Μετά από τρεις εβδομάδες πολέμου, η κυβέρνηση Τραμπ έχει πλεον ξεκινήσει αρχικές συζητήσεις για την επόμενη φάση και το πώς θα μπορούσαν να οργανωθούν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Αυτό αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Axios, επικαλούμενο αμερικανό αξιωματούχο και άλλες πηγές.

Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι εξετάζει το «κλείσιμο» του πολέμου, αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένουν ακόμη 2-3 εβδομάδες μαχών. Οπότε οι σύμβουλοι της προεδρίας θέλουν να θέσουν τις βάσεις για κάποια διπλωματική επίλυση, ενώ οι απεσταλμένοι του Τραμπ, στη Μέση Ανατολή, ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, μετέχουν στις σχετικές συζητήσεις. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ,
  • Τη διαχείριση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν,
  • Μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους και την υποστήριξη που παρέχει σε ισλαμιστικές οργανώσεις στην περιοχή, όπως τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ.

Αν και δεν υπάρχει άμεση επαφή ΗΠΑ-Ιράν, Αίγυπτος, Κατάρ και Ηνωμένο Βασίλειο μεταφέρουν τα σχετικά μηνύματα. Το Ιράν, από την πλευρά του δείχνει ενδιαφέρον για διαπραγματεύσεις, αλλά βάζει επίσης σκληρούς όρους: εκεχειρία, εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει και παροχή αποζημιώσεων για τις καταστροφές που έχει υποστεί.

Σύμφωνα με αμερικανικό αξιωματούχο οι απαιτήσεις των ΗΠΑ είναι πιο συγκεκριμένες, ότι δηλαδή το Ιράν χρειάζεται να δεσμευθεί για:

  • Κανένα πρόγραμμα πυραύλων για 5 χρόνια,
  • Μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου,
  • Αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Natanz, Isfahan και Fordow (που βομβαρδίστηκαν),
  • Αυστηρή παρακολούθηση των συστημάτων φυγοκέντρησης ουρανίου και άλλων δομών,
  • Συμφωνίες ελέγχου όπλων με γειτονικές χώρες (π.χ. με όριο πυραύλων έως 1.000),
  • Καμία χρηματοδότηση σε ισλαμιστικές οργανώσεις και Χούθις.

Το Ιράν έχει απορρίψει παρόμοιες απαιτήσεις στο παρελθόν και βέβαια εκφράζει δυσπιστία για το πως θα μπορέσει να στηριχθεί σε αμερικανικές δεσμεύσεις, λόγω προηγούμενων εμπειριών με τον Τραμπ. Πάντως η ομάδα γύρω από τον Τραμπ αναζητά συνομιλητή στο Ιράν που έχει πραγματική επιρροή, ενώ δεν θεωρούν τον εκεί υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ως “φιγούρα ισχύος”. Ακόμη αν και στις προηγούμενες μεσολαβήσεις κύριο ρόλο ενδιάμεσου είχε το Ομάν, η Ουάσιγκτον τώρα προτιμά το Κατάρ να αναλάβει τέτοιο ρόλο.

Επιμέλεια Χ. Κτενάς