Η πρόταση για τη δημιουργία μιας νέας κοινής αποστολής του ΝΑΤΟ, με την ονομασία Arctic Sentry, έρχεται ως απάντηση στην κλιμακούμενη ένταση που έχει προκαλέσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με τις επανειλημμένες δηλώσεις του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, είτε μέσω αγοράς, είτε μέσω διαπραγμάτευσης, είτε, όπως είπε χαρακτηριστικά, «με τον δύσκολο τρόπο» αν χρειαστεί. Η Γροιλανδία, ως αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, αποτελεί κρίσιμο γεωστρατηγική ζώνη στον Αρκτικό Κύκλο, και οι δηλώσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Το Βερολίνο σχεδιάζει να παρουσιάσει επίσημα την πρόταση στους συμμάχους του ΝΑΤΟ ως έναν τρόπο ενίσχυσης της συλλογικής ασφάλειας στην Αρκτική, αλλά και ως μια διέξοδο από την αυξανόμενη ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κοπεγχάγης.
Μια πολυεθνική αποστολή θα μπορούσε να παρακολουθεί πιο αποτελεσματικά τα στρατηγικά συμφέροντα της Συμμαχίας, να προστατεύει κρίσιμες υποδομές και να αποτρέπει πιθανές απειλές, ιδιαίτερα από τη Ρωσία και την Κίνα — χώρες που η αμερικανική κυβέρνηση επικαλείται συχνά ως λόγο για αυξημένη αμερικανική παρουσία στην περιοχή. Παράλληλα, η πρωτοβουλία επιχειρεί να κατευνάσει τις αμερικανικές ανησυχίες χωρίς να επιτραπεί οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια των ΗΠΑ εις βάρος της Γροιλανδίας.
Η Arctic Sentry αντλεί έμπνευση από την αποστολή Baltic Sentry, η οποία ξεκίνησε το 2025 με στόχο την προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών στη Βαλτική Θάλασσα. Η νέα αποστολή θα προσαρμοζόταν στις ιδιαιτερότητες του αρκτικού περιβάλλοντος, με αυξημένη επιτήρηση από αέρα, θάλασσα και πιθανώς από διαστημικά μέσα, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις στην περιοχή, πιθανή αναδιάταξη νατοϊκών δυνάμεων και ενισχυμένη παρουσία γύρω από τη Γροιλανδία και τον ευρύτερο Αρκτικό Κύκλο. Η λογική είναι ότι μια συλλογική, θεσμική απάντηση θα μπορούσε να μειώσει την πίεση που δημιουργούν οι αμερικανικές δηλώσεις και να αποτρέψει μια κρίση μεταξύ συμμάχων.
Η πρόταση συζητείται ήδη στους διαδρόμους του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή διπλωματική προσπάθεια στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία και άλλες χώρες. Ο στόχος είναι τριπλός: να επαναβεβαιωθεί ότι το μέλλον της Γροιλανδίας μπορεί να αποφασιστεί μόνο από τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας, να αποφευχθεί οποιαδήποτε ρήξη εντός της Συμμαχίας και να δοθεί μια απτή απάντηση στην αμερικανική αφήγηση ότι οι υφιστάμενες ρυθμίσεις ασφαλείας στην Αρκτική είναι ανεπαρκείς.
Στην ουσία, η δυνητική Arctic Sentry αποτελεί την προσπάθεια του Βερολίνου να αποκλιμακώσει μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κρίση τύπου «ΝΑΤΟ εναντίον ΝΑΤΟ», προωθώντας περισσότερη συνεργασία στον Βορρά αντί να επιτρέψει στην κατάσταση να διολισθήσει προς μια μονομερή αμερικανική κίνηση.
(Με στοιχεία από το Bloomberg)
