Η Γαλλία και η Σουηδία πραγματοποίησαν την πρώτη κοινή αεροπορική άσκηση στο πλαίσιο της γαλλικής πρωτοβουλίας «προωθημένης αποτροπής» (dissuasion avancée), με τη συμμετοχή μαχητικών Rafale και Gripen.

Η άσκηση Excalibur διεξήχθη στις 16–18 Νοεμβρίου στη βόρεια Σουηδία και αποτελεί την πρώτη πρακτική εφαρμογή της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της στρατηγικής αποτροπής.

Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Άμυνας, στην Excalibur συμμετείχαν τρία Rafale της 4ης Πτέρυγας Μαχητικών, η οποία ανήκει στις γαλλικές Στρατηγικές Αεροπορικές Δυνάμεις (Forces aériennes stratégiques – FAS), ένα αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού A330 MRTT και σουηδικά JAS 39 Gripen. Αντικείμενο ήταν η συνεργασία των δύο αεροποριών, η διαλειτουργικότητα και η δυνατότητα υποστήριξης γαλλικών στρατηγικών αεροπορικών επιχειρήσεων από σουηδικά μαχητικά.

Η άσκηση δεν περιλάμβανε πυρηνικά όπλα ούτε στρεφόταν, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, εναντίον συγκεκριμένης χώρας. Η σημασία της βρίσκεται στη δυνατότητα ανάπτυξης και υποστήριξης των γαλλικών πυρηνικών δυνάμεων σε συμμαχικό έδαφος, με τη συνδρομή συμβατικών αεροπορικών μέσων.

Η Excalibur εντάσσεται στην πρωτοβουλία που παρουσίασε ο Εμανουέλ Μακρόν στις 2 Μαρτίου 2026, προτείνοντας τη στενότερη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών στη γαλλική στρατηγική αποτροπής. Στην πρωτοβουλία έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ άλλων, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Δανία και η Σουηδία.

Όπως έχουμε υπογραμμίσει η γαλλική πρόταση δεν προβλέπει κοινό έλεγχο των πυρηνικών όπλων ούτε μεταβίβαση της απόφασης χρήσης τους. Ο σχεδιασμός και η τελική απόφαση παραμένουν αποκλειστικά γαλλική αρμοδιότητα. Οι ευρωπαϊκοί εταίροι μπορούν, ωστόσο, να συμμετέχουν με συμβατικές δυνάμεις σε αποστολές συνοδείας, προστασίας και υποστήριξης, καθώς και να φιλοξενούν προσωρινά γαλλικά στρατηγικά αεροπορικά μέσα.

Η γαλλοσουηδική συνεργασία είχε ήδη αποκτήσει θεσμική μορφή τον Απρίλιο, με την πρώτη συνεδρίαση κοινής ομάδας στρατηγικού σχεδιασμού στο Παρίσι. Η Excalibur αποτελεί το πρώτο επιχειρησιακό βήμα αυτής της διαδικασίας.

Είχε προηγηθεί, στις 20 Οκτωβρίου, η άσκηση Rummy, κατά την οποία γαλλικά Rafale πραγματοποίησαν προσομοιωμένη αποστολή πυρηνικής κρούσης με συνοδεία βρετανικών Eurofighter Typhoon. Η συνεργασία Παρισιού και Λονδίνου έχει ήδη ενισχυθεί με τη Διακήρυξη του Northwood, τον Ιούλιο του 2025, για τον στενότερο συντονισμό των δύο ευρωπαϊκών πυρηνικών δυνάμεων.