Η περίφημη άνιση οικονομία του πολέμου με drones έχει δημιουργήσει μια φαινομενική επιστροφή στο παρελθόν. Έτσι αντιαεροπορικά πυροβόλα δεκαετιών, από το σοβιετικό ZU-23 ως την οικογένεια Bofors των 40 χιλιοστών, εμφανίζονται ξανά ως απάντηση σε μικρούς και φθηνούς ιπτάμενους στόχους. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ένα παλιό πυροβόλο γίνεται σύγχρονο C-UAS μόνο και μόνο επειδή βάλλει πολλά βλήματα.
Ένα σύγχρονο ραντάρ μπορεί να εντοπίσει ένα μικρό drone πριν από τον οπτικό ορίζοντα του πυροβολητή. Ένας ηλεκτροοπτικός αισθητήρας με θερμική κάμερα και λέιζερ μπορεί να το ταυτοποιήσει και να μετρήσει την απόσταση. Ο υπολογιστής ελέγχου πυρός μετατρέπει τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία του στόχου σε δεδομένα σκόπευσης. Χωρίς αυτά, η πιθανότητα του πυροβολητή να πλήξει χειροκίνητα έναν μικρό και ελισσόμενο στόχο περιορίζεται απότομα.
Ακόμη, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί μαγική προσθήκη. Μπορεί να βοηθήσει στην ταξινόμηση, στην αυτόματη παρακολούθηση και στην πρόβλεψη της τροχιάς. Δεν εξαλείφει την ανάγκη θετικής αναγνώρισης του στόχου και ανθρώπινης εντολής για τη χρήση βίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο πάνω από πόλεις, βάσεις και κρίσιμες υποδομές, όπου κάθε βλήμα που αστοχεί πρέπει να καταλήξει κάπου.
Τι μπορεί πράγματι να εκσυγχρονιστεί
Οι ουκρανικές μονάδες έχουν δώσει νέο ρόλο σε ZU-23 με θερμικές κάμερες, αποστασιομέτρηση και ψηφιακή εικόνα στόχου. Παρόμοια λύση κάνει η Πολωνία με το σύστημα Pilica, με διπλό πυροβόλο 23 χιλιοστών, με σύγχρονα ηλεκτρονικά, το οποίο μπορεί να φορτωθεί σε καρότσα φορτηγού για να μεταφέρεται εύκολα.
Στον άλλο πόλο βρίσκεται το σύγχρονο Tridon Mk2, με πυροβόλο Bofors 40 χιλιοστών, προγραμματιζόμενα πυρομαχικά 3P πάνω σε φορτηγό. Η σουηδική κυβέρνηση συμπεριέλαβε το σύστημα σε μεγάλη προμήθεια αντι-drone συστημάτων του 2026. Εδώ δεν έχουμε ένα μεταπολεμικό πυροβόλο που ξεσκονίστηκε. Έχουμε μια σύγχρονη εκδοχή μιας δοκιμασμένης βαλλιστικής αρχής, με νέο φορέα, αισθητήρες, λογισμικό και πυρομαχικά.
Η ελληνική ερώτηση
Η Ελλάδα διαθέτει αφθονία παλαιών ελαφριών πυροβόλων όπως 23 χιλιοστών. ZU-23, και 20 χιλιοστών. Rh-202 όπως και άλλα συστήματα πυρός που αξίζει να αξιολογηθούν, αν μπορούν να γίνουν αντι-drone όπλα. Ο έλεγχος πρέπει να εξετάσει την μηχανική κατάσταση, την ακρίβεια των σερβοκινήσεων, τα διαθέσιμα πυρομαχικά, τη δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και, κυρίως, τη δικτύωση με τους αισθητήρες και τα κέντρα ελέγχου της αεράμυνας.
Βέβαια η προσθήκη μιας κάμερας και ενός υπολογιστή σε μια παλιά βάση πυροβόλου δεν αρκεί. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο σύστημα που να εντοπίζει, να επιβεβαιώνει ότι βλέπει απειλή, να δίνει λύση πυρός και να επιλέγει το κατάλληλο μέσο.
Ακόμη, το οικονομικό πλεονέκτημα είναι ουσιαστικό, αλλά όχι απόλυτο. Το βλήμα πυροβόλου είναι συνήθως φθηνό και διατίθεται σε μεγαλύτερους αριθμούς από έναν κατευθυνόμενο πύραυλο. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται όμως από το κόστος του συστήματος, την κατανάλωση πυρομαχικών, την περιοχή που μπορεί να καλύψει όπως και την δυνατότητα να παραμείνει το ίδιο ενεργό για σημαντικό χρονικό διάστημα.
