Του Σωτήρη Κυριακίδη. Δημοσιεύθηκε στην ΠΤΗΣΗ, τεύχος 69, Μάρτιος 2026
Μια υπερπόντια κτήση της Γαλλίας, στη βόρεια Ατλαντική ακτή της Νότιας Αμερικής που συνορεύει ανατολικά και νότια με τη Βραζιλία και δυτικά με το Σουρινάμ. Μια ζούγκλα που κρύβει ένα διαστημικό κέντρο και πυραύλους, όπου ακούσαμε υπέροχες ιστορίες του ευρωπαϊκού Παγκόσμιου Συστήματος Δορυφορικής Πλοήγησης Galileo.Ήταν μια σύντομη αλλά ξεχωριστή και γεμάτη όμορφες συζητήσεις και πληροφορίες αποστολή, όπως ξεχωριστή ήταν και η είδηση ότι επιστήμονες από την Ελλάδα ανήκουν σε κορυφαία ομάδα ειδικών της Ομάδας Galileo. Επιστήμονες από την Ελλάδα, από το ΑΠΘ και άλλα ελληνικά πανεπιστήμια που έχουν φτάσει την Ελλάδα στην κορυφή της διαστημικής τεχνολογίας; Κι όμως τελικά γίνεται! Και αυτό πρέπει να μας ανεβάζει το ηθικό.
Στις 17 Δεκεμβρίου 2025, δύο δορυφόροι Galileo εκτοξεύτηκαν με τον πύραυλο Ariane 6 από το Ευρωπαϊκό Διαστημικό Κέντρο στη Γαλλική Γουιάνα. Ήταν η πρώτη πτήση δορυφόρων του συστήματος Galileo με τον «μεγάλο» ευρωπαϊκό πυραυλικό φορέα.
Να θυμίσουμε ότι μετά την απόσυρση του Ariane 5 η Ευρώπη είχε βρεθεί σε μια μεταβατική περίοδο περιορισμένων δυνατοτήτων βαρέος τύπου για τροχιακή τοποθέτηση δορυφόρων, που την ανέκτησε με το ντεμπούτο τού Ariane 6 τον Ιούλιο του 2024, ενώ στις 12 Φεβρουαρίου 2026 εκτοξεύθηκε με επιτυχία και ο Ariane 64, η ισχυρότερη διαμόρφωση της οικογένειας Ariane 6. Η νέα αυτή έκδοση, εξοπλισμένη με τέσσερις επιταχυντές στερεού καυσίμου P120C, διπλασιάζει τις επιδόσεις σε σχέση με τον Ariane 62 που χρησιμοποιεί δύο επιταχυντές και έχει εκτελέσει τις πέντε προηγούμενες αποστολές, περιλαμβανομένης και αυτής των δύο Galileo τον Δεκέμβριο.
Οι δύο δορυφόροι, SAT 33 και SAT 34 θα αποτελούν μέρος του αστερισμού του συστήματος που περιστρέφεται σε ύψος 23.222 km πάνω από την επιφάνεια της Γης και θα εξασφαλίσουν περαιτέρω τη βιωσιμότητα της υποδομής πλοήγησης και προσδιορισμού θέσης που εξυπηρετεί δισεκατομμύρια ανθρώπους καθημερινά. Σημειώνεται ότι σε δύο ακόμα εκτοξεύσεις θα έχει ολοκληρωθεί εγκατάσταση σε τροχιά της πρώτης γενιάς δορυφόρων Galileo, πριν το πρόγραμμα περάσει στη δεύτερη γενιά, όπως θα δούμε παρακάτω.
Στην αγκαλιά της Γουιάνας
Η τελική επιβεβαίωση που ήρθε στις 10 Δεκεμβρίου 2025 περιείχε το λιτό: «Dear Mr. KYRIAKIDIS, we are pleased to confirm your participation in Ariane 62 VA266 on Wednesday, December 17, 2025 in Kourou. Kind regards». Ήταν όμως το «εισιτήριο» για μια νέα μοναδική διαστημική εμπειρία﮲ μια ανανέωση της αίσθησης που είχε μείνει χαραγμένη στον νου μου από το μακρινό πλέον 2019, όταν είχα αναλάβει τη δημοσιογραφική κάλυψη της εκτόξευσης του δορυφόρου HELLAS SAT 4 και είχα πρωτοβρεθεί στη Γουιάνα.
Είναι ένας τόπος κάτω από τον Ισημερινό που δεν υπάρχει όμοιός του στη Γη… γιατί κάτι σαν το Ευρωπαϊκό Διαστημικό Κέντρο στο Κουρού της Γουιάνας δεν το συναντάμε πουθενά αλλού στον πλανήτη. Είναι ένα κομμάτι ζούγκλας, όπου περίπου 1.500 ειδικοί στο Διάστημα μαζί με κάπου 650 στρατιωτικούς, εργάζονται και προστατεύουν την ευρωπαϊκή διαστημική τεχνολογία αιχμής μέσα σε 650 τετραγωνικά χιλιόμετρα τροπικής σαβάνας με τζάγκουαρ, μυρμηγκοφάγους, βραδύποδες, παπαγάλους τουκάν, γιγάντιες βίδρες, κροκόδειλους καϊμάν, ανακόντα και χιλιάδες εξωτικά φυτά. Μόνο εδώ, σε αυτή την έκταση, η επιφάνεια της οποίας ισοδυναμεί με αυτή της Σιγκαπούρης, έχει επιτευχθεί τέτοια ισορροπία, καθώς εδώ μόνο το 10% με 12% χρησιμοποιείται για τις ανάγκες της «διαστημικής Ευρώπης» και το υπόλοιπο έχουν καταφέρει να παραμείνει μια παρθένα προστατευόμενη σάβανα.
Καθώς το λεωφορείο μάς πηγαίνει στο ξενοδοχείο, σκέφτομαι τα data της Γουιάνας: το 96% της γης είναι καλυμμένο από παρθένο τροπικό δάσος, ενώ ταυτόχρονα οι 830 χιλιάδες κάτοικοί της έχουν πετύχει κάτι μοναδικό σε ό,τι αφορά τη ζωή τους: χάρη στη χρήση τοπικών ποικιλιών και μιας ιδιαίτερης γεωργικής φιλοσοφίας υπάρχει η δυνατότητα να συντηρηθούν από τη ντόπια παραγωγή, καλύπτοντας όλες τις κύριες διατροφικές ανάγκες τους χωρίς να καταστρέφονται τα δάση. Τη συναρπαστική αυτή αλήθεια αποκάλυψε μια πρόσφατη μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food έπειτα από σύγκριση 186 χωρών. Πρόκειται για ένα επίτευγμα σίγουρα συναρπαστικό, όσο συναρπαστική είναι η συμβίωση τεχνολογίας και φύσης στη μικρή αυτή χώρα της Νότιας Αμερικής.
Από το 2019 στο 2025
Ενδιαφέροντες άνθρωποι, απόλυτη ακρίβεια στις διαδικασίες, απίστευτη επιμονή στην τελειότητα, όλα μέσα στην αγκαλιά αυτού του τόπου, και ένας δημοσιογράφος από τη μικρή Ελλάδα που τιμήθηκε με μια πρόσκληση, ώστε να δει (με μια άλλη ματιά) τις «behind-the-scenes» ετοιμασίες, αλλά και τα χαμόγελα μετά από μια επιτυχημένη εκτόξευση. Μπορεί η δυνατότητα λήψης φωτογραφιών να ήταν σχετικά περιορισμένη για λόγους ασφαλείας, αλλά τα μάτια κράτησαν το πνεύμα και τη «γεύση» αυτών των τεχνολογιών και ο νους αντιλήφθηκε πως τελικά, ακόμη και στον κόσμο της τεχνολογίας, είναι οι άνθρωποι που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία…
Μεγάλο ενδιαφέρον είχε και η εξέλιξη στις εγκαταστάσεις, αφού αυτή τη φορά η επίσκεψη στο Centre Spatial Guyanais (CSG) μου έδωσε τη δυνατότητα να δω από κοντά πολλές αλλαγές στη διαστημική Ευρώπη που είχαν γεννηθεί τα τελευταία έξι χρόνια. Το διαστημοδρόμιο βρίσκεται πάντα στη… θέση του, μόλις 5 μοίρες βόρεια του ισημερινού, με ένα τεράστιο πλεονέκτημα: καθώς η Γη περιστρέφεται προς τα ανατολικά και η ταχύτητα περιστροφής είναι μεγαλύτερη στον Ισημερινό (περίπου 1.670 km/h), όταν ένας πύραυλος εκτοξεύεται προς την ίδια κατεύθυνση στον Ισημερινό, «κληρονομεί» αυτή την ταχύτητα. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται λιγότερο καύσιμο για να φτάσει σε τροχιά, άρα μπορεί να μεταφέρει μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο.
Συγκριτικά όμως με το 2019 το CSG είχε πολλές αλλαγές. Εδώ είναι πια το σπίτι των Ariane 6 και των Vega C και όχι των Ariane 5, ενώ δεν υπάρχουν πυραυλικοί φορείς ρωσικής προέλευσης που εκτοξεύονται από το Κουρού. [Η Arianespace από το 2011 έως τις αρχές του 2022 χρησιμοποιούσε τον Soyuz-ST, μια ειδικά τροποποιημένη έκδοση του ρωσικού πυραυλικού φορέα για τροπικό κλίμα, για εκτοξεύσεις από το διαστημοδρόμιο στο Κουρού. Αυτός προσέφερε στην Ευρώπη έναν μεσαίας κατηγορίας πύραυλο, ανάμεσα στον μικρότερο Vega και τον μεγαλύτερο Ariane 5, και επέτρεψε την εκτόξευση πολλών σημαντικών αποστολών, όπως των Galileo, One Web και Sentinel. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Roscosmos αποχώρησε από το Κουρού, ανακάλεσε το προσωπικό της και σταμάτησε όλες τις εκτοξεύσεις Soyuz από εκεί. Η τελευταία από το CSG έγινε τον Φεβρουάριο του 2022.
Στο διαστημοδρόμιο όμως έχουν ολοκληρωθεί εκτεταμένες νέες υποδομές. Ειδικά το συγκρότημα τελικής συναρμολόγησης και εκτόξευσης του Ariane 6 που είχα δει στα… μπετά τον Φεβρουάριο του 2019, είναι πια ένα ολοκαίνουριο σύμπλεγμα. Ήταν μια ευκαιρία λοιπόν σε αυτή την επίσκεψη να δω ποιοι εργάζονται και πώς, πίσω από τον next-generation launcher της Ευρώπης και πώς σχεδιάζονται πολλά και νέα πράγματα. Ήταν μια ευκαιρία όμως να δω και τη μεγάλη διαφορά στις διαδικασίες πριν από την εκτόξευση συγκριτικά με τον πύραυλο Ariane 5 και τον διάδοχό του.
«Χτίζοντας» έναν Ariane 6
Η ζώνη που είναι αφιερωμένη στον Ariane 6 είναι μια περιοχή 4 km δυτικά της εξέδρας εκτόξευσης του Ariane 5 με τις κύριες δομές να περιλαμβάνουν το κτήριο συναρμολόγησης των πυραυλικών φορέων, την κινητή πλατφόρμα μεταφοράς τους και την εξέδρα εκτόξευσης. Η δυνατότητα για επίσκεψη σε μια ολοκαίνουρια εγκατάσταση συναρμολόγησης την ημέρα πριν από την εκτόξευση είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες στάσεις την ημέρα της περιήγησης.
Έξω έχει αρχίσει να ψιχαλίζει με τη μοναδική τροπική… μυρωδιά βροχόπτωσης που παραξενεύει έναν άνθρωπο από τη Μεσόγειο, καθώς εμείς περνάμε μέσα στον ιδιαίτερο αυτό εργοστασιακό χώρο, αφού μας γίνει ενημέρωση για όσα μπορούμε και όσα δεν μπορούμε να φωτογραφίσουμε. Το εντυπωσιακό εδώ είναι ότι τον Ariane 6 τον συναρμολογούν με μια εντελώς διαφορετική διαδικασία συγκριτικά με τον προκάτοχό του, αφού ο «πυρήνας» του πυραύλου (central core) με τους δυο ορόφους του (stages) ετοιμάζεται πλέον οριζόντια. Τις εξηγήσεις έχει αναλάβει να δώσει ο οικοδεσπότης μας, ο Ράλφ (Ralf), της ArianeGroup.
Τον ρωτάω εάν γίνονται όλα διαφορετικά συγκριτικά με το παρελθόν και απαντά ότι στον χώρο αυτό ολοκλήρωσης του central core χρειάζονται πλέον κατά προσέγγιση οκτώ ημέρες για να συναρμολογηθεί ο διώροφος «πυρήνας» τού πυραύλου από τα τμήματα που τον αποτελούν, μια σημαντικότατη μείωση χρόνου συγκριτικά με την ίδια διαδικασία για τον Ariane 5. Στο κτήριο μάλιστα, με την οργάνωση και την καθαριότητα χειρουργείου, υπάρχει και χώρος για να «στηθεί» και δεύτερος central core, ενώ, όπως επισημαίνει ο συνομιλητής μας, η διαδικασία μέχρι να «στηθεί» ένας Ariane 6 είναι απλούστερη. «Μοιάζει ο χώρος και η διαδικασία ίδια με αυτή που θα έβλεπε κάποιος σε μια γραμμή παραγωγής αεροσκαφών» σχολιάζω, ενώ στο βάθος διακρίνεται το μεγάλο ικρίωμα που σηκώνει τον πύραυλο σε κατακόρυφη θέση. Ο οικοδεσπότης μας μου γνέφει θετικά καθώς γυρίζει να μου δείξει ότι το πλάτος της κατασκευής είναι παρόμοιο με αυτό ενός Airbus 320.
Το Galileo και οι απόφοιτοι των ελληνικών πανεπιστημίων
«Είμαι ο Μιγκέλ Μαντέιγκα Μπαουτίστα (Miguel Manteiga Bautista), επικεφαλής του Galileo Programme Office του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, και είναι χαρά μου που σας καλωσορίζω στην επιτυχημένη εκτόξευση των δορυφόρων 33 και 34 του προγράμματος!» μας συστήνεται το στέλεχος του ESA/Galileo, ενώ πίσω μας πριν λίγο στο Κέντρο Ελέγχου -στην εμβληματική αίθουσα Jupiter 2 με παρατσούκλι fishbowl («γυάλα του χρυσόψαρου»)- έχει επιβεβαιώσει την επιτυχία της εκτόξευσης VA266, που μόλις είχε λάβει χώρα.
Μία ημέρα πριν, σε ένα ολιγόλεπτο τετ α τετ, καθώς περπατούσαμε με τον Μιγκέλ Μπαουτίστα, που μοιάζει να έχει αφιερώσει τη ζωή του στο Galileo, το υψηλόβαθμο στέλεχος του ΕΟΔ αντιδρά με έναν αναπάντεχο ενθουσιασμό στο άκουσμα της καταγωγής τού Έλληνα δημοσιογράφου που τον έχει βομβαρδίσει με ερωτήσεις.
«Θεσσαλονίκη; Εξαιρετικό! Από την πόλη σας έχω τρία σημαντικά στελέχη στην ομάδα μου. Έχετε δημιουργήσει εξαιρετικούς επιστήμονες στην Ανώτατη Εκπαίδευση και έχουμε, ξέρετε, έναν πολύ σημαντικό αριθμό Ελλήνων μηχανικών που δουλεύουν στην ομάδα μας, σε ποικίλες, σημαντικές ειδικότητες», σχολιάζει ο επικεφαλής του Galileo Programme Office. Αργότερα θα αναφερθεί στους Έλληνες επιστήμονες που βρίσκονται σε θέσεις όπως, για παράδειγμα, αυτή του Μηχανικού Συστημάτων Σήματος και Πλοήγησης (Signal and Navigation Systems Engineer) ή του Μηχανικού Συστημάτων και Τεχνολογιών (Communication Systems & Technologies Engineer).
Ο Μπαουτίστα εξηγεί στη συζήτησή μας μετά την εκτόξευση πως αυτό που συνέβη είναι ότι κάπου στο 2007 με 2008 υπήρχε μια μεγάλη ροή στελεχών από αρκετές χώρες όπως η Ελλάδα. Μηχανολόγοι πολύ υψηλής ποιότητας μετακινήθηκαν πιο βόρεια στην Ευρώπη για εργασιακούς λόγους. «Όταν ξεκίνησα να είμαι σε αυτή τη θέση πριν 25 χρόνια, συγκριτικά με σήμερα η διαφορά στο προσωπικό σε όλες τις ομάδες είναι πολύ σημαντική. Υπάρχει πλέον μεγάλη συνεισφορά χωρών όπως είναι η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, εκεί που τότε ήταν σπάνια», σημειώνει με έμφαση το υψηλόβαθμο στέλεχος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Ο επικεφαλής του Galileo Programme Office σχολιάζει πως το επίπεδο των γνώσεων που έρχεται από τα Πανεπιστήμια της Ελλάδας είναι υψηλό και Έλληνες με σχετική επιστημονική κατάρτιση βρίσκει κανείς όχι μόνο στον ESA, σε κεντρικό επίπεδο, αλλά και σε πάρα πολλές χώρες σε όλη την Ευρώπη. Ο Μπαουτίστα αναφέρει ότι πρόκειται για πολύ καλούς μηχανολόγους αλλά και project controllers, talent development officers κ.ά., και ταυτόχρονα διευκρινίζει ότι στην Ευρώπη είναι και πολλές εταιρείες που προχωρούν σε προσλήψεις πέρα από την ομάδα του που εργάζεται στο Galileo.
Όπως λέει, αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη της τεχνολογίας του Διαστήματος και εξηγεί ότι Έλληνες επιστήμονες έχουν συνεισφέρει στην ποιότητα του μείγματος του ανθρώπινου δυναμικού στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, προσθέτοντας: «Κάθε εκτόξευση είναι σημαντική, αν και η συγκεκριμένη είχε κάτι ιδιαίτερο, αφού έγινε με τον νέο πύραυλο Ariane 6. Είναι η πέμπτη αποστολή τού συγκεκριμένου πυραύλου, αλλά η πρώτη με την οποία είχαμε το φορτίο δορυφόρων Galileo. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά που ένας Ariane 6 εκτοξεύει στη λεγόμενη Μέση Τροχιά- ΜΕΟ (Medium Earth Orbit), δηλαδή στα 23.000 kmπάνω από την επιφάνεια της Γης!».
Το ευρωπαϊκό σύστημα Galileo σύμφωνα με τον Μπαουτίστα, είναι το παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης (GPS) που εξασφαλίζει την υψηλότερη ακρίβεια στον πλανήτη. «Άλλα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης κάνουν αναβάθμιση δύο με τρεις φορές την ημέρα. Το Galileo χάρη στον τρόπο που λειτουργεί με τους σταθμούς βάσης του κάνει τις αναβαθμίσεις συνεχώς. Όταν αποφασίστηκε να γίνει, σχεδιάσαμε με σκοπό να δημιουργήσουμε ένα σύστημα με ανανέωση σε πραγματικό χρόνο και κατασκευάσαμε 16 τοποθεσίες σε όλο τον πλανήτη. Σε αυτές τις υποδομές έχουμε μεγάλους σταθμούς (σ.σ. με κεραίες) αλλά και μικρότερους, για να υπάρχει διαρκής σύνδεση και να έχουμε μεγαλύτερη ακρίβεια» μας εξήγησε στη σκιά μιας τεράστιας κινούμενης κεραίας που ξαφνικά εκτέλεσε μπροστά μας μια περιστροφική κίνηση στοχεύοντας τους δορυφόρους που ορίστηκε να «κοιτάξει».
Θέσεις εργασίας στη Γη για το Διάστημα
Μια καριέρα στον χώρο της διαστημικής τεχνολογίας για όσους από την Ελλάδα έχουν ενδιαφέρον για τα STEM επαγγέλματα είναι εφικτή, σύμφωνα με τον ΜιγκέλΜπαουτίστα. «Οι νέοι που θα επιλέξουν μια τέτοια καριέρα, σε είκοσι χρόνια θα καταλήξουν σε πολύ όμορφους τομείς. Μπορεί να είναι το Διάστημα, μπορεί αλλού. Προσλαμβάνουμε όλο και περισσότερους, βγάζοντας στην αγορά ετησίως κάπου 150 θέσεις. Κάποιες φορές πηγαίνουν στις διαστημικές υπηρεσίες, άλλοτε στο κομμάτι της βιομηχανίας διαστήματος. Όταν ξεκίνησα, υπήρχαν περίπου είκοσι θέσεις τον χρόνο. Tώρα υπάρχουν ανάγκες για περίπου 200 θέσεις εργασίας τον χρόνο, απτή απόδειξη ότι ο τομέας της διαστημικής τεχνολογίας έχει γνωρίσει εκρηκτική εξέλιξη. Θα προσλάβουμε όποιον/όποια έχει τα προσόντα μετά από μια διαγωνιστική διαδικασία, για να δουλέψει για εμάς», μου απαντά όταν θα επιμείνω στο θέμα της επίλυσης του… γρίφου της καριέρας στις τεχνολογίες του space sector.
To πόσο σημαντικό είναι να ενδιαφερθούν νέοι Έλληνες επιστήμονες για τον χώρο της διαστημικής τεχνολογίας τόνισε ο Κρίστοφ Κάουτς (Christoph Kautz), διευθυντής στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος, DG DEFIS (Directorate-General for Defence Industry and Space) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο τμήμα για τη Διαστημική Πολιτική, τη Δορυφορική Πλοήγηση και την Παρατήρηση της Γης, όταν λίγη ώρα μετά του έθεσα το ζήτημα του brain drain που ζει η Ευρώπη γενικά.
«Προσπαθούμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε περισσότερο, ώστε να πετύχουμε να προσελκύσουμε επιστήμονες, και ελπίζουμε πως θα το καταφέρουμε. Ένα σύστημα τόσο καινοτόμο όπως το Galileo είναι ελκυστικό! Προσκαλώ όλους τους Έλληνες επιστήμονες να κοιτάξουν το Διάστημα και τον τομέα της Μηχανολογίας όπως και τις διαστημικές τεχνολογίες γενικότερα. Εάν τους φανούν ενδιαφέρουσες, θα δουν κάτι πραγματικά συναρπαστικό, καθώς θα εργάζονται στο… όριο των όσων οι νόμοι της Φυσικής επιτρέπουν. Εκτιμώ πως αυτή θα είναι μια καλή πρόκληση για κάθε νέο άτομο», θα τονίσει με έμφαση ο Κρίστοφ Κάουτς, και σίγουρα μεταδίδει μια αίσθηση αισιοδοξίας.
«Η επιτυχής εκτόξευση των νέων δορυφόρων Galileo στέλνει δύο μηνύματα: το πρώτο είναι ότι ως Ευρώπη έχουμε διασφαλίσει τη στρατηγική μας αυτονομία και την ανεξάρτητη πρόσβασή μας στο Διάστημα, όπως προβάλαμε με τον Ariane 6, και το δεύτερο, ότι έχουμε δείξει πως είμαστε ικανοί να ανανεώσουμε και να διασφαλίσουμε την ανθεκτικότητα του αστερισμού (σ.σ. των δορυφόρων Galileo) με έναν αυτόνομο τρόπο, και πάλι χάρη στον πύραυλο Ariane 6.
Έχουμε μπροστά μας ακόμη δύο εκτοξεύσεις με φορτίο από δορυφόρους 1ης γενιάς και καλώς εχόντων των πραγμάτων στο τέλος του 2027 θα αρχίσουμε να εκτοξεύουμε τη 2η γενιά των δορυφόρων που είναι ακόμη πιο ισχυροί, πιο ακριβείς, πιο ψηφιακοί. Θα λανσάρουμε στα χρόνια που ακολουθούν νέες υπηρεσίες, όπως η Επείγουσας Κατάστασης, που θα επιτρέπουν να υπάρχει επικοινωνία με τον πληθυσμό. Θα είναι μια κρίσιμη υποδομή, για παράδειγμα στην περίπτωση μιας φυσικής καταστροφής, στην οποία τα επίγεια δίκτυα επικοινωνίας, όπως της κινητής τηλεφωνίας, δεν θα δουλεύουν πια.
Ταυτόχρονα προχωρούμε συνεχώς σε αναβαθμίσεις του συστήματος, το κάνουμε πιο ακριβές, και ήδη έχουμε ένα σύστημα που ονομάζεται High Accuracy Service, που επιτρέπει ακρίβεια κάτω από τα 20 εκατοστά, ενώ εργαζόμαστε και πάνω σε αυτό που ονομάζεται LEO-PNT (Low Earth Orbit Positioning, Navigation and Timing)», θα μου απαντήσει ο Κρίστοφ Κάουτς όταν τον ρωτώ για τα επόμενα ευρωπαϊκά βήματα στον τομέα, ενώ θα επιβεβαιώσει ότι οι Έλληνες επιστήμονες της ομάδας του Galileo είναι μέλη μιας ομάδας στην τεχνολογία αιχμής.
Όλα για τα αυτόνομα οχήματα με δίκτυα 6G και 7G
Πόσο σημαντική θα είναι η νέα γενιά αυτών των δορυφόρων Galileo για όλους; Όπως εξήγησε λίγη ώρα πριν από την εκτόξευση ο Χαβιέ Μπενεντίκτο (Javier Benedicto), διευθυντής του τμήματος Πλοήγησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (Navigation, ESA), αυτή θα αρχίσει να τοποθετείται σε τροχιά από το 2027 και μετά. Πρόκειται για δορυφόρους που θα είναι πολύ πιο ισχυροί στην εκπομπή σημάτων προς το έδαφος, θα αυξήσουν τη στιβαρότητα του συστήματος, ενώ θα είναι και πολύ πιο ευέλικτοι. «Κατά τη διάρκεια της συνόδου υπουργών που έλαβε χώρα στον ΕΟΔ (Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος) αποφασίστηκε να υπάρξει χρηματοδότηση που θα συνεισφέρει στο να προχωρήσει η ανάπτυξη και να μελετηθεί σε τροχιά το όφελος από νέες τεχνολογίες για δορυφορική πλοήγηση, για παράδειγμα οπτικές και κβαντικές τεχνολογίες αλλά και πλοήγηση με δορυφόρους, οι οποίες θα είναι σε χαμηλότερη τροχιά, κάτι που θα ενισχύσει το σήμα στο έδαφος» μου εξήγησε ο Μπενεντίκτο.
Ο Διευθυντής του τμήματος Πλοήγησης του ΕΟΔ τόνισε όμως πως, πέρα από τα τεχνικά και τα τεχνολογικά στοιχεία της εξέλιξης αυτής, είναι η ζωή όλων μας στο έδαφος που θα βελτιωθεί. «Έχουμε μια συγκεκριμένη πρωτοβουλία που ονομάζεται OpStar (Optical Synchronized Time And Ranging), ήτοι πλοήγηση νέας γενιάς μέσω δορυφόρου με χρήση laser, και είναι μια επίδειξη οπτικών τεχνολογιών για το σύστημα Galileo. Θα έχει τη δυνατότητα να αυξήσει επιπλέον την ακρίβεια του προσδιορισμού τροχιάς και έτσι τον ορισμό της ακρίβειας στο έδαφος. Σήμερα έχουμε δίκτυα 5G, στο μέλλον θα έχουμε 6G και 7G, κάτι που θα σημαίνει απαιτήσεις για πολύ πιο ακριβή χρονοσυγχρονισμό. Αυτό θα επιτρέπει μεγαλύτερη ακρίβεια προσδιορισμού θέσης, κάτι δομικά πολύ σημαντικό, για παράδειγμα, στην εποχή της αυτόνομης οδήγησης», μου ανέφερε ο Ευρωπαίος επιστήμονας.
Η κληρονομιά των Ariane και το μέλλον
Η αποστολή VA266 με τους δύο νέους (βάρους 700 kg) δορυφόρους SAT 33 και SAT 34 του Galileo ήταν η 358η εκτόξευση της Arianespace και, όπως προαναφέρθηκε, η πέμπτη πτήση του πυραύλου Ariane 6. Ο συγκεκριμένος πυραυλικός φορέας που χρησιμοποιήθηκε για την εκτόξευση ήταν εφοδιασμένος με δύο πλευρικούς επιταχυντές και το επονομαζόμενο μικρό fairing, δηλαδή τον αεροδυναμικό θόλο προστασίας του φορτίου.
«Στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος η απόφαση για τη δημιουργία του Ariane 6 ελήφθη το 2014. Στο πρόγραμμα είχαμε μέχρι τώρα την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Ιούλιο του 2024, ενώ το 2025 τελείωσε με την αποστολή VA266, οπότε είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με την αύξηση του ρυθμού των εκτοξεύσεων. Η VA266 ήταν πολύ σημαντική εκτόξευση για το πρόγραμμα γιατί ήταν μια νέα αποστολή, εντελώς ευρωπαϊκή, για ευρωπαϊκούς δορυφόρους. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τον ρυθμό και για το 2026, κατά προσέγγιση να διπλασιάσουμε τον ρυθμό ώστε στη συνέχεια, το 2027, να είμαστε πολύ κοντά στον στόχο μας, που σημαίνει εννέα με δέκα αποστολές τον χρόνο» μου εξήγησε μπροστά στην πλατφόρμα εκτόξευσης λίγες ώρες πριν την αντίστροφη μέτρηση ο Γκι Πιλσέν (Guy Pilchen), ο μάνατζερ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος για τον Ariane 6.
Οι δύο δορυφόροι θα υποβληθούν σε αρκετούς μήνες δοκιμών και βαθμονόμησης σε τροχιά. Για το σύστημα Galileo συνολικά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της εκτόξευσης σε συνεργασία με την Arianespace, ενώ η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για το Διαστημικό Πρόγραμμα, η EUSPA (European Union Agency for the Space Programme), θα διαχειριστεί τη λειτουργία των δορυφόρων.
