Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποβάλλει αίτηση για καθεστώς παρατηρητή στον νέο πολυεθνικό ναυτικό συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία, ο οποίος δημιουργήθηκε για την προστασία της ναυσιπλοΐας και των σαουδαραβικών ενεργειακών εξαγωγών στην Ερυθρά Θάλασσα. Την κίνηση ανακοίνωσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας στις δηλώσεις της πριν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, συνδέοντάς την με την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της ευρωπαϊκής επιχείρησης EUNAVFOR ASPIDES.
Η ΑΣΠΙΔΕΣ είναι αμυντική ναυτική επιχείρηση της ΕΕ που συνοδεύει εμπορικά πλοία και τα προστατεύει από επιθέσεις στη θάλασσα. Δρα στην Ερυθρά Θάλασσα και γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό που συνδέει τη θαλάσσια οδό του Σουέζ με τον Κόλπο του Άντεν. Η έδρα της βρίσκεται στη Λάρισα και διοικητής της είναι ο Έλληνας Υποναύαρχος Βασίλειος Γρυπάρης.
Η Κάλας τόνισε ότι οι αιτήσεις συνοδείας εμπορικών πλοίων έχουν αυξηθεί και ότι η επιχείρηση χρειάζεται κυρίως μονάδες κατάλληλες για συνοδεία μέσα από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Όταν συγκροτήθηκε η ΑΣΠΙΔΕΣ, είχε εκτιμηθεί ότι απαιτούνταν τουλάχιστον δέκα πλοία. Σήμερα διαθέτει λιγότερα, ενώ το Associated Press ανέφερε έξι μονάδες στην περιοχή. Η ύπατη εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι δεν έχει ακόμη συγκεκριμένες δεσμεύσεις κρατών μελών για πρόσθετα πλοία.
Το σαουδαραβικό σχήμα δεν είναι ακόμη πλήρως επιχειρησιακό. Για αυτό η Κάλας έθεσε το ενδεχόμενο πλοία που έχουν προσφερθεί στον νέο συνασπισμό να διατεθούν προσωρινά στην ήδη ενεργή ΑΣΠΙΔΕΣ και να μετακινηθούν αργότερα.
Το Συμβούλιο της ΕΕ παρέτεινε την εντολή της επιχείρησης έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027 και ενέκρινε κάπου 15 εκατ. ευρώ για τα κοινά έξοδα της περιόδου από τον Μάρτιο 2026 έως τον Φεβρουάριο 2027. Τον Μάρτιο διευρύνθηκαν επίσης τα καθήκοντά της, ώστε να συλλέγει και να ανταλλάσσει πληροφορίες για ύποπτες δραστηριότητες γύρω από κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές, να εκπαιδεύει δυνάμεις του Τζιμπουτί και να συνεργάζεται με την ακτοφυλακή της Υεμένης.
Η αποστολή δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2024, μετά τις επιθέσεις των Χούθι κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Η ελληνική συμμετοχή έχει περιλάβει συνοδείες εμπορικών πλοίων από τη φρεγάτα Ύδρα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η πρόσφατη πίεση των Χούθι στη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας έχει αυξήσει τη σημασία αυτής της αποστολής.
Τα κράτη μέλη πρέπει τώρα να αποφασίσουν αν θα διαθέσουν επιπλέον πλοία, ενώ η Σαουδική Αραβία θα κρίνει την αίτηση παρατηρητή. Χωρίς νέες μονάδες, η ευρωπαϊκή δύναμη θα συνεχίσει να προστατεύει περισσότερες διελεύσεις με λιγότερα πλοία από όσα είχαν κριθεί αναγκαία.
