Η παρουσίαση από την TAI/TUSAS και οι πρώτες δοκιμές τροχοδρόμησης χαμηλής ταχύτητας του νέου πρωτοτύπου P1 του τουρκικού μαχητικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, θέτει επί τάπητος τη σύγκρισή του με το αρχικό P0, το οποίο πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση τον Φεβρουάριο του 2024.
Αν και το γενικό σχήμα του αεροσκάφους παραμένει αναλλοίωτο, υπάρχουν αρκετές αλλαγές, όπως τουλάχιστον μπορούν να επισημανθούν από τα βίντεο και τις φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν.
Αρκετές από αυτές αποσκοπούν στη βελτίωση της χαμηλής παρατηρησιμότητας (Low Observability – LO), ενώ άλλες στοχεύουν της αεροδυναμική συμπεριφορά, την εσωτερική χωρητικότητα και την ενσωμάτωση προηγμένων αισθητήρων και ηλεκτρονικών συστημάτων. Το P1 αντιπροσωπεύει έτσι τη μετάβαση από ένα πρωτότυπο επίδειξης τεχνολογίας σε μια πλατφόρμα που προσεγγίζει πολύ περισσότερο την τελική επιχειρησιακή έκδοση.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι όλες οι εκτιμήσεις βασίζονται σε ανάλυση φωτογραφιών, επίσημων δηλώσεων και τεχνικών παρατηρήσεων, καθώς δεν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία για την πραγματική διατομή ίχνους ραντάρ (RCS), τις επιστρώσεις απορρόφησης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (RAM) ή άλλες διαβαθμισμένες τεχνολογίες του προγράμματος.
Οι νέες εισαγωγές αέρα: η σημαντικότερη αλλαγή
Η πιο εμφανής διαφοροποίηση αφορά τις εισαγωγές αέρα. Στο P1 έχουν μετακινηθεί σημαντικά προς τα πίσω, περίπου στο ύψος της άρθρωσης της καλύπτρας, ενώ παρουσιάζουν μεγαλύτερη διατομή και αυξημένο βάθος.
Η νέα διάταξη επιτρέπει τη δημιουργία ενός βαθύτερου αγωγού τύπου S–duct (serpentine inlet), ο οποίος αποκρύπτει από τα ραντάρ τα πτερύγια του συμπιεστή των κινητήρων, ένα από τα ισχυρότερα σημεία ανάκλασης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε κάθε μαχητικό αεροσκάφος. Με τον τρόπο αυτό, τα εισερχόμενα κύματα ραντάρ αναγκάζονται να ανακλαστούν πολλαπλές φορές στο εσωτερικό του αγωγού, χάνοντας σημαντικό μέρος της ενέργειάς τους πριν επιστρέψουν προς την πηγή εκπομπής.
Η συγκεκριμένη λύση αποτελεί χαρακτηριστικό όλων σχεδόν των σύγχρονων μαχητικών πέμπτης γενιάς, όπως των F-22 Raptor, F-35 Lightning II και J-20, καθώς συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του μετωπικού ίχνους ραντάρ.
Παράλληλα, η μετακίνηση των εισαγωγών απελευθερώνει χώρο στο εμπρόσθιο τμήμα της ατράκτου για την εγκατάσταση πρόσθετων αισθητήρων, όπως δέκτες προειδοποίησης προσπίπτουσας ακτινοβολίας (RWR), συστήματα προειδοποίησης επερχόμενων πυραύλων (MAWS), DIRCM ή ακόμη και περιμετρικά ηλεκτροοπτικά συστήματα αντίστοιχα του Distributed Aperture System (DAS) του F-35.
Ανασχεδιασμένο ρύγχος για καλύτερη διαχείριση του RCS
Το εμπρόσθιο τμήμα της ατράκτου έχει επίσης ανασχεδιαστεί. Το ρύγχος εμφανίζεται φαρδύτερο, ενώ οι πλευρικές ακμές (chines), οι ενώσεις των πάνελ και η συνολική γεωμετρία παρουσιάζουν καθαρότερες και περισσότερο ευθυγραμμισμένες γωνίες.
Στα αεροσκάφη LO, η γεωμετρία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει τον έλεγχο της ανάκλασης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων προς διαφορετικές κατευθύνσεις αντί της επιστροφής τους στην κεραία του ραντάρ εκπομπής. Παράλληλα, το αεροδυναμικό κάλυμμα της στοιχειοκεραίας του ραντάρ φαίνεται να έχει επανασχεδιαστεί ώστε να εξυπηρετεί καλύτερα τόσο την εγκατάσταση του ραντάρ AESA όσο και τις απαιτήσεις της σχεδίασης stealth.
Μεγαλύτερος εσωτερικός όγκος
Παρότι το P1 είναι περίπου ένα μέτρο κοντύτερο από το P0, διαθέτει αισθητά φαρδύτερη άτρακτο στο κεντρικό τμήμα, ενώ η απόσταση μεταξύ των δύο κινητήρων έχει αυξηθεί.
Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν τον διαθέσιμο εσωτερικό όγκο, επιτρέποντας τη δημιουργία μεγαλύτερων εσωτερικών αποθηκών οπλισμού (Internal Weapons Bays), μεγαλύτερης χωρητικότητας δεξαμενές καυσίμου και περισσότερου χώρου για ηλεκτρονικά συστήματα αποστολής. Η μεταφορά των όπλων στο εσωτερικό αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση χαμηλού ίχνους ραντάρ και ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό των μαχητικών πέμπτης γενίας.
Επιπλέον, η φαρδύτερη άτρακτος κάτω από το πιλοτήριο ενδέχεται να διευκολύνει στο μέλλον την εγκατάσταση πλευρικών κεραιών AESA ή άλλων αισθητήρων χωρίς εξωτερικές προεξοχές.
Νέα διάταξη του συστήματος προσγείωσης
Σημαντικές αλλαγές έχουν γίνει και στο κύριο σύστημα προσγείωσης. Τα σκέλη έχουν μετακινηθεί περισσότερο προς τα έξω και αναδιπλώνονται μόνο εν μέρει στην κάτω επιφάνεια της ατράκτου.
Η νέα διάταξη απελευθερώνει χώρο στο κέντρο της ατράκτου, επιτρέποντας μεγαλύτερους χώρους μεταφοράς οπλισμού εσωτερικά ή την εγκατάσταση πρόσθετων συστημάτων και δεξαμενών καυσίμου, χωρίς να επηρεάζεται η εξωτερική γεωμετρία του αεροσκάφους.
Βελτιωμένες επιφάνειες ελέγχου
Οι τροποποιήσεις επεκτείνονται στις πτέρυγες και στα οριζόντια ουραία πτερύγια. Οι υπεραντωτικές διατάξεις του χείλους εκφυγής εμφανίζουν πλέον καλύτερη ευθυγράμμιση και πιο συμμετρική διάταξη, ενώ τα «κάθετα» ουραία πτερύγια έχουν αποκτήσει πιο έντονο τραπεζοειδές σχήμα με καθαρότερες γωνίες.
Στη σχεδίαση stealth, η ευθυγράμμιση των ακμών όλων των κινητών επιφανειών είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περιορίζει τα σημεία έντονης ανάκλασης και συμβάλλει στη μείωση της περίθλασης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων από διαφορετικές γωνίες προσβολής.
