί δημόσια και με απόλυτη βεβαιότητα η «διαδρομή» του συγκεκριμένου κομματιού, το υλικό αυτού του τύπου εντάσσεται στη γενικότερη εικόνα μεταβιβάσεων παλαιότερων συστημάτων πυροβολικού προς το Κίεβο, όπου κάθε πρόσθετος σωλήνας πυροβόλου μεταφράζεται σε περισσότερες διαθέσιμες πυροβολαρχίες, πυκνότερη υποστήριξη μονάδων και αναπλήρωση των τεράστιων απωλειών.

Το Μ101Α1 είναι κλασικό μέσο άμεσης τακτικής υποστήριξης. Είναι σχετικά ελαφρύ για πυροβολικό πεδίου, αναπτύσσεται γρήγορα σε πρόχειρες θέσεις και μπορεί να δώσει σταθερό ρυθμό βολής για υποστήριξη ελιγμών ή για αποστολές ανασχαίσεως εχθρικής προσπάθειας. Η εμβέλειά του είναι σαφώς πολύ μικρότερη από τα σύγχρονα διαμετρήματα που κυριαρχούν σήμερα, όμως σε ένα μέτωπο όπου υπάρχει συνεχής ανάγκη για σωλήνες, εφεδρείες και «γεμίσματα» τοπικών τομέων, ένα 105άρι μπορεί να καλύψει ρόλους που διαφορετικά θα απορροφούσαν πολύτιμα 155 χιλ (που δεν υπάρχουν αρκετά).

Η πραγματική του αξία, ειδικά στην Ουκρανία, βρίσκεται στη σχέση πυροβόλου–αριθμού διαθέσιμων πυρομαχικών. Σε ουκρανικά χέρια, συνοδεύεται από πολύ μεγάλο διαθέσιμο απόθεμα βλημάτων 105 χιλ. (τα περισσότερα από τα οποία ήρθαν από την Ελλάδα, είναι αυτά που θα πήγαιναν στη Σαουδική Αραβία), ένα τέτοιο οβιδοβόλο αποκτά πρακτικό νόημα, επειδή μπορεί να παράγει πυρά με ρυθμό και διάρκεια χωρίς να «σπάει» γρήγορα το πυρ από έλλειψη πυρομαχικών. Το διαμέτρημα παραμένει διαδεδομένο, με ποιιλία από βλήματα να παράγονται σε όλο τον κόσμο, και ευρύτερη δυνατότητα υποστήριξης σε σχέση με πιο σπάνιες λύσεις, κάτι που μετράει περισσότερο σε έναν πόλεμο φθοράς όπως αυτός στην Ουκρανία.

Παράλληλα, η χρήση του σε σύγχρονο πεδίο μάχης προϋποθέτει διαφορετικές τακτικές. Η μικρότερη εμβέλεια υποχρεώνει το σύστημα να τάσσεται πιο κοντά στη γραμμή επαφής, άρα απαιτείται καμουφλάζ, εναλλακτικές θέσεις, γρήγορες μετακινήσεις και σωστή συνεργασία με μέσα παρατήρησης, ώστε η παραμονή στη θέση βολής να είναι όσο γίνεται μικρότερη. Εκεί, η ουκρανική εμπειρία με UAV και διασπορά δίνει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο ακόμη και παλαιότερα συστήματα μπορούν να παραμένουν χρήσιμα, υπό συγκεκριμένες τακτικές προϋποθέσεις.

Σε ένα διαφορετικό σενάριο υψηλής έντασης, όπως μια ελληνοτουρκική σύρραξη, η επιχειρησιακή αξία ενός ρυμουλκούμενου 105 χιλ. αυτού του τύπου είναι περιορισμένη έως πρακτικά μηδενική. Η εμβέλεια και η επιβιωσιμότητα απέναντι σε σύγχρονες δυνατότητες αντιπυροβολικού, σε αισθητήρες και σε πυρά μεγαλύτερου βάθους, οδηγούν σε ένα περιβάλλον όπου το σύστημα δύσκολα θα «γράψει» ουσιαστικό αποτέλεσμα. Επιπλέον, για να παραχθεί αξιόλογη ισχύς πυρός με τέτοια μέσα θα απαιτούνταν μεγάλος αριθμός σωλήνων και κυρίως τεράστιο αριθμός προσωπικού για πληρώματα, μεταφορές, πυρομαχικά, συντήρηση και διαρκή αναδιάταξη, αριθμοί που απλώς δεν υφίστανται για να στηρίξουν μια τέτοια λύση σε κλίμακα.

Το συμπέρασμα είναι απλό. Το Μ101Α1 έχει νόημα όταν χρησιμοποιείται ως «πυροβολικό μάζας» με διαθέσιμα πυρομαχικά και συγκεκριμένες αποστολές σε τακτικό επίπεδο, όπως συμβαίνει στο ουκρανικό μέτωπο. Εκτός αυτού του πλαισίου, ειδικά απέναντι σε σύγχρονες απειλές και απαιτήσεις υψηλής έντασης, το συγκεκριμένο διαμέτρημα και ο συγκεκριμένος τύπος ρυμουλκούμενου οβιδοβόλου δεν μπορεί να θεωρηθεί σοβαρό εργαλείο ισορροπίας ισχύος.