Ένα από τα πολλά «ευφυολογήματα» που έχουν κυκλοφορήσει για τον πόλεμο στην Ουκρανία (αν και κανένας πόλεμος δεν είναι πεδίο για εξυπναδισμούς) λέει το εξής: «Η Ρωσία υφίσταται ναυτικές ήττες από μια χώρα που δεν έχει ναυτικό». Εμείς συζητήσαμε το θέμα με δύο ειδήμονες του Πολεμικού Ναυτικού, τους αντιναυάρχους ε.α. Σπύρο Κονιδάρη και Δημήτρη Καβουλάκο, οι οποίοι έχουν και μεγάλη εμπειρία αλλά και ειδικά εμπειρία διοίκησης φρεγατών, οπότε γνωρίζουν καλά από τακτικές και προκλήσεις του σύγχρονου πολέμου επιφανείας. Πριν προχωρήσουμε όμως στις διαπιστώσεις τους, να απαριθμήσουμε τις κύριες ναυτικές απώλειες μέχρι τώρα στον συγκεκριμένο πόλεμο, ξεκινώντας από τη Ρωσία:
Αρχικά η μεγαλύτερη απώλεια είναι η βύθιση του καταδρομικού Moskva, 10.000 τόνων, στις 13 Απριλίου από παράκτιους ουκρανικούς αντιπλοϊκούς πυραύλους Neptune, πιθανότατα με ταυτόχρονη παρενόχληση από ουκρανική μη επανδρωμένα, Bayraktar TB2 και με τον εντοπισμό του πλοίου να παρέχεται από αμερικανικό αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας P-8. Τo Moskva, ναυαρχίδα του στόλου της Μαύρης Θάλασσας ήταν το μεγαλύτερο ρωσικό πολεμικό στην περιοχή, και η μεγαλύτερη απώλεια για το Ρωσικό Ναυτικό από το Β’ Παγκόσμιο…
Πιο πριν χρονικά είχαμε τη βύθιση του αποβατικού Saratov, 3.400 τόνων, κλάσης Alligator που ήταν αραγμένο στο λιμάνι του Μπερντιάνσκ. Το σκάφος χτυπήθηκε στις 24 Μαρτίου από ουκρανικό βαλλιστικό πύραυλο. Στο ίδιο περιστατικό δύο ακόμη ρωσικά αποβατικά κλάσης Ropucha των 2.800 τόνων, υπέστησαν ζημιές, τα Caesar Kurnikov και Novocherkassk.
Ακόμη είχαμε απώλεια πέντε περιπολικών σκαφών κλάσης Raptor (23 τόνων) και ενός μικρού αποβατικού κλάσης Serna (60 τόνων) τα οποία καταστράφηκαν αραγμένα ή γύρω από το νησί των Φιδιών, σε μάχες κατά την 1η εβδομάδα του Μάιου. Στο νησί συνεχίζεται η σύγκρουση Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς η Μόσχα προσπαθεί να εδραιώσει εκεί παρουσία και η Ουκρανία με χρήση μη επανδρωμένων (κυρίως Bayraktar TB2) αλλά και μαχητικών, αρνείται αυτή την παρουσία με συνεχείς βομβαρδισμούς.
Αναφέρουμε εδώ και την υπόθεση της φρεγάτας Admiral Makarov, η τύχη της οποίας μέχρι σήμερα παραμένει αδιευκρίνιστη. Οι αρχικές ουκρανικές αναφορές για χτύπημα της, στις 5 και 6 Μαΐου (πάλι από αντιπλοϊκούς πυραύλους) δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Αλλά το σκάφος είναι «φάντασμα» από ρωσικής πλευράς, καθώς τόσες μέρες τώρα δεν το εμφανίζει πουθενά! Στην παραδοξότητα συνεισφέρουν αναφορές ανεξάρτητων παρατηρητών, που εντοπίζουν σκάφη της ίδιας κλάσης με το Makarov να κινούνται στη Μαύρη Θάλασσα κοντά στη Σεβαστούπολη (μελετώντας δορυφορικές εικόνες), χωρίς όμως να μπορεί να διαπιστωθεί με ακρίβεια αν ένα από αυτά είναι πράγματι το Makarov. Έτσι ναι μεν δεν καταγράφεται το Makarov ως ρωσική απώλεια, ενώ ούτε οι Ουκρανοί επιμένουν, αλλά σίγουρα ο χειρισμός της Μόσχας από πλευράς δημόσιας εικόνας και κύρους του Ναυτικού της είναι «απώλεια», καθώς άφησε τις φήμες περί χτυπήματος του να κυκλοφορούν χωρίς να τις διαψεύδει πειστικά.
Από την άλλη το μικρό ουκρανικό ναυτικό έχει μεν εξαϋλωθεί αλλά το μεγαλύτερο μέρος του όχι σε ναυτική μάχη. Καθώς η ουκρανική ναυαρχίδα, η φρεγάτα κλάσης Krivak III, Hetman Sahaidachny αυτοβυθίστηκε στο λιμένα του Μικολάγιεφ για να μην καταληφθεί από τους Ρώσους, ενώ τα περισσότερα ουκρανικά σκάφη, περιπολικά, αποβατικά, πυραυλοφόρα, βοηθητικά, αιχμαλωτίστηκαν αραγμένα στα λιμάνια του Μπερντιάνσκ και της Μαριούπολης. Κάποια καταστράφηκαν από αεροπορικούς βομβαρδισμούς τις πρώτες μέρες του πολέμου.
Αναφορά για αυτοβύθιση ουκρανικής φρεγάτας, του μεγαλύτερου σκάφους του Ναυτικού τους
Το ισοζύγιο λοιπόν απωλειών τουλάχιστον ως τονάζ και κυρίως ως πολεμικές ενέργειες, είναι σαφώς υπέρ της Ουκρανίας. Η οποία έχει αξιοποιήσει τα εναπομείναντα όπλα της, δηλαδή τους λιγοστούς αντιπλοϊκούς πυραύλους Neptune που είχε προλάβει να παράγει και να παραλάβει (εκτιμώνται σε 16 έως 20 βλήματα το πολύ), τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της, αλλά και τη «διακριτική» δυτική βοήθεια που δίνει τις γεωγραφικές θέσεις των ρωσικών πλοίων και μετά «νίπτει τα χείρας» για το τι ακολουθεί.
Η κρίση των ειδικών
Στη συζήτηση με τους ναυάρχους κ. Κονιδάρη και Καβουλάκο ξεκινήσαμε από την ερώτηση το κατά πόσο ένα πλοίο μπορεί να παραμείνει σε συνεχή πολεμική ετοιμότητα. Καθώς ειδικά το Moskva, όπως φάνηκε από τις φωτογραφίες μετά το χτύπημα του, είχε ραντάρ αεράμυνας και πυραυλικά συστήματα σε φάση αναμονής ή κλειστά. Άρα το χτύπημα το βρήκε σε κάποια στιγμή όχι πλήρους συναγερμού.
Εδώ ο κ. Κονιδάρης ήταν απόλυτος. «Ούτε τα συστήματα, ούτε το πλήρωμα αντέχουν σε συνεχή ετοιμότητα πολλών ημερών. Τα ηλεκτρονικά δεν είναι για αδιάλειπτη χρήση, άρα θα υπάρξουν περίοδοι, συντήρησης, βλαβών, κλεισίματος τους για κάποιες ώρες, οπότε σταδιακά μειώνεται η δυνατότητα πλήρους ετοιμότητας. Και στην κρίση των Ιμίων το αντιμετωπίσαμε αυτό το θέμα». Ο ίδιος μας εξήγησε πως ακριβώς αυτή η σταδιακή «εκφύλιση», σε διάστημα αρκετών ημερών, της συμπεριφοράς των ηλεκτρονικών ενός σκάφους, μπορεί να γίνει αντιληπτή από παρακολούθηση. Θα μπορούσε έτσι στη Μαύρη Θάλασσα η αμερικανική εποπτεία μέσω αεροσκαφών, ραντάρ κ.λπ. να καταλάβει ότι το Moskva είναι σε φάση «καθοδική» από το πως εκπέμπει, άρα να ειδοποιηθούν οι Ουκρανοί για την κατάλληλη στιγμή να επιτεθούν.
Για τον κ. Κονιδάρη η κόπωση του προσωπικού είναι εξίσου κρίσιμη, αλλά δεν διαπιστώνεται το ίδιο εύκολα, οπότε εδώ το βασικό είναι -εφόσον μπορείς- να αποσύρεις το όποιο πλοίο ώστε να ξεκουράσεις προσωπικό και υλικό.
Στο ίδιο θέμα συναινεί και ο κ. Καβουλάκος. Όπως μας είπε «ένα καράβι αν είναι πλήρως στελεχωμένο και σε συναγερμό δουλεύει με 6ωρίες (όπου το πλήρωμα ακολουθεί ένα κύκλο 6 ωρών υπηρεσίας και 6 ωρών διακοπής όπου όμως είναι σε σχετική ετοιμότητα να αναλάβει άμεσα). Μια φρεγάτα π.χ. θα αντέξει με δυσκολία ένα τέτοιο ρυθμό για 10 ημέρες περίπου, εφόσον υπάρχει καλή διαχείριση. Μετά θα πρέπει να την τραβήξεις ‘πίσω’, εφόσον έχεις το περιθώριο». Ο ίδιος όμως τόνισε πως το Ρωσικό Ναυτικό στη Μαύρη Θάλασσα, θεωρητικά είχε αυτή την πολυτέλεια να αλλάζει πλοία σε επιφυλακή, καθώς δεν υπήρχε άμεση ουκρανική ναυτική απειλή. Γιατί δεν το έκανε όμως;
ΑΠΟΨΗ: Το Moskva δεν θα είναι το τελευταίο ρωσικό πλοίο που θα χαθεί στη Μαύρη Θάλασσα
«Θάνατος» σε 2 λεπτά
Επόμενο θέμα: Ποιο είναι το χρονικό περιθώριο που έχει ένα σύγχρονο πολεμικό πλοίο να αντιμετωπίσει ένα αντιπλοϊκό πύραυλο με ικανότητα sea skimming; Δηλαδή με προφίλ πτήσης λίγα μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας; Και οι δύο ναύαρχοι συμφώνησαν πως αυτό είναι ελάχιστο, καθώς τα ραντάρ του πλοίου -εφόσον είναι ενεργοποιημένα- θα εντοπίσουν ένα τέτοιο πύραυλο σε περίπου 30 χιλιόμετρα απόσταση. Αν μιλάμε για υποηχητικό πύραυλο που κινείται με 700-800 χιλιόμετρα την ώρα, τότε το πλοίο έχει ένα περιθώριο 2-3 λεπτών να εντοπίσει, στοχεύσει και εξαπολύσει πυρά αναχαίτισης. Άρα κάθε καθυστέρηση, έστω και λίγων δευτερολέπτων μπορεί να είναι θανάσιμη. Ενώ όπως μας είπε ο κ. Κονιδάρης αν είναι πλοίο δεν είναι σε ετοιμότητα θέλει τουλάχιστον ένα πεντάλεπτο για να «ενεργοποιηθεί» από τον συναγερμό του, οπότε μια τέτοια επίθεση θα το βρει απροετοίμαστο.
Kαι οι δύο μας θύμισαν το περιστατικό της βρετανικής φρεγάτας HMS Sheffield, η οποία χτυπήθηκε στον πόλεμο των Φώκλαντ το 1982 από πύραυλο Exocet, των Αργεντινών. Όπου έτυχε τη στιγμή του εντοπισμού των επερχόμενων βλημάτων, ο υπεύθυνος αξιωματικός αεράμυνας να μην είναι στο πόστο του, και ο βοηθός του να έχει πάει στην τουαλέτα! Έτσι την κρίσιμη ώρα οι αρμόδιοι δεν ήταν παρόντες στο κέντρο μάχης. Στη συνέχεια ο πύραυλος που χτύπησε το Sheffield κατέστρεψε -ανάμεσα στις ζημιές που προκάλεσε- και τον κύριο αγωγό ύδατος του πλοίου που τροφοδοτούσε τα συστήματα πυρόσβεσης. Έτσι το πλήρωμα δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει την φωτιά που ξέσπασε. Σύμφωνα με τους δύο ναυάρχους, είναι απόλυτα κρίσιμο να υπάρχει σε κάθε πλοίο μια αυστηρή, συνεχής και συστηματική εκπαίδευση του πληρώματος, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται τόσο την αεράμυνα (αλλά και κάθε οπλικό σύστημα) αλλά και ακόλουθα τη διαδικασία πυρόσβεσης, επισκευών κ.λπ. ώστε το πλοίο να έχει πιθανότητες επιβίωσης.
Άλλωστε όπως μας είπε ο κ. Κονιδάρης τα σύγχρονα σκάφη είναι δεδομένα ευάλωτα σε αντιπλοϊκούς πυραύλους, οι οποίοι…
Η συνέχεια στο Naval Defence
Καλά είναι αυτά, αλλά ο πρωθυπουργός επισκέπτεται αύριο την 111 ΠΜ. Γιατί άραγε;
Τα καλύτερα είναι εδώ. Τα ακόμα καλύτερα έρχονται.
Με μεγάλο ελληνικό ενδιαφέρον το άρθρο.
Μήπως αυτό δικαιολογεί και την προτίμηση σε πλοία με δυνατότητα φιλοξενίας μεγαλύτερου αριθμού στελεχών από το βασικό πλήρωμα για αποστολές Μεσογείου;
Η Type 31 χωράει σχεδόν ένα εφεδρικό πλήρωμα για τέτοιες αποστολές.
Κάτι που δεν είναι δυνατό σε μια κλασσική κορβέτα.
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο.
Όσον αφορά συγκεκριμένα στην απορία και των δύο αξιότιμων κκ ναυάρχων, πώς είναι δυνατόν να αφήνουν ένα τέτοιο asset χωρίς εναέρια κάλυψη η Ρώσοι.. Σε αυτό το σημείο μάλλον ακουμπάμε στις ελλείψεις και αστοχίες και της Ρωσικής αεροπορίας, όχι μόνο του Ρωσικού ναυτικού:
Ε, από τα παραπάνω do the math που λένε και στο χωριό μου: Απλώς η παροχή αεροπορικής κάλυψης στο Moskva κρίθηκε λιγότερο κρίσιμη από άλλες ανάγκες.
Καλό είναι να μελετηθεί διεξοδικά από τους επιτελείς του ΠΝ το συμβάν και να εξαχθούν συμπεράσματα. Βέβαια προφανως και έχει μελετηθεί.
Πάντως το ρωσικό ναυτικό πρέπει να απέχει αισθητά από τα πρότυπα των δυτικών ναυτικών.
Αυτό δυστυχως ισχύει και για μας…..και δεν εννοώ μόνο το ναυτικό ή την αεροπορία…..
Το θεμα ειναι οτι η μορφη του ναυτικου πολεμου πλεον δεν εχει σχεση με το παρελθον.Εδω θα ηταν ενδιαφερον να μας ελεγαν οι αξιοτιμοι αξιωματικοι μας ,πως βλεπουν τα πραγματα , και ποιος μπορει να ειναι ο ρολος του Π.Ν. μας,σε μια κλειστη θαλασσα σαν το Αιγαιο εχοντας να αντιμετωπισει μια πληθωρα απειλων πλεον,εναεριων, θαλασσιων, υποθαλασσιων, αλλα και επιγειων που δεν εχουν σχεση με το παρελθον.Και μαλιστα οταν τα χρονικα περιθωρια αντιδρασης λογω εγγυτητας με την αντιπαλο ακτογραμμη ειναι ελαχιστα.Τι χρειαζεται με απλα λογια το ΠΝ προκειμενου να ανταπεξελθει στην αποστολη του.Και οχι μονον απο αποψης υλικου και διαχειρισης προσωπικου αλλα και απο αποψης τακτικων και διακλαδικοτητος.
Αυτό κύριε Κτενά σας είναι απόδειξη ότι η Μακάροφ δεν έπαθε κάτι; Παρακαλώ καλύτερη έρευνα την επόμενη φορά.
https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2022/05/09/a-journalist-just-spotted-russias-admiral-makarov-frigate-intact-and-at-sea/?sh=961ee2a37ca6
Πολύ καλή ανάλυση.
Πάντως δημιουργούνται απλά ερωτήματα λογικής σχετικά με τις “μέτριες” επιδόσεις των Ρώσων σε αυτό τον πόλεμο.
Το σημαντικότερο που τίθεται είναι κατά την γνώμη μου το εξής :
Δεν γνώριζε όντως η πολιτική τους ηγεσία την πραγματική κατάσταση του στρατεύματος – όπως παρουσιάζεται σε εμας τουλάχιστον – ΠΡΙΝ να δώσουν την εντολή εισβολής?
εάν η απάντηση ειναι ότι δεν γνώριζε όντως!)
(να μια τεράστια διαφορά ίσως του Χίτλερ με τον Πούτιν
Οι απαντήσεις μπορεί να είναι πολλές και διάφορες. Από λογικής απόψεως όμως έχω αρχίσει να πιστεύω ότι η εμπλοκη των δυτικών δυνάμεων σε αυτή την πολεμική σύραξη δεν περιορίζεται σε απλές καταδείξεις στόχων όπως μας περιγράφεται στο άρθρο.
Παρακολουθούμε ίσως τον πρώτο πόλεμο του οποίου η έκβαση θα καθοριστεί καθολικά από συστήματα Η/Π (ECM, ECCM, Jamming ότι ξέρουμε και δεν ξέρουμε) και δεν θα μάθουμε κι’όλας μάλλον ποτέ για αυτά.
Οι Ρωσικές δυνάμεις απλά βιώνουν την ισχύ τους.
Με λίγα λόγια κι ενώ συμβαίνει το εν λόγω περιστατικό με βύθιση πλοίου το οποίο διαθέτει 6 !!! 30 άρια ciws ,40 !!! osa ,64 s 300 πλήρη σουίτα ηλ.πολέμου ,εμείς πήραμε υποεξοπλισμένα πλοία στην α/α σημείου ( αν κάποια στιγμή τοποθετηθεί το ram … οψόμεθα ) ,χωρίς strales ,με 2 20 ράκια και χωρίς ΕW κι έχουμε τις ανοητοαοριστολογίες κάποιου κούλη (όνομα και πράγμα) να μας ειρωνεύεται για τα καλύτερα που έρχονται κι όλα καλά κι όλα ανθηρά ….
Για αλλη μια φορα ενα πολυ ενδιαφερον αρθρο.
Μου εμεινε ομως μια φραση. “Που είχαν εμπειρίες μάχης; Δεν έχουν παραστάσεις ανάλογες, όπως π.χ. έχουν οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί -αλλά δεν έχουν οι Γάλλοι”
Και ερωτώ . Εμεις εχουμε ? Οι Ουκρανοι ειχαν ? Οι Τουρκοι εχουν ? Η απαντηση ειναι οχι. Κατα την γνωμη μου η απαντηση βρισκεται στην συνεχη εκπαιδευση, στην οργανωση και στην τακτικη. Οχι ομως την οποιαδηποτε τακτικη. Την ιδιοφυη τακτικη. Μια ταινια μας καθηλωνει οχι με ενα απλα καλο σεναριο και σκηνοθεσια. Μας καθηλώνει με ιδιοφυες σεναριο και σκηνοθεσια. Ελπιζω λοιπον να εχουμε ιδιοφυεις ,αρα πανεξυπνους, αξιωματικους. Εκει θα παιχτει η νικη.
Παρατήρησα στη συζήτηση ότι και εμείς σε σχέση με τους Ρώσους δεν έχουμε πολεμική εμπειρία.Λάθος.Έχουμε κάτι άλλο που δεν έχουν οι Ρώσοι.Κάνουμε τουλάχιστον συνεκπαιδεύσεις και αξιολογήσεις στα Νατοϊκά πρότυπα με μία ποικιλία μέσων και όπλων και με στρατούς πρόμοια μεν αλλά άλλης κολτούρας που μας δίνει έστω μία ιδέα του διαφορετικού.Να θυμίσω τις συνεχείς συνεκπαιδεύσεις των διαφόρων τύπων Υ/Β, ΑΦΝΣ κ.α Επίσης το να κριθεί μία αεροπορική μοίρα επιχειρησιακή, δεν είναι για την πλάκα, όπως επίσης και μία ναυτική μονάδα και είναι πολύ απαιτητικές διαδικασίες με σοβαρές προσομοιώσεις χτυπήματος ναυτικών μονάδων από αντιπλοϊκούς με επιθέσεις κορεσμού κ.α. Που και πότε και με τι όπλα και ποιά σοβαρά μοντέλα προσοοίωσης έκαναν οι Ρώσοι κάτι παρόμοιο;.Οι Ρώσοι είναι εγκλωβισμένοι σε μία παρωχημένη μονοδιάστατη εκπαιδευτική διαδικασία λόγω ανεπάρκειας τεχνολογικών εξελίξεων και ποικιλίας συμμάχων που θα έκαναν τη διαφορά στις συνεκπαιδεύσεις.Αυτές περιορίζονται στα Ασιατικά κράτη με κάτι αεροπορικούς διαγωνισμούς τύπου iron bombs και αρματομαχίες τύπου “κάθε Τρίτη συνεργείο”..
Ερωτηση προς γνωστες, έχει δοκιμάστει ναυτικό αντιμετρα σε συγχρονους αντιπλοικους πυραυλους υπο κανονικές συνθήκες με επιτυχία;;;
Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί μειώνουμε την ναυτική παράδοση της Ρωσίας.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι το σύγχρονο Ρωσικό ναυτικό με απόλυτη συνέπεια και επάξια συνεχίζει την παράδοση της ναυμαχίας της Τσουσίμα με τα ίδια συντριπτικά αποτελέσματα.
30 Χλμ εντοπισμός και 2-3 λεπτά χρόνος αντίδρασης στο πλοίο για αντιπλοϊκό ταχύτητας 700-800 Χλμ/Ω. Ας σκεφτούμε λίγο ότι οι Atmaca και Cakir πετούν με 1000-1100 Χλμ/Ω…
Τραγελαφικά όσα συμβαίνουν στις Ρωσικές ΕΔ σ’ αυτόν τον πολεμο που ίσως είναι η πρώτη φορά μια υπερδύναμη (στα χαρτιά τουλάχιστον) εισβάλει…απροετοίμαστη σε υποδεέστερο αλλά απρόσμενα ψυχωμενο με υψηλό ηθικό και καλά εκπαιδευμένο αντίπαλο και χάνει υλικό και άνδρες ειδικά αξιωματικούς λες και τους έριξε επίτηδες προς ανακύκλωση!!!Χάνει στον Ναυτικό πόλεμο καράβια και ναυαρχίδα από την…ξηρά????Από έναν αντίπαλο χωρίς ναυτικο και αεροπορία???Εντάξει είπαμε από την αρχή ότι υπάρχει απεριόριστη βοήθεια σε πληροφορία υποκλοπές στοχοποίηση υλικό όπλα εκπαίδευση από ΗΠΑ και ΝΑΤΟ αλλά μέχρι να γίνεσαι από κυνηγός σε θήραμα κάτι έχει πάει πολύ …πάρα πολύ στραβά και μάλιστα εδώ και πολύ καιρό και κάποιοι το είχαν καταλάβει..Εμείς μαθενοντας από όλα αυτά πρέπει να επιβεβαιώσουμε και αναβαθμίσουμε όσα γνωρίζαμε και εφαρμόζαμε για αμυντικό δόγμα απέναντι σε αντίπαλο με ποσοτική υπέροχη φυσικά με τις δικες μας παραμέτρους σε ένα τελείως διαφορετικό πεδίο από τις τεράστιες θανατηφόρες πεδιαδες-σκοπευτηρια της Ουκρανιας
Ένα άλλο συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί είναι ότι δεν φτάνει ένα σκάφος που είναι “state of the art” για να κάνει την διαφορά και να επικρατήσει ένα ναυτικό, αλλά χρειάζεται και ποσότητα, αριθμούς σκαφών που θα επιτρέψει την απόσυρση και την αντικατάσταση του από την πρώτη γραμμή για ξεκούραση και τυχών επισκευές από άλλο εφάμιλλο.