Η Βρετανία και η Γαλλία προχωρούν στον σχεδιασμό του διαδόχου του Meteor, του ευρωπαϊκού πυραύλου αέρος-αέρος μεγάλου βεληνεκούς, με την πρώτη κοινή μελέτη να ολοκληρώνεται το καλοκαίρι του 2027. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Λονδίνο έχει ήδη αποφασίσει να μην προχωρήσει στο πρόγραμμα αναβάθμισης μέσης ζωής του υφιστάμενου όπλου, επιλέγοντας να επενδύσει στην ανάπτυξη μιας νέας γενιάς πυραύλων. Παράλληλα, αναδεικνύεται το ζήτημα της διαχείρισης ενός πολυεθνικού προγράμματος, στο οποίο συμμετέχουν έξι ευρωπαϊκές χώρες, με διαφορετικά βιομηχανικά συμφέροντα και εθνικές πολιτικές εξαγωγών.
Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο Βρετανός υφυπουργός Άμυνας αρμόδιος για την αμυντική βιομηχανία και την ετοιμότητα, Luke Pollard, απαντώντας σε ερώτηση κοινοβουλευτικού ελέγχο. Όπως διευκρίνισε, η δωδεκάμηνη βρετανογαλλική μελέτη ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2026 και θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027, με βασικό παραδοτέο έναν οδικό χάρτη για την ανάπτυξη του νέου πυραύλου.
Η σχετική συμφωνία είχε υπογραφεί την 1η Απριλίου 2026, στο πλαίσιο της ενισχυμένης αμυντικής συνεργασίας Λονδίνου και Παρισιού, γνωστής ως Lancaster House 2.0. Η μελέτη θα εξετάσει τις μελλοντικές εναέριες απειλές, τις απαιτήσεις επιχειρησιακής απόδοσης και τις τεχνολογίες που θα πρέπει να ενσωματώνει ο διάδοχος του Meteor.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόφαση της Βρετανίας να μην συνεχίσει την αναβάθμιση μέσης ζωής (Mid-Life Upgrade – MLU) του Meteor. Σύμφωνα με προηγούμενη ενημέρωση του Pollard, η επιλογή του διαδόχου θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Future Air Superiority Effectors, το οποίο βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο σχεδιασμού.
Η απόφαση αυτή δεν σημαίνει ότι ο Meteor αποσύρεται ή ότι σταματά η παραγωγή του. Αντίθετα, εξακολουθεί να αποτελεί βασικό όπλο των ευρωπαϊκών μαχητικών, ενώ συνεχίζονται οι παραγγελίες και οι εργασίες ενσωμάτωσής του σε νέες πλατφόρμες.
Τον Ιανουάριο του 2026, για παράδειγμα, η MBDA ανακοίνωσε νέα γερμανική παραγγελία Meteor, χωρίς να δημοσιοποιήσει τον αριθμό των πυραύλων ή την αξία της σύμβασης.

Να θυμίσουμε ότι Meteor αναπτύχθηκε από την MBDA στο πλαίσιο συνεργασίας έξι χωρών: Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Σουηδίας. Η Βρετανία είχε τον ηγετικό ρόλο στην αρχική διαμόρφωση του προγράμματος, ενώ οι υπόλοιπες χώρες συμμετείχαν με χρηματοδότηση, τεχνολογίες και βιομηχανικό έργο.
Η MBDA αποτελεί τον κύριο ανάδοχο, με τη βιομηχανική συνεργασία να περιλαμβάνει εγκαταστάσεις και προμηθευτές σε περισσότερες χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύστημα πρόωσης στερεού καυσίμου μεταβλητής παροχής, τύπου ramjet, το οποίο παράγεται από τη γερμανική Bayern-Chemie, θυγατρική της MBDA.
Ο πύραυλος βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία με τα Eurofighter Typhoon, Dassault Rafale και Saab Gripen, ενώ έχει ενσωματωθεί και στο νοτιοκορεατικό KF-21 Boramae. Παράλληλα συνεχίζεται η ενσωμάτωσή του στα F-35, με την MBDA να έχει ανακοινώσει την πρώτη πτήση Meteor σε F-35B το 2025 και επίγειες δοκιμές για το F-35A.
Ποιος αποφασίζει για την πώληση του Meteor;
Το καθεστώς προμήθειας και εξαγωγής του Meteor παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δεν πρόκειται για ένα αμιγώς γαλλικό ή βρετανικό όπλο, αλλά για προϊόν πολυεθνικής συνεργασίας. Η MBDA είναι ο κύριος ανάδοχος, όμως η παραγωγή του πυραύλου περιλαμβάνει κρίσιμα υποσυστήματα από διαφορετικές χώρες, οι οποίες διατηρούν τις δικές τους αρμοδιότητες ελέγχου εξαγωγών.
Η διαχείριση του προγράμματος πραγματοποιείται μέσω του Meteor Integrated Joint Programme Office (IJPO), με ηγετικό ρόλο της Βρετανίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι η νέα γερμανική παραγγελία του Ιανουαρίου 2026 ανατέθηκε στην MBDA μέσω του IJPO, για λογαριασμό της γερμανικής υπηρεσίας εξοπλισμών BAAINBw.

Για τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες ισχύει ένα σύνθετο καθεστώς αδειοδότησης. Οι έξι χώρες συμμετέχουν επίσης στη διακρατική συμφωνία-πλαίσιο του 2000 για την αναδιάρθρωση και λειτουργία της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας (Framework Agreement). Το σχετικό καθεστώς προβλέπει ότι οι άδειες εξαγωγής για κοινά αμυντικά προγράμματα προς χώρες εκτός της συμφωνίας μπορούν να απαιτούν συναίνεση των εμπλεκόμενων κρατών, με αξιολόγηση ανά περίπτωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα διαθέτει αυτομάτως και σε κάθε περίπτωση ανεξάρτητο δικαίωμα αρνησικυρίας επί οποιασδήποτε πώλησης Meteor. Η διαδικασία εξαρτάται από τις συμφωνίες του συγκεκριμένου προγράμματος, την προέλευση των υποσυστημάτων και τις εφαρμοστέες εθνικές άδειες εξαγωγής. Οι πλήρεις ειδικοί όροι του Meteor δεν είναι δημόσια διαθέσιμοι.
Στην πράξη, πάντως, η πολυεθνική δομή σημαίνει ότι μια χώρα που επιθυμεί να αποκτήσει τον πύραυλο δεν αρκεί να εξασφαλίσει συμφωνία με την MBDA ή την κυβέρνηση του κράτους από το οποίο αγοράζει τα μαχητικά της. Απαιτείται και η διευθέτηση των σχετικών εξαγωγικών εγκρίσεων.
Τι σημαίνει για τον διάδοχο του Meteor;
Η νέα βρετανογαλλική πρωτοβουλία δημιουργεί ένα πρόσθετο ερώτημα: θα διατηρηθεί το εξαεθνικό μοντέλο συνεργασίας του Meteor ή θα αναπτυχθεί ένα νέο όπλο με διαφορετική βιομηχανική και διακρατική δομή;
Προς το παρόν, η μελέτη αφορά τη Βρετανία και τη Γαλλία και δεν έχει ανακοινωθεί συμμετοχή των άλλων τεσσάρων χωρών του Meteor στο συγκεκριμένο στάδιο. Αυτό, ωστόσο, δεν προδικάζει τη σύνθεση ενός μελλοντικού προγράμματος ανάπτυξης.
Η τεχνολογική πρόκληση είναι σημαντική. Ο διάδοχος θα πρέπει να αντιμετωπίζει μαχητικά χαμηλής παρατηρησιμότητας, προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και στόχους που επιχειρούν σε μεγάλες αποστάσεις, αξιοποιώντας δικτυωμένους αισθητήρες και συνεργαζόμενες πλατφόρμες.
Παράλληλα, θα πρέπει να μπορεί να ενσωματωθεί στα μαχητικά επόμενης γενιάς, όπως εκείνα που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του βρετανοϊταλοϊαπωνικού GCAP και του γαλλογερμανοϊσπανικού FCAS, εφόσον επιλεγεί για τα αντίστοιχα προγράμματα.
Εδώ βρίσκεται και μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: Βρετανία και Γαλλία συνεργάζονται για τον διάδοχο του Meteor, ενώ συμμετέχουν σε διαφορετικά και ανταγωνιστικά προγράμματα μαχητικών έκτης γενιάς. Ένας κοινός πύραυλος θα μπορούσε να διατηρήσει τη διαλειτουργικότητα και να περιορίσει το κόστος ανάπτυξης, αλλά οι απαιτήσεις ενσωμάτωσης και οι πολιτικές εξαγωγών θα πρέπει να συμφωνηθούν από την αρχή.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η εξαγωγιμότητα θα αποτελεί βασική απαίτηση των μελλοντικών προγραμμάτων πυραύλων αέρος-αέρος. Σε κοινοβουλευτική απάντηση τον Οκτώβριο του 2025 ανέφερε ότι ο Meteor χρησιμοποιείται ή έχει παραγγελθεί από 14 χώρες και ότι η δυνατότητα εξαγωγής θα λαμβάνεται υπόψη εξαρχής στον σχεδιασμό νέων όπλων.