Η σαρκοφάγος του Τσερνομπίλ βαίνει προς διάλυση

Το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ θεωρείται ένα από τα χειρότερα στην ιστορία. Στις 26 Απριλίου του 1986, ο τέταρτος από τους αντιδραστήρες του εργοστασίου εξερράγη, στέλνοντας ραδιενεργό υλικό στην ατμόσφαιρα. Οι επακόλουθες πυρκαγιές οδήγησαν σε εκτεταμένη μόλυνση της Ευρωπαϊκής ηπείρου με ραδιενέργεια.
Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες από την καταστροφή, πάνω από 600.000 Σοβιετικοί εργάτες, συντονιστήκαν έτσι ώστε να κατασκευάσουν μια “σαρκοφάγο”, ένα τεράστιο κάλυμμα γύρω από τον αντιδραστήρα, έτσι ώστε να αποκλείσουν την περαιτέρω διαρροή ραδιενεργών υλικών όπως ουράνιο και πλουτώνιο. Αυτό όμως εξέθεσε πολλούς εργαζομένους σε υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας και τουλάχιστο 31 άτομα πέθαναν σαν αποτέλεσμα.
Το κάλυμμα σχεδιάστηκε έτσι ώστε να είναι μια σταθερή κατασκευή. Είναι φτιαγμένο 400.000 κυβικά μέτρα τσιμέντο και πάνω από 7.2 εκατομμύρια τόννους χάλυβα. Το πρόβλημα βεβαίως είναι ότι η κατασκευή έγινε βιαστικά. Οι εργάτες προσπαθώντας να περιορίσουν την καταστροφή χωρίς να εκτεθούν στην ραδιενέργεια δεν σφράγισαν σωστά τις ενώσεις μεταξύ των υλικών. Επίσης άφησαν ανοίγματα στην οροφή του κτιρίου, που επέτρεψε στο νερό να διεισδύσει και να διαβρώσει σιγά σιγά τα πάντα. Έτσι έχουμε φτάσει στο σημείο σήμερα, που ολόκληρη η σαρκοφάγος πρέπει να αποσυναρμολογηθεί πριν γκρεμιστεί.
Η ουκρανική εταιρεία που διαχειρίζεται το εργοστάσιο, η SSE Chernobyl NPP, ανακοίνωσε ότι όντως, συμφωνά με εκτιμήσεις ειδικών η σαρκοφάγος κινδυνεύει με κατάρρευση. Το μόνο πράγμα που για την ώρα κράτα την κατασκευή σταθερή στις βάσεις της είναι το βάρος της. Έτσι στις 29 Ιουλίου υπεγράφη συμβόλαιο αξίας 78 εκ δολαρίων με κατασκευαστική εταιρία, για την διάλυση, αντικατάσταση και ενίσχυση της σαρκοφάγου που θα γίνει μέχρι το 2023.
Εργάτες θα την ενισχύσουν την, αντικαθιστώντας πολλά από τα παλιά κομμάτια της, που θα αποσυναρμολογούνται με την βοήθεια ρομποτικών γερανών, θα καθαρίζονται και θα αποστέλλονται για ανακύκλωση ή προς καταστροφή. Η αφαίρεση όλων των στοιχείων της κατασκευής με νέα θα επιφέρει την κατάρρευση της και την διαρροή ραδιενεργών υλικών.Παρόλα αυτά, η ραδιενέργεια που πιθανόν να απελευθερωθεί δεν πρόκειται να φτάσει στην ατμόσφαιρα. Τα τελευταία εννέα χρόνια οι εργάτες κατασκευάζουν ένα κέλυφος βάρους 32.000 τόνων γύρω από την σαρκοφάγο. Μέρη του συναρμολογήθηκαν στην Ιταλία και μεταφέρθηκαν στο εργοστάσιο με 18 πλοία και 2500 φορτηγά.
Το νέο αυτό κέλυφος γνωστό και ως “Νέα κατασκευή ασφαλούς περιορισμού” τοποθετήθηκε κυλιόμενη στην τελική της θέση το 2016 και έγινε με αυτόν τον τρόπο το μεγαλύτερο επίγειο αντικείμενο που έχει μετακινηθεί από τον άνθρωπο. Η κατασκευή παρουσιάστηκε δημόσια τον Ιούλιο. Υπολογίζεται ότι θα καταφέρει να περιορίσει την ραδιενέργεια για ένα αιώνα, δίνοντας αρκετό χρόνο να καθαριστεί ο περιβάλλον χώρος.
Με το που θα αποσυναρμολογήσει και αντικατασταθεί η παλιά σαρκοφάγος, θα αρχίσει το τιτάνιο έργο του καθαρισμού των ραδιενεργών καταλοίπων του αντιδραστήρα 4. Η διαδικασία περιλαμβάνει απορρόφηση των ραδιενεργών σωματιδίων και καθάρισμα του ραδιενεργού κράμματος που δημιουργήθηκε όταν σοβιετικοί εργάτες έριξαν άμμο, μόλυβδο και βόριο στον φλεγόμενο αντιδραστήρα.  Αυτές οι προσπάθειες θα διαρκέσουν μέχρι και το 2065. Μέχρι τότε οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι το ατύχημα θα έχει προκαλέσει πάνω από 40.000 περιπτώσεις καρκίνου.

Πηγή: Business Insider