Για την τεράστια σημασία της απόκτησης των αμερικανικών ΤΟΜΠ 8×8 Stryker έχουμε γράψει και θα επανέλθουμε όταν χρειαστεί και πρέπει. Οι πληροφορίες μάλιστα λένε ότι το σχετικό πρόγραμμα «πάει σφαίρα» και το αποτέλεσμα αναμένεται να είναι το επιδιωκόμενο, δηλαδή ο μέγιστος αριθμός οχημάτων και ότι άλλο παρελκόμενο μπορεί να αποκτηθεί.

Όπως η ΠΤΗΣΗ έχει αποκαλύψει μέσα από μια σειρά δημοσιευμάτων (από τον Οκτώβριο του 2025) με αποκλειστικές πληροφορίες, η παραχώρηση τεθωρακισμένων Stryker στον Ελληνικό Στρατό, συνδέεται με τη διαθεσιμότητά λόγω της αναδιοργάνωση και τη μείωση μονάδων του Αμερικανικού Στρατού.

Ποιο συγκεκριμένα, όπως έχουμε γράψει, η αναδιάρθρωση του Αμερικανικού Στρατού με αλλαγές στη σύνθεση των ταξιαρχιών του, δημιουργεί πλεόνασμα οχημάτων Stryker. H νέα δομή δυνάμεων προβλέπει μείωση του συνολικού στόλου έως και 20% μέχρι το 2030, γεγονός που επιτρέπει τη διάθεση εκατοντάδων οχημάτων σε συμμάχους.

Αυτή ακριβώς την ευκαιρία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το ΓΕΣ με «αντίπαλο» τα αιτήματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών και όπως προαναφέραμε -αντίθετα με ότι συμβαίνει συνήθως- φαίνεται να το καταφέρνει.

Ενώ όμως ατενίζουμε με αισιοδοξία την ένταξη εκατοντάδων τεθωρακισμένων στον Ελληνικό Στρατό, αναδύθηκε μια άλλη παράπλευρη ευκαιρία, ένα «bonus» αν θέλετε  που πρέπει κυριολεκτικά να αρπάξουμε.

Η αναδιοργάνωση ολόκληρων αμερικανικών σχηματισμών, που παράγει το πλεόνασμα των Stryker, δημιουργεί παράλληλα και αποθέματα από οργανικά οχήματα υποστήριξής τους: HEMTT, FMTV, PLS, βυτιοφόρα, κινητά συνεργεία και οχήματα περισυλλογής κ.ά.

Η αρχική εκτίμηση ήταν ότι ο τροχαίο αυτό υλικό θα μεταφέρονταν σε άλλες μονάδες του Αμερικανικού Στρατού και έτσι δεν θα αποκτούσε καθεστώς πλεονάσματος. Αυτό όμως που έγινε γνωστό τις τελευταίες μέρες είναι ότι ένας μεγάλος αριθμός τέτοιων οχημάτων διαφόρων τύπων -περισσότερα από 1.000, όπως αναφέρεται- προσφέρεται στην Ελλάδα, αρκεί να επιδειχθεί ενδιαφέρον και φυσικά να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες.

Stryker Brigade Combat Team

Η Ταξιαρχία Μάχης Stryker (Stryker Brigade Combat Team – SBCT) του Αμερικανικού Στρατού αποτελεί έναν σχηματισμό που συνδυάζει την κινητικότητα των τροχοφόρων τεθωρακισμένων με σημαντική οργανική ικανότητα εφοδιαστικής υποστήριξης. Παρότι το χαρακτηριστικό της όχημα είναι το οκτάτροχο τεθωρακισμένο Stryker, η επιχειρησιακή λειτουργία της εξαρτάται από έναν πολύ μεγαλύτερο στόλο φορτηγών μεταφοράς εφοδίων, καυσίμων, πυρομαχικών και ανταλλακτικών, καθώς και οχημάτων τεχνικής υποστήριξης και περισυλλογής.

Η βασική διαφορά από μια συμβατική μηχανοκίνητη μονάδα είναι ότι η Ταξιαρχία Stryker σχεδιάστηκε ώστε να μπορεί να αναπτύσσεται γρήγορα και να επιχειρεί σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από σταθερές εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού. Αυτό προϋποθέτει τη διαρκή μετακίνηση σημαντικών ποσοτήτων εφοδίων, ιδιαίτερα καυσίμων, καθώς τα τεθωρακισμένα Stryker, τα φορτηγά και τα υπόλοιπα οχήματα της ταξιαρχίας χρησιμοποιούν πετρελαιοκινητήρες.

Η οργάνωση της εφοδιαστικής υποστήριξης

Στον κλασικό οργανωτικό σχεδιασμό μιας SBCT, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Τάγμα Υποστήριξης Ταξιαρχίας (Brigade Support Battalion – BSB), το οποίο αναλαμβάνει τον συντονισμό της διανομής εφοδίων, της συντήρησης και των μεταφορών.

Το BSB περιλαμβάνει έναν Λόχο Διανομής (Distribution Company), ο οποίος διαθέτει βαρέα και μεσαία φορτηγά, καθώς και άλλες μονάδες υποστήριξης. Παράλληλα, τα τάγματα ελιγμού, αναγνώρισης, πυροβολικού και μηχανικού υποστηρίζονται από οργανικούς Λόχους Προωθημένης Υποστήριξης (Forward Support Companies – FSC).

Η διάρθρωση αυτή επιτρέπει την κατανομή των εφοδίων σε δύο επίπεδα. Το BSB διαχειρίζεται τις μεγαλύτερες ποσότητες και οργανώνει τις μεταφορές προς τα τάγματα, ενώ οι FSC αναλαμβάνουν τον ανεφοδιασμό των υπομονάδων που βρίσκονται πλησιέστερα στη γραμμή επαφής. Η ακριβής σύνθεση των μονάδων και ο αριθμός των οχημάτων μεταβάλλονται ανάλογα με την περίοδο, τον ΠΟΥ (Πίνακα Οργάνωσης-Υλικού) πίνακα και την αποστολή.

Η εφοδιαστική αλυσίδα μέχρι την πρώτη γραμμή

Η υποστήριξη μιας Ταξιαρχίας Stryker βασίζεται σε διαδοχικά επίπεδα μεταφοράς. Τα εφόδια φτάνουν αρχικά στην περιοχή υποστήριξης της ταξιαρχίας (Brigade Support Area – BSA), όπου συγκεντρώνονται και οργανώνονται ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Από εκεί, τα φορτηγά του Λόχου Διανομής μεταφέρουν καύσιμα, πυρομαχικά και άλλα υλικά προς τα σημεία ανεφοδιασμού των ταγμάτων. Οι FSC αναλαμβάνουν στη συνέχεια τη διανομή προς τις υπομονάδες τους, χρησιμοποιώντας τα δικά τους οχήματα μεταφορών και ανεφοδιασμού.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στην ταξιαρχία να διατηρεί τις μάχιμες μονάδες της σε κίνηση, χωρίς να χρειάζεται όλα τα οχήματα να επιστρέφουν σε μία κεντρική εγκατάσταση ανεφοδιασμού.

HEMTT: Η ραχοκοκαλιά των βαρέων μεταφορών

Τα Heavy Expanded Mobility Tactical Trucks (HEMTT) της Oshkosh αποτελούν βασικά μέσα μεταφοράς βαρέων φορτίων και ανεφοδιασμού της ταξιαρχίας. Πρόκειται για οχήματα 8×8, σχεδιασμένα για επιχειρήσεις σε δύσβατο έδαφος, με μεταφορική ικανότητα περίπου 10-11,5 τόνων, ανάλογα με την έκδοση. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τρεις εκδόσεις:

M1120 HEMTT–LHS (Load Handling System): Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οχήματα εφοδιαστικής υποστήριξης. Διαθέτει υδραυλικό μηχανισμό που επιτρέπει τη φόρτωση και εκφόρτωση αποσπώμενων πλατφορμών χωρίς τη χρήση εξωτερικού γερανού. Μπορεί να μεταφέρει πυρομαχικά, ανταλλακτικά, τρόφιμα και άλλο υλικό, καθώς και ειδικές δεξαμενές καυσίμων ή νερού.

M978 HEMTT Fuel Tanker: Είναι το κύριο βυτιοφόρο της οικογένειας, με χωρητικότητα περίπου 9.460 λίτρων. Χρησιμοποιείται για τον ανεφοδιασμό των τεθωρακισμένων Stryker και των υπόλοιπων οχημάτων της ταξιαρχίας.

M984 HEMTT Wrecker: Είναι το βαρύ όχημα περισυλλογής, εξοπλισμένο με γερανό, βαρούλκα και εξοπλισμό ρυμούλκησης. Υποστηρίζει την απομάκρυνση ακινητοποιημένων ή κατεστραμμένων οχημάτων, μέσα στα όρια των δυνατοτήτων του.

Στις νεότερες εκδόσεις A4 χρησιμοποιείται ο πετρελαιοκινητήρας Caterpillar C15 των 500 ίππων, ενώ οι παλαιότερες εκδόσεις διέθεταν τον δίχρονο Detroit Diesel 8V92TA των 445 ίππων. Η δυνατότητα των HEMTT να ακολουθούν τους σχηματισμούς Stryker εκτός ασφαλτοστρωμένων δρόμων είναι κρίσιμη, καθώς περιορίζει την εξάρτηση από τις κύριες οδικές αρτηρίες.

FMTV: Τα μεσαία φορτηγά της ταξιαρχίας

Εκτός από τα βαρέα HEMTT, οι Ταξιαρχίες Stryker χρησιμοποιούν οχήματα της οικογένειας Family of Medium Tactical Vehicles (FMTV). Πρόκειται για φορτηγά μικρότερης μεταφορικής ικανότητας, τα οποία είναι περισσότερο κατάλληλα για τις καθημερινές ανάγκες των μονάδων.

Στις χαρακτηριστικές εκδόσεις περιλαμβάνονται το M1083 6×6 μεταφορικής ικανότητας πέντε αμερικανικών τόνων, το M1088 ως ελκυστήρας ρυμουλκούμενων και το M1089 ως όχημα περισυλλογής.

Τα FMTV μεταφέρουν προσωπικό, τρόφιμα, ανταλλακτικά, εργαλεία και εξοπλισμό συντήρησης. Μπορούν επίσης να φέρουν ειδικές υπερκατασκευές, όπως κινητά συνεργεία και κλωβούς εξοπλισμού. Η οικογένεια FMTV προσφέρει ένα ενδιάμεσο επίπεδο μεταφορικής ικανότητας μεταξύ των ελαφρών οχημάτων γενικής χρήσης και των βαρέων φορτηγών.

Η σημασία των μεταφορικών οχημάτων στην επιχειρησιακή ικανότητα

Η Ταξιαρχία Stryker αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σχηματισμού στον οποίο η κινητικότητα των οχημάτων μάχης πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη κινητικότητα των μέσων υποστήριξης.

Τα τεθωρακισμένα Stryker μπορούν να πραγματοποιούν μεγάλες οδικές μετακινήσεις, αλλά η πραγματική επιχειρησιακή τους αυτονομία εξαρτάται από την επάρκεια καυσίμων, πυρομαχικών και ανταλλακτικών. Τα HEMTT  και FMTV δεν αποτελούν επομένως απλώς βοηθητικά οχήματα. Είναι αναπόσπαστο μέρος της μαχητικής ικανότητας της ταξιαρχίας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η χρήση κοινών αποσπώμενων πλατφορμών μεταφοράς, που επιτρέπει την ταχεία μεταφόρτωση και διανομή υλικών, μειώνοντας τους χρόνους παραμονής των φορτηγών στα σημεία ανεφοδιασμού.

Για το τροχαίο υλικό του ΕΣ δεν χρειάζεται να κάνουμε λόγο, διότι είναι μια «πονεμένη ιστορία». Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι το πρόγραμμα του «Εθνικού Οχήματος» ήλθε και παρήλθε (ως συνήθως με την εναλλαγή προσώπων), ενώ κάτι πρόσφατα «πειράματα» με ανακατασκευή και εκσυγχρονισμό υφιστάμενων οχημάτων δεν έχει δείξει ακόμη αποτελέσματα.

Εξυπακούεται ότι τα 1.000+ οχήματα που προσφέρονται στην Ελλάδα, δεν είναι φυσικά απαραίτητο να αξιοποιηθούν από τις μονάδες που θα παραλάβουν τα τεθωρακισμένα. Ο μεγάλος αριθμός τους επιτρέπει να διαχυθούν ευρύτερα και να καλύψουν πάγιες ανάγκες του ΕΣ και να δημιουργήσουν «κοσμογονία».

Επειδή όμως, όπως και με τα Stryker οι «μνηστήρες» του τροχαίου υλικού είναι πολλοί, ειδικά στα Βαλκάνια και τους γείτονές μας που έχουν γίνει συλλέκτες κάθε αμερικανικού πλεονάσματος, πρέπει να σπεύσουμε. Με άλλα λόγια «βρέχει» φορτηγά. Ας μαζέψουμε τις ομπρέλες και τα αδιάβροχα…