Ο νέος αμερικανικός πύραυλος cruise AGM-190A Havoc Spear ολοκλήρωσε με επιτυχία την επιχειρησιακή αξιολόγηση την άνοιξη του 2026 στην Αφρική, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη χρήση του από αεροσκάφη ειδικών επιχειρήσεων αλλά και συμβατικές πλατφόρμες. Η AFSOC (Air Force Special Operations Command) ανακοίνωσε στις 14 Σεπτεμβρίου ότι το όπλο, το οποίο αναπτύχθηκε από τη Leidos Dynetics με έμφαση στο χαμηλό κόστος και τη γρήγορη παραγωγή, ικανοποίησε τις απαιτήσεις της δοκιμής.
Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε στην περιοχή ευθύνης της AFRICOM. Δύο AGM-190A εκτοξεύθηκαν από αεροσκάφος της AFSOC εναντίον διαφορετικών σταθερών χερσαίων στόχων και, σύμφωνα με την αμερικανική Αεροπορία, πέτυχαν τα προβλεπόμενα αποτελέσματα. Πιθανολογείται ότι ο φορέας ήταν ένα AC-130J Ghostrider, αν και οι επίσημες πληροφορίες για τη διαμόρφωση εκτόξευσης και τους στόχους παραμένουν περιορισμένες.
Ο Havoc Spear, που προηγουμένως ήταν γνωστός ως Black Arrow, ανήκει στην κατηγορία των όπλων περίπου 200 λιβρών, δηλαδή 90-95 κιλών. Παρά τις μικρές διαστάσεις του, έχει επιδείξει εμβέλεια μεγαλύτερη από 400 ναυτικά μίλια ή περίπου 740 χιλιόμετρα. Χρησιμοποιεί τον μικρό στροβιλοκινητήρα Pratt & Whitney TJ150-7 και αναπτύσσει ταχύτητα περίπου Mach 0,8.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην σπονδηλωτή σχεδίαση. Η σχεδίαση ανοικτής αρχιτεκτονικής επιτρέπει την προσαρμογή αισθητήρων, λογισμικού και ωφέλιμου φορτίου ανάλογα με την αποστολή, ενώ το σύστημα πλοήγησης έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να λειτουργεί σε περιβάλλον όπου το GPS παρεμβάλλεται ή δεν είναι διαθέσιμο. Οι λεπτομέρειες της πολεμικής κεφαλής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως, με ορισμένες πηγές να την τοποθετούν στην κατηγορία των περίπου 23 κιλών.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε περίπου το 2021, αξιοποιώντας τεχνογνωσία από τη μικρή κατευθυνόμενη βόμβα GBU-69. Η συνεργασία με τη SOCOM και την AFSOC επιταχύνθηκε το 2022 και ακολούθησαν δοκιμές μεταφοράς και αποδέσμευσης το 2023, κατευθυνόμενες πτήσεις το 2024 και επίδειξη της μεγάλης εμβέλειας το 2025. Στις αρχές του 2026 το όπλο έλαβε την επίσημη ονομασία AGM-190A, ενώ τον Μάιο ονομάστηκε Havoc Spear.
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι η ταχύτητα ανάπτυξης. Από τη σχεδίαση μέχρι την επιχειρησιακή αξιολόγηση χρειάστηκαν λιγότερα από τρία χρόνια εντατικών δοκιμών, σημαντικά μικρότερο διάστημα από αυτό που απαιτούν συνήθως αντίστοιχα προγράμματα νέων πυρομαχικών.
Η SOCOM προχώρησε ήδη τον Ιούλιο σε σύμβαση 27,2 εκατ. δολαρίων με τη Leidos για περίπου 45 πλήρεις πυραύλους αρχικής παραγωγής, που αντιστοιχεί σε μέσο κόστος περίπου 600.000 δολαρίων ανά όπλο στο συγκεκριμένο πακέτο. Η τιμή δεν αποτελεί απαραίτητα το τελικό κόστος μονάδας, καθώς η εταιρεία και η AFSOC προσβλέπουν σε σημαντική μείωσή του εφόσον αυξηθεί ο ρυθμός παραγωγής. Επιπλέον το κόστος εξαγωγικών πελατών αναμένεται να διαφέρει, ίσως και σημαντικά. Οι πρώτες παραδόσεις της συγκεκριμένης παρτίδας αναμένονται το φθινόπωρο του 2027.
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στο AC-130J. Η AFSOC εξετάζει πολλαπλούς τρόπους μεταφοράς και εκτόξευσης, από εξωτερικούς πυλώνες μέχρι παλετοποιημένα συστήματα, ώστε το όπλο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μεγαλύτερο αριθμό αεροσκαφών ειδικών επιχειρήσεων και συμβατικών δυνάμεων. Έχει επίσης αναφερθεί ενδιαφέρον για μελλοντική επίγεια έκδοση.
Ο AGM-190A εντάσσεται έτσι στην ευρύτερη αμερικανική προσπάθεια ανάπτυξης φθηνότερων πυρομαχικών ακριβείας που μπορούν να παραχθούν σε μεγάλους αριθμούς. Αν το πρόγραμμα περάσει από τη σημερινή αρχική παραγωγή σε μεγαλύτερες παραγγελίες, ο Havoc Spear θα μπορούσε να προσφέρει στις αμερικανικές δυνάμεις ένα συμπληρωματικό όπλο μεγάλου βεληνεκούς για στόχους που δεν απαιτούν τη χρήση πολύ μεγαλύτερων και ακριβότερων πυραύλων cruise.
