36 C
Athens
Τετάρτη, 12 Ιουνίου, 2024
ΓΕΝΙΚΑΒΙΒΛΙΑΒιβλιοκριτική: Αδάμ Στεφανάδης - Αύγουστος 1976: «Βυθίσατε το Hora»

Βιβλιοκριτική: Αδάμ Στεφανάδης – Αύγουστος 1976: «Βυθίσατε το Hora»

- Advertisement -

Ο Αδάμ Στεφανάδης δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, όντας ένας από τους ρέκτες της (σύγχρονης) Ναυτικής Ιστορίας στη χώρα μας. Η αγάπη του για το ΠΝ ανάγεται και στην προσωπική του διαδρομή, καθώς ο πατέρας του, Γεράσιμος, ήταν μάχιμος αντιναύαρχος και δη Διοικητής Ναυτικής Εκπαίδευσης την εποχή των γεγονότων του βιβλίου. Αναφέρω ενδεικτικά το δίτομο opus magnum των 730 σελ. Το Ελληνικό Κράτος της Θάλασσας – Η Ιστορία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού 1897-2017 (2017), βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών, το οποίο διδάσκεται σήμερα στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων.

Επιπλέον -κάτι που έχει μεγάλη σημασία για το τελευταίο και ανά χείρας βιβλίο του- είναι διαπρεπής νομικός επιστήμονας και δη ποινικολόγος, εξ ου και το πρώτο βιβλίο του, Η Δίκη της Νυρεμβέργης (2000), ασχολείται με τις απαρχές του σύγχρονου διεθνούς ποινικού δικαίου, μετά τα φρικαλέα εγκλήματα του Β’ Π.Π., συμπεριλαμβανομένων των καινοφανών, τότε, «εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας».

Ορμώμενος λοιπόν από μια διεπιστημονική προσέγγιση την οποία ελάχιστοι στη χώρα μας δύνανται να αποτολμήσουν, τουλάχιστον με τόση σοβαρότητα, ο κ. Στεφανάδης καταπιάνεται σφαιρικά με την πρώτη μεγάλη ελληνοτουρκική κρίση μετά το μοιραίο 1974, γνωστή και ως «Κρίση του θέρους 1976» ή «Κρίση του Hora». Αν και οι μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο χρονολογούνται από το Νοέμβριο του 1973, όταν η τουρκική κυβέρνηση εξέδωσε άδειες ερευνών στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία ΤΡΑΟ εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας (και ελλείψει διμερούς συμφωνίας οριοθέτησης), στην πράξη η κρίση ξέσπασε σχεδόν τρία χρόνια αργότερα: στις 23/7/1976 το περίφημο τουρκικό σκάφος Hora, μετονομασμένο πλέον σε Sismik I, απέπλευσε από την Κωνσταντινούπολη για σεισμικές έρευνες στο Βόρειο Αιγαίο. Το απόγευμα της 6/8/1976, χωρίς συνοδεία τουρκικών πολεμικών αλλά ευρισκόμενο υπό στενή παρακολούθηση και από το ΠΝ και την ΠΑ, εισήλθε για εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας έξω από τη Λέσβο, όπου πόντισε ανενόχλητο τα σχετικά όργανα και καλώδια.

Σε αυτή την προδήλως παράνομη και προκλητική ενέργεια η ελληνική αντίδραση (κυβέρνηση Κων/νου Καραμανλή περιόδου 1974-77) ήταν μάλλον χλιαρή, ήτοι δύο ρηματικές διακοινώσεις διαμαρτυρίας που επέδωσε ο Πρέσβης μας στην Άγκυρα στο τουρκικό ΥΠΕΞ, στις 7/8 και 9/8/1976. Επίσης, η χώρα μας αποφάσισε να προσφύγει μονομερώς τόσο στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ, όσο και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπου βεβαίως δεν είχε εξαρχής καμία τύχη, αφού η σχετική διαδικασία προϋποθέτει συνυποσχετικό όλων των πλευρών.

Τελικά, το Hora ΑΚΑ Sismik I επέστρεψε στη Σμύρνη στις 15/9/1976, όπου έτυχε θριαμβευτικής υποδοχής. Από την κρίση εκείνη, το χρονικό της οποίας περιγράφεται εκτενώς στο βιβλίο, έχει μείνει ιστορική στα χρονικά ολόκληρης της Μεταπολίτευσης η φράση του τότε αρχηγού του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέα Παπανδρέου, κατά τη διάρκεια περιοδείας του στη Θράκη, αν και είναι αλήθεια πως παραφράστηκε. Επί λέξει, ο Ανδρέας είπε τότε τα εξής: «Εφόσον παραβιάζονται τα σύνορά μας (σ.σ. κάτι ανακριβές, αφού το πλοίο ουδέποτε εισήλθε εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων), γιατί η κυβέρνηση δεν έδωσε την άμεση ελληνική απάντηση στην τουρκική επιβουλή, γιατί δεν βύθισε το Hora Έκτοτε, η δήλωσή του αυτή έχει μείνει γνωστή ως: «Βυθίσατε το Hora»! και θεωρείται από τις «πατριωτικές» συνιστώσες όλων των κομμάτων ως σύμβολο της ανάγκης για αποφασιστικότητα, έναντι του ακολουθούμενου κατευνασμού.

Ο κ. Στεφανάδης, βεβαίως, εξηγεί ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Γενικά, είναι άλλο πράγμα οι ενέργειες για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης και άλλο οι πραγματικά στοχευμένες κινήσεις σε διεθνές επίπεδο. Και είναι αλήθεια ότι η Διεθνής Κοινότητα, καλώς ή κακώς, εμφορείται πολύ συχνά από διαφορετικές, σε σχέση με τα εθνικά μας δίκαια, πεποιθήσεις. Χαρακτηριστικό είναι το Ψήφισμα 395 επί του θέματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ (25/8/1976), όπου κρατήθηκαν ίσες αποστάσεις μεταξύ των δύο μερών, του παρανομούντος και του θιγόμενου, με τη σύσταση σε αμφότερα να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση κλπ κλπ.

Όλα τα ανωτέρω καθώς και το τι επακολούθησε (λ.χ. το θεμελιώδους σημασίας «Πρακτικό της Βέρνης» λίγους μόνο μήνες μετά) τα αναλύει ο κ. Στεφανάδης με εξαιρετική ενάργεια, ενώ παράλληλα ενσωματώνει και χρήσιμες συνεντεύξεις από πρώην ένστολους του ΠΝ που βίωσαν από την πρώτη γραμμή την κρίση. Ειδικά οι 9 θεματικοί χάρτες που εκπονήθηκαν ειδικά για το βιβλίο από τον κ. Νικόλαο Αγιαννίτη (σελ. 81-90) είναι άκρως διαφωτιστικοί.

Τέλος, στο Επίμετρο ο συγγραφέας μας παρουσιάζει, συνοπτικά, τη βασική νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης από το 1969 μέχρι σήμερα και περί υφαλοκρηπίδας και, γενικότερα, περί οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών (αφού από το 1994 έχει τεθεί σε ισχύ η υπογραφείσα το 1982 Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας – UNCLOS, διαδεχόμενη τη Σύμβαση της Γενεύης του 1958 αποκλειστικά περί υφαλοκρηπίδας).

Συμπερασματικά, πρόκειται για ένα πραγματικά υψιπετές έργο, τόσο για τα ίδια τα ιστορικά, σε στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο, γεγονότα του 1976, όσο και ως εισαγωγή στην όλη ελληνοτουρκική διένεξη για το Αιγαίο, η οποία μας ταλανίζει εδώ και 50 και πλέον έτη. Συνιστάται ανεπιφύλακτα.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δούρειος Ίππος, 2024, 152 σελ., έγχρωμο, με πολλές φωτογραφίες, σχέδια και χάρτες.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο flight.com.gr εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
Βασίλης Σιταράς
Βασίλης Σιταράς
Συνεργάτης της ΠΤΗΣΗΣ συνεχώς από το Νοέ. 1995 και γενικά των εκδόσεων του χώρου από τον Ιαν. 1993. Συγγραφέας 275 έντυπων άρθρων, πέντε ελληνικών και τριών αγγλικών βιβλίων για αεροπορικά, στρατηγικά και ναυτικά θέματα
- Advertisement -

3 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
3 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments

Ακούστε μας

- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Air LORA, ο νέος ισραηλινός βαλλιστικός πύραυλος για F-16 – γιατί όχι και τα ελληνικά;

Στην αποκάλυψη μιας μέχρι σήμερα ''μυστικής'' έκδοσης του γνωστού βαλλιστικού βλήματος LORA (LOng Range Artillery), προχώρησε το Ισραήλ, με την παρουσίαση της στην αεροπορική...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΕΛΒΟ: διακυβεύεται η τύχη της εταιρείας σε «ύποπτους» προεκλογικούς καιρούς;  

Συνήθως διεργασίες που δεν αντέχουν ή πρέπει να μείνουν μακριά από δημόσιο έλεγχο και κριτική, εξελίσσονται σε περιόδους που η κοινή γνώμη έχει στραμμένη...
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 038 Τεύχος Ιουλίου 2023

Αγορά 3.99€
- Advertisement -

Σαν σήμερα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 12 Ιουνίου 1999: Επιχείρηση “Joint Guardian”, το ΝΑΤΟ...

2
Η Δύναμη Επιβολής Τάξης στο Κόσοβο (Kosovo Force of Order-KFOR) εισέρχεται για πρώτη φορά στο γιουγκοσλαβικό έδαφος, στο Κόσοβο (Κοσσυφοπέδιο), με σκοπό την εμπέδωση...
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ Τεύχη 32, 33, 34, Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος 2023

Αγορά 7.99€
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 037 Τεύχος Ιουνίου 2023

Αγορά 3.99€

Πολιτική διαχείρισης σχολίων

Πολιτική διαχείρισης σχολίων για τις ιστοσελίδες flight.com.gr, navaldefence.gr, military-history.gr

73
Όπως είναι γνωστό, τα σχόλια στα site μας υπόκεινται σε έλεγχο και επεξεργασία ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους με τους κανόνες που έχουμε...

Related News

Θεσσαλονίκη: Επιστήμονες από 38 χώρες και 180 πανεπιστήμια θα παρουσιάσουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα του Μεγάλου Πειράματος ATLAS του CERN

Την αναγνώριση από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα της συμβολής του ΑΠΘ και του Εργαστηρίου Πυρηνικής Φυσικής και Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Τμήματος Φυσικής στην...

Φωτό- Βίντεο: Ρίψεις νερού από ελικόπτερο Erickson στην πυρκαγιά της Κάτω Κηφισιάς

Συνεχίζει η μεγάλη πυρκαγιά σε εργοστάσιο στην Κάτω Κηφισιά και εκτός των οχημάτων της Πυροσβεστικής, έχει φθάσει και ελικόπτερο Erickson το οποίο κάνει ρίψεις...

Μεγάλη πυρκαγιά σε εργοστάσιο στην Κάτω Κηφισιά, μήνυμα από 112 για τους καπνούς

Πυρκαγιά είναι αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη σε εργοστάσιο στην οδό Αιγιδών στο Πανόραμα Κηφισιάς, δίπλα στην Εθνική Οδό Αθηνών – Λαμίας, με τους...