Επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα πραγματοποιεί αυτό το διήμερο ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ και σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Συμβουλίου της Ευρώπης, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψής του στην Αθήνα, ο Γενικός Γραμματέας θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, καθώς και με μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού δημοκρατικού παράγοντα στο σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, καθώς και στη συμβολή της στη διατήρηση των ευρωπαϊκών προτύπων, του διεθνούς δικαίου και της πολυμερούς συνεργασίας σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο περιβάλλον ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη δημοκρατική ανθεκτικότητα, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη λογοδοσία, την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και στη διαχείριση της μετανάστευσης με πλήρη συμμόρφωση προς τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σήμερα το απόγευμα, ο Γενικός Γραμματέας θα παραλάβει το Διεθνές Βραβείο Λόρδου Βύρωνα από την Εταιρεία Ελληνισμού και Φιλελληνισμού. Το βραβείο απονέμεται ετησίως σε διακεκριμένες διεθνείς προσωπικότητες, των οποίων η σταδιοδρομία αντανακλά τις θεμελιώδεις αξίες του Ελληνισμού, όπως αυτές ενσαρκώνονται από τον Λόρδο Βύρωνα, τον φιλέλληνα ποιητή που πέθανε στο Μεσολόγγι κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Μπερσέ, προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη απειλή για τη δημοκρατία στην Ευρώπη προέρχεται εκ των έσω, από τη διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών και τον περιορισμό του δημόσιου χώρου. Τονίζει ότι η παραπληροφόρηση, η ξένη παρέμβαση και η χειραγώγηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης έχουν μετατρέψει την ίδια την πληροφορία σε ζήτημα ασφάλειας. Υπογραμμίζει τον ρόλο της πολυμερούς συνεργασίας, τη σημασία της συνέπειας στις αξίες και τονίζει ότι η στήριξη προς την Ουκρανία και το κράτος δικαίου παραμένει κεντρική για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Αλέν Μπερσέ, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Φαίη Δουλγκέρη
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Ως Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, ποια θεωρείτε σήμερα την πιο επείγουσα απειλή για τη δημοκρατία στην Ευρώπη;
Α.Μ: Πιστεύω ότι η πιο επείγουσα απειλή είναι η διάβρωση της δημοκρατικής εμπιστοσύνης εκ των έσω, όταν οι πολίτες ψηφίζουν αλλά παύουν να πιστεύουν ότι ακούγονται ή εκπροσωπούνται και όταν ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών στενεύει. Η παραπληροφόρηση, η ξένη παρέμβαση και η χειραγώγηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνουν πλέον τη δημόσια συζήτηση πολύ πριν από την ημέρα των εκλογών. Η δημοκρατική ασφάλεια ξεκινά από το εσωτερικό: αν ο δημόσιος χώρος συρρικνώνεται, η Ευρώπη αποδυναμώνεται και προς τα έξω. Μέσα από το Νέο Δημοκρατικό Σύμφωνο για την Ευρώπη, αποστολή μας είναι να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη και να διατηρήσουμε ζωντανό τον δημοκρατικό διάλογο. Ο διάλογος είναι σαν το οξυγόνο για τη δημοκρατία.
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Πώς ορίζεται η αποτελεσματική πολυμέρεια το 2026, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς θεσμοί βρίσκονται υπό πίεση ή αμφισβητούνται ανοιχτά;
Α.Μ: Είμαι πεπεισμένος ότι η αποτελεσματική πολυμέρεια σήμερα πρέπει να είναι πραγματιστική, βασισμένη σε αρχές και να στηρίζεται σε συνεργασίες, με θεσμούς που αποδίδουν απτά αποτελέσματα από κοινού. Οι περιφερειακοί οργανισμοί πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην υπεράσπιση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου ως κοινές ευθύνες και όχι ως περιφερειακές προτιμήσεις. Η συνεργασία είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση διασυνοριακών κινδύνων από τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης έως τη χειραγώγηση της πληροφορίας και το κυβερνοέγκλημα διαφυλάσσοντας παράλληλα την ελευθερία και την αξιοπρέπεια. Η δημοκρατική ασφάλεια, τελικά, εξαρτάται από τη συνεργασία όπου τα δικαιώματα και οι ελευθερίες βρίσκονται περισσότερο σε κίνδυνο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Πώς έχει αναδιαμορφώσει ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας την αποστολή και τις προτεραιότητες του Συμβουλίου της Ευρώπης;
Α.Μ: Η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας επιβεβαίωσε ότι η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου αποτελούν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Θα ήθελα να σημειώσω ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης ήταν ο μόνος πολυμερής οργανισμός που απέβαλε τη Ρωσία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή, αποδεικνύοντας ότι το δίκαιο παραμένει η μορφή ισχύος της Ευρώπης. Το έργο μας επικεντρώνεται πλέον στη λογοδοσία και την αποκατάσταση, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών αποζημίωσης, καθώς και στην ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της Ουκρανίας απέναντι στην επίθεση, την παραπληροφόρηση και την ξένη παρέμβαση. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη επανεξοπλίζεται, κάτι που μπορεί να είναι αναγκαίο αλλά η στρατιωτική ισχύς πρέπει να συμβαδίζει με τα δημοκρατικά συστήματα, διαφορετικά καθίσταται επικίνδυνη. Η Ουκρανία δεν πρέπει να περάσει στο περιθώριο, αυτό θα ήταν ένα σοβαρό λάθος.
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Πόσο σας ανησυχεί η άνοδος του λαϊκισμού και του πολιτικού εξτρεμισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη και πώς θα πρέπει να ανταποκριθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί χωρίς να υπονομεύσουν την ελευθερία του λόγου;
Α.Μ: Ο εξτρεμισμός τρέφεται από τον φόβο, τη δυσπιστία και τους αποδυναμωμένους θεσμούς, ενώ η δημοκρατία αναπνέει μέσα από τον χώρο της κοινωνίας των πολιτών. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η λογοκρισία αλλά ισχυρότερα δημοκρατικά προστατευτικά μέτρα: ανεξάρτητα δικαστήρια, ελεύθερα μέσα ενημέρωσης, προστατευμένοι φορείς της κοινωνίας των πολιτών και σαφείς κανόνες που διασφαλίζουν την ακεραιότητα των εκλογικών και πληροφοριακών διαδικασιών. Το έργο μας κατά της παραπληροφόρησης δεν αφορά την αστυνόμευση του λόγου αλλά την προστασία της ελευθερίας των πολιτών να διαμορφώνουν άποψη χωρίς χειραγώγηση. Σήμερα, η ίδια η πληροφορία έχει μετατραπεί σε ζήτημα ασφάλειας για τη δημοκρατία.
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Πόσο σημαντική είναι σήμερα η ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών για την αξιοπιστία των διεθνών θεσμών και της παγκόσμιας τάξης που βασίζεται σε κανόνες;
Α.Μ: Η ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει σημαντική, αλλά η αξιοπιστία τελικά προκύπτει από τη συνέπεια: τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την ευθυγράμμιση των πράξεων με τις αξίες. Σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, η ασφάλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε διαπραγμάτευση όπου οι αρχές ανταλλάσσονται. Η ευθύνη της Ευρώπης είναι να διατηρεί τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου στο επίκεντρο, συνεργαζόμενη με όλους τους εταίρους συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών για την ενίσχυση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.
ΑΠΕ-ΜΠΕ: Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει σημαντικές δοκιμασίες τα τελευταία χρόνια, από την οικονομική κρίση έως τις μεταναστευτικές πιέσεις. Ποια διδάγματα μπορεί να αντλήσει η Ευρώπη από την ελληνική εμπειρία όσον αφορά την ανθεκτικότητα και τη δημοκρατική διακυβέρνηση;
Α.Μ: Η Ελλάδα δείχνει ότι η ανθεκτικότητα είναι θεσμική και κοινωνική όσο και οικονομική. Υπό πίεση, η δημοκρατία επιτυγχάνει όταν τα δικαιώματα προστατεύονται και οι θεσμοί διατηρούν την εμπιστοσύνη του κοινού. Πιστεύω ότι το δίδαγμα για την Ευρώπη είναι σαφές: να αποφεύγονται τα ψευδή διλήμματα μεταξύ ελέγχου και αρχών, να επενδύουμε σε μεταρρυθμίσεις του κράτους δικαίου και στον χώρο της κοινωνίας των πολιτών και να διασφαλίζουμε ότι οι κρίσεις δεν μετατρέπονται σε μόνιμες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η στήριξη της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στις προσπάθειες λογοδοσίας για την Ουκρανία δείχνει πώς η δημοκρατική ασφάλεια λειτουργεί στην πράξη.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ EPA/THOMAS TRAASDAHL DENMARK OUT
