Το περιστατικό στην πτήση FZ1073 της flydubai από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ επαναφέρει ένα από τα δυσκολότερα σενάρια αεράμυνας: την αντιμετώπιση ενός πολιτικού αεροσκάφους στο οποίο υπάρχει υποψία απώλειας ελέγχου ή εχθρικής ενέργειας.
Το Boeing 737 MAX της FZ1073 εξετράπη τελικά προς τη Σαουδική Αραβία μετά το σοβαρό περιστατικό στο πιλοτήριο και δεν έφθασε στον ισραηλινό εναέριο χώρο. Εάν όμως συνέχιζε προς το Τελ Αβίβ χωρίς να είναι σαφές ποιος είχε τον έλεγχο του αεροσκάφους και ποιες ήταν οι προθέσεις του, οι ισραηλινές αρχές θα έπρεπε να αξιολογήσουν μια πολιτική πτήση ως πιθανή απειλή.
Για το Ισραήλ το συγκεκριμένο δίλημμα έχει ιστορικό προηγούμενο. Το 1973 ισραηλινά F-4 Phantom κατέρριψαν ένα Boeing 727 της Libyan Arab Airlines που είχε παρεκκλίνει της πορείας του, ενώ το 1955 το ίδιο το Ισραήλ είχε βρεθεί στην αντίθετη πλευρά, όταν βουλγαρικά MiG-15 κατέρριψαν ένα Lockheed Constellation της El Al.
Libyan Arab Airlines 114: 108 νεκροί στο Σινά
Στις 21 Φεβρουαρίου 1973, η Πτήση 114 της Libyan Arab Airlines, με Boeing 727, έχασε την πορεία της και εισήλθε πάνω από το Σινά, το οποίο βρισκόταν τότε υπό ισραηλινό έλεγχο.
Ισραηλινά F-4 αναχαίτισαν το αεροσκάφος, καθώς σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, το πλήρωμα δεν συμμορφώθηκε με τις εντολές για προσγείωση και το 727 αντιμετωπίστηκε ως πιθανή απειλή. Τα μαχητικά άνοιξαν πυρ, το αεροσκάφος επλήγη και συνετρίβη. Από τους 113 επιβαίνοντες σκοτώθηκαν 108 και επέζησαν μόλις πέντε.
Η κατάρριψη προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και καταδικάστηκε από τον ICAO. Η ισραηλινή κυβέρνηση εξέφρασε λύπη για την απώλεια ανθρώπινων ζωών και ανακοίνωσε ότι ήταν διατεθειμένη να καταβάλει αποζημιώσεις, κάτι όμως που δεν έγινε.
Το Cessna από τον Λίβανο
Μια διαφορετική περίπτωση σημειώθηκε στις 24 Μαΐου 2001, όταν ένα Cessna 152 απογειώθηκε χωρίς άδεια από το Αεροδρόμιο της Βηρυτού και κατευθύνθηκε προς το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, το μικρό αεροσκάφος δεν ανταποκρίθηκε στις προσπάθειες επικοινωνίας και στα σήματα αναχαίτισης. Υπό τον φόβο ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε επίθεση αυτοκτονίας, δόθηκε εντολή κατάρριψης. Ισραηλινό επιθετικό ελικόπτερο κατέρριψε το Cessna και ο χειριστής του, μοναδικός επιβαίνων, σκοτώθηκε.
Η λιβανική πλευρά αμφισβήτησε στοιχεία της ισραηλινής εκδοχής, ενώ δεν προέκυψε ότι το αεροσκάφος μετέφερε όπλα ή εκρηκτικά.
El Al 402: οι ρόλοι αντιστρέφονται
Η ιστορική αντίστιξη είχε προηγηθεί κατά δεκαετίες. Στις 27 Ιουλίου 1955, η πτήση El Al 402, με Lockheed Constellation («4X-AKC»), παρεξέκλινε από την πορεία της και εισήλθε στον βουλγαρικό εναέριο χώρο.
Δύο MiG-15 της βουλγαρικής Αεροπορίας το αναχαίτισαν και άνοιξαν πυρ. Το Constellation συνετρίβη κοντά στο Petrich, λίγα χιλιόμετρα από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, ενώ και οι 58 επιβαίνοντες —51 επιβάτες και επτά μέλη πληρώματος— σκοτώθηκαν.
Το Ισραήλ προσέφυγε αργότερα στο Διεθνές Δικαστήριο κατά της Βουλγαρίας. Η υπόθεση παραμένει ένα από τα χαρακτηριστικότερα περιστατικά του Ψυχρού Πολέμου όπου ένα πολιτικό αεροσκάφος που παρεξέκλινε της πορείας του αντιμετωπίστηκε ως απειλή.
Το σενάριο που απέφυγε η FZ1073
Η FZ1073 δεν χρειάστηκε να αναχαιτιστεί από την ισραηλινή αεράμυνα. Η εκτροπή και προσγείωσή της στη Σαουδική Αραβία έκλεισε το περιστατικό πριν το Boeing 737 φθάσει στον ισραηλινό εναέριο χώρο. Εάν συνέχιζε προς το Τελ Αβίβ με αμφίβολη κατάσταση στο πιλοτήριο, το περιστατικό θα περνούσε από τη διαχείριση μιας αεροπορικής έκτακτης ανάγκης στη διαχείριση μιας πιθανής απειλής ασφαλείας — ακριβώς το σημείο στο οποίο ιστορικά έχουν ληφθεί οι δυσκολότερες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μοιραίες αποφάσεις.
