Σε μια εποχή όπου η Ανατολική Μεσόγειος και η ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης αντιμετωπίζουν πολλαπλές κρίσεις, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, συμμετείχε σε συζήτηση στο πλαίσιο του Delphi Economic Forum Washington D.C. VII, διοργανωμένη από το Foundation for Defense of Democracies (FDD) στην Ουάσιγκτον. Η συζήτηση, που διεξήχθη την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026, με συνομιλητή τον Εκτελεστικό Διευθυντή του FDD, Jonathan Schanzer, εστίασε στις τρέχουσες διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας.
Τον κ. Δένδια, προλόγισαν ο ιδρυτής του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Τσομώκος, και ο εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC), Έντι Ζεμενίδης. Ο υπουργός υπογράμμισε την κρίσιμη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας και την ανάγκη για στενή συνεργασία με συμμάχους όπως οι ΗΠΑ, η ΕΕ και το Ισραήλ. Περιέγραψε με σαφήνεια την Ελλάδα ως μια χώρα που ”βρισκόμαστε ακριβώς στο μέσον μιας τεράστιας γεωπολιτικής αναταραχής. Παράλληλα είμαστε μια μεσαίου μεγέθους Ευρωπαϊκή χώρα, μέλος της ΕΕ, μια δημοκρατία, μέλος του ΝΑΤΟ, με στόχο τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για τα Δυτικά Βαλκάνια, σταθερότητας στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης, ως γεωγραφικής οντότητας. Έχουμε πολλά στο κεφάλι μας. Δεν σας λέω κάτι που δεν είναι ήδη γνωστό, χρειαζόμαστε βοήθεια, και από την ΕΕ και από τις ΗΠΑ”.
Στις συναντήσεις του με αμερικανούς αξιωματούχους, στο Κογκρέσο αλλά και με τον ομόλογό του Pete Hegseth, ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η πρωταρχική προτεραιότητα δεν είναι η αγορά συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων ή η οικονομική ενίσχυση, αλλά ”…να υπάρχει σαφής κατανόηση για το πού βρισκόμαστε. Γιατί, εάν αυτό γίνει σαφές, όλα τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν. Πρέπει όμως να έχουμε κοινή αντίληψη των προκλήσεων της περιοχής μας. Εάν δεν έχουμε αυτό, τα υπόλοιπα θα είναι πρόβλημα.”
Αναφορικά με τις αμυντικές δαπάνες, υπεραμύνθηκε της ελληνικής πολιτικής, σημειώνοντας ότι η χώρα δαπανά περισσότερο από 3,4% του ΑΕΠ, φτάνοντας ενίοτε το 3,7%, παρά την πρόσφατη οικονομική κρίση που προκάλεσε απώλεια περίπου 30% του ΑΕΠ – μια κατάσταση που αναλογεί στη συνέπεια ενός μεγάλου και καταστροφικού πολέμου. Παρά τις δυσκολίες, όπως είπε, η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους καλύτερους στρατούς στην ΕΕ, υπερβαίνοντας χώρες με πολλαπλάσιο ΑΕΠ.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, η κυβέρνηση προωθεί την Ατζέντα 2030, μια πλήρη μεταρρύθμιση που μετατρέπει τις Ένοπλες Δυνάμεις από σύνολο συστημάτων σε “μηχανή πληροφοριών”, ικανή να απορροφά, να επεξεργάζεται και να ανταποκρίνεται σε δεδομένα, και να ανταποκρίνεται στην πρόκληση. ενσωματώνοντας κυβερνοασφάλεια, διαστημική τεχνολογία και άλλους τομείς με ολιστική προσέγγιση. ”Το «παιχνίδι» είναι τελείως διαφορετικό”, τόνισε, και η Ελλάδα προσαρμόζεται γρήγορα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στενή συνεργασία με το Ισραήλ, η οποία έχει εξελιχθεί σε στρατηγική εταιρική σχέση. Ο Δένδιας αναφέρθηκε στην πρόσφατη επίσκεψη του Ισραηλινού ομολόγου του στην Αθήνα, υπογραμμίζοντας ότι το Ισραήλ λειτουργεί ως μοντέλο για την αντιμετώπιση προκλήσεων του 21ου αιώνα, και η Ελλάδα επιδιώκει να αντιγράψει αυτές τις μεθόδους. Μάλιστα για την “Ασπίδα του Αχιλλέα” είπε πως “…είναι μια πιο ολιστική προσέγγιση σε σχέση με όλα όσα υπάρχουν αυτή τη στιγμή. Είναι πολύ πιο ολιστική από το Σιδερένιο ή τον Χρυσό Θόλο επειδή περιλαμβάνει οποιοδήποτε είδος πρόκλησης: από το διάστημα, τον κυβερνοχώρο, από τη θάλασσα, υποθαλάσσια, από αέρος, με βαλλιστικούς πυραύλους κτλ. Και συνεργαζόμαστε πάνω σε αυτό με το Ισραήλ, ζητάμε από το Ισραήλ βοήθεια αλλά όχι όπως γινόταν στο παρελθόν, αγοράζοντας πλατφόρμες και οπλικά συστήματα. Δεν θα το κάνουμε αυτό. Θα παράγουμε το 50% των προϊόντων στην Ελλάδα και θα λάβουμε και τεχνογνωσία από το απόλυτα επιτυχημένο ισραηλινό οικοσύστημα καινοτομίας, ώστε να συνεργαστεί με το δικό μας οικοσύστημα ώστε να γίνει η αρχή. Γιατί σε αυτόν τον τομέα έχουμε λίγο αργήσει“. Ενώ είπε ακόμη πως η Ελλάδα θα έχει “...γνώση του κώδικα των συστημάτων. Ώστε να μπορούμε να επηρεάσουμε την ανάπτυξη αυτών των συστημάτων στο μέλλον“.
Η συζήτηση δεν παρέλειψε την Τουρκία, που χαρακτηρίστηκε ως ο “ελέφαντας στο δωμάτιο”. Ο Ν. Δένδιας αναγνώρισε τις διπλωματικές επιτυχίες της σε Συρία, Γάζα, Λίβανο, Λιβύη, και Νότιο Καύκασο, αλλά επισήμανε τις διαφορές οπτικής: ”Ποιος πραγματικά υποστηρίζει τη Χαμάς; Ποιος δεν έχει εκφράσει τη λύπη του για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ; Ποιος υποθάλπει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα;….Ας ζητήσουμε από τους Αμερικανούς να δημιουργήσουν μια εικόνα του μέλλοντος….πώς επιθυμούν να είναι η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή βάσει των συμφερόντων τους; Έπειτα, πηγαίνετε στην Άγκυρα και ζητήστε το ίδιο πράγμα από τον Πρόεδρο Erdoğan….Πόσο θεωρείτε ότι θα μοιάζουν αυτές οι δύο εικόνες; Νομίζω ότι δεν θα μοιάζουν καθόλου, θα είναι τελείως διαφορετικές. Αυτή λοιπόν είναι η απάντησή μου προς τις ΗΠΑ. Τι θέλετε; Τι εξυπηρετεί τα συμφέροντά σας; Η οπτική του Ισραήλ ή η οπτική της Τουρκίας; Και πράξτε ανάλογα με τα συμφέροντά σας.“
Ερωτώμενος για τη “φιλία μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν” απάντησε: “Γιατί δεν μπορεί να γίνει με τον σωστό τρόπο, με τον Πρόεδρο Trump να τραβήξει τον Πρόεδρο Erdoğan προς τις δυτικές αξίες, τις δυτικές προσεγγίσεις, τα δυτικά συμφέροντα και όχι το αντίθετο; Γιατί ο Πρόεδρος Trump να αποδέχεται την ιδέα ενός ισλαμικού στοιχείου στην περιοχή και να μην τραβά τον Πρόεδρο Erdoğan προς την αρχική του θέση;”
Σε ότι αφορά τις σχέσεις Αθήνας-Άγκυρας σχολιάσε: “Αν η Τουρκία αποδεχθεί τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, τότε μπορούμε να συνεργαστούμε όλοι μαζί. Αλλά αν δεν το κάνει, αν η Τουρκία έχει αυτή την περίεργη ιδέα ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα ή χωρικά ύδατα πέραν των 6 ν.μ. ή ΑΟΖ, ανεξαρτήτως μεγέθους, όπως στην περίπτωση της Κρήτης, όπου σύμφωνα με τον τουρκικό τρόπο «ερμηνείας» του Διεθνούς Δικαίου – γιατί το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι δυνατόν να ερμηνεύεται με τέτοιον τρόπο ακόμα και αν είναι κανείς μεθυσμένος- η Κρήτη λοιπόν έχει μόνο χωρικά ύδατα 6 ν.μ.! Πώς μπορεί να γίνει συζήτηση όταν υπάρχει τέτοια προσέγγιση; Και, παρόλα αυτά, η θέση της ελληνικής κυβέρνησης και η προσωπική μου θέση είναι να συνεχίσουμε τις συνομιλίες με την Τουρκία. Γιατί, κάποια στιγμή στο μέλλον, αν υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, η Τουρκία ίσως κατανοήσει εν τέλει ότι και τα δικά της συμφέροντα είναι πολύ πιο κοντά σε αυτό που κάνουμε εμείς, αυτό που κάνει το Ισραήλ, αυτό που κάνει η ΕΕ, σε σχέση με μια «ατομικιστική» προσέγγιση για την αναβίωση κάποιου είδους Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τη μορφή που είχε μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο“.
Για την Κύπρο, ο κ. Δένδιας τόνισε την ανάγκη ενοποιημένης λύσης ως μέλους της ΕΕ, με πλήρη δικαιώματα για Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, ρωτώντας ρητορικά: ”Πού θα προστατεύονταν καλύτερα τα δικαιώματα των Τουρκοκύπριων, στην ΕΕ ή στην Τουρκία;”
Σε ότι αφορά τις σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ, είπε: “Η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει αυτόνομες δυνατότητες άμυνας. Αυτή είναι η λύση. Θα πάρει χρόνια, μπορεί και δεκαετίες. ….Θα πρέπει για πολλά να βασιζόμαστε στις ΗΠΑ. Ειδικά για διοικητική μέριμνα, για μεταγωγικά αεροσκάφη, για παράγοντες διευκόλυνσης. Δεν μπορούμε να οικοδομήσουμε αυτές τις ικανότητες από τη μια μέρα στην άλλη και το να ανακοινώνουμε τεράστια ποσά χρημάτων δεν λύνει το πρόβλημα. Πρέπει να ενισχύσεις τη βάση παραγωγής σου… Αυτό δεν συμβαίνει σε ένα ή πέντε χρόνια. Είναι μια μακρά διαδικασία. Αλλά η Ευρώπη πρέπει να το κάνει. Πρέπει να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Και να αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ ως ίσος προς ίσο.“
Μάλιστα επέκρινε την έλλειψη στρατηγικής σκέψης στην Δύση, δίνοντας το παράδειγμα του Λιμένα Πειραιά, όπου η Κίνα απέκτησε έλεγχο λόγω απουσίας δυτικών επενδυτών κατά την κρίση: ‘‘Αν δεν μπορείς να προβλέψεις ότι η Κίνα θα είναι ανταγωνίστριά σου σε 15 χρόνια…. τότε λυπάμαι, αλλά είμαστε καταδικασμένοι”.
Τέλος τόνισε, ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει απειλές από τη Ρωσία αλλά και το Νότο, όπως από η ζώνη του Σαχέλ που είναι “παράδεισος για ισλαμικό ριζοσπαστισμό και τρομοκρατία”. Ενώ προέτρεψε σε στενότερη συνεργασία με την Ινδία, “…είναι η χώρα με το μεγαλύτερο πληθυσμό στον κόσμο, 1,5 δισεκατομμύρια, τέσσερις φορές ο πληθυσμός της ΕΕ, θα είναι η τρίτη οικονομική δύναμη του κόσμου σε μερικά χρόνια και είναι δημοκρατία. Πρέπει λοιπόν να έρθουμε σε μια συνεννόηση“.
