Η αμερικανική Διαστημική Δύναμη ετοιμάζει μια νέα γενιά δορυφόρων για την έγκαιρη προειδοποίηση εκτοξεύσεων και την παρακολούθηση πυραυλικών απειλών. Πρόκειται για το Next Gen OPIR GEO της Lockheed Martin, ένα σύστημα υπέρυθρης επιτήρησης που έχει σχεδιαστεί να εντοπίζει θερμά ίχνη πυραύλων από μεγάλη απόσταση και να μεταφέρει τις πληροφορίες σε επίγειους σταθμούς.

Ο πρώτος δορυφόρος της σειράς ολοκληρώθηκε και ήταν διαθέσιμος για εκτόξευση τον Ιανουάριο του 2026, σύμφωνα με τη Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ. Μέχρι τις 18 Νοεμβρίου δεν είχε ανακοινωθεί εκτόξευση.

Βίντεο της Lockheed Martin για το Next Gen OPIR GEO.

Πώς εντοπίζει μια εκτόξευση

Το όνομα OPIR προέρχεται από τον αγγλικό όρο Overhead Persistent Infrared για τη διαρκή παρατήρηση με υπέρυθρους αισθητήρες από το Διάστημα. Οι αισθητήρες αυτοί αναζητούν τη θερμική ακτινοβολία μιας εκτόξευσης, όπως το θερμό ίχνος του πυραυλοκινητήρα. Η έγκαιρη αναγνώριση επιτρέπει στο δίκτυο προειδοποίησης να ενημερώσει στρατιωτικά κέντρα και άλλα συστήματα πριν ολοκληρωθεί η πορεία της απειλής. Βέβαια η διάκριση ενός πυραυλικού ίχνους από το υπόβαθρο της Γης και της ατμόσφαιρας απαιτεί κατάλληλους αισθητήρες και επεξεργασία.

Το GEO δηλώνει τη γεωσύγχρονη τροχιά, σε ύψος περίπου 36.000 χιλιομέτρων. Από εκεί ένας δορυφόρος μπορεί να παρατηρεί συνεχώς μεγάλη περιοχή της Γης. Η συνολική κάλυψη, όμως, προκύπτει από τη συνεργασία πολλών δορυφόρων σε διαφορετικές τροχιές.

Σύμφωνα με τη Lockheed Martin, το νέο πολυφασματικό σύστημα έχει σχεδιαστεί με μεγαλύτερη ευαισθησία και συχνότερη επανεξέταση των περιοχών ενδιαφέροντος, ώστε να αναγνωρίζει και μικρότερα θερμικά ίχνη. Η εταιρεία συμπεριλαμβάνει στους στόχους του προγράμματος την προειδοποίηση για βαλλιστικούς πυραύλους και νεότερες υπερηχητικές απειλές.

Ο κατασκευαστής αναφέρει συλλογή δεδομένων σε τέσσερις φασματικές ζώνες. Η σύγκριση μετρήσεων σε διαφορετικά μέρη του υπέρυθρου φάσματος μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση μιας θερμής πηγής μέσα σε πολύπλοκο υπόβαθρο.

Ο πρώτος δορυφόρος Next Gen OPIR GEO σε εγκατάσταση δοκιμών της Lockheed Martin
Ο πρώτος δορυφόρος Next Gen OPIR GEO κατά τις δοκιμές του 2024. Lockheed Martin

Το νέο σύστημα και οι υπάρχοντες δορυφόροι

Το Next Gen OPIR GEO προορίζεται αρχικά να συμπληρώσει το αμερικανικό Space Based Infrared System ή SBIRS και μελλοντικά να ενταχθεί στο διάδοχο πλέγμα προειδοποίησης. Το SBIRS αποτελεί ήδη βασικό τμήμα της διαστημικής προειδοποίησης των ΗΠΑ, με δορυφόρους σε γεωσύγχρονη τροχιά, αισθητήρες σε άλλες τροχιές και επίγεια υποδομή επεξεργασίας.

Η σημασία αυτής της υποδομής φάνηκε σε πρόσφατες πυραυλικές επιθέσεις στη Μέση Ανατολή. Όπως έχει αναλύσει η ΠΤΗΣΗ για το SBIRS και την ευρωπαϊκή προειδοποίηση πυραύλων, το διαστημικό σήμα προσφέρει μια πρώτη εικόνα εκτόξευσης, η οποία πρέπει να συνδυαστεί με τα δεδομένα που χρειάζονται τα συστήματα αεράμυνας και οι αρμόδιες αρχές.

Η νέα αρχιτεκτονική των ΗΠΑ προβλέπει συνεργασία μέσων σε γεωσύγχρονη, μέση και χαμηλή τροχιά. Η ύπαρξη περισσότερων στρωμάτων επιδιώκει να προσφέρει εναλλακτικές πηγές παρακολούθησης και μεγαλύτερη αντοχή αν ένας αισθητήρας ή ένας δορυφόρος τεθεί εκτός λειτουργίας. Τα συστήματα αυτά έχουν διαφορετικούς ρόλους και χρειάζονται κοινή επίγεια επεξεργασία και ανταλλαγή δεδομένων.

Για την επίγεια πλευρά, η Lockheed Martin αναφέρει διασύνδεση με το FORGE, το αναβαθμισμένο αμερικανικό περιβάλλον επεξεργασίας και ελέγχου για υφιστάμενους και μελλοντικούς αισθητήρες. Ο δορυφόρος έχει σχεδιαστεί να στέλνει ταυτόχρονα ροές πληροφοριών προς το έδαφος. Έτσι το πρόγραμμα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα από την παρατήρηση έως τη διάθεση της προειδοποίησης.

Η κατασκευή και οι δοκιμές

Η Lockheed Martin έχει σύμβαση για δύο δορυφόρους Next Gen OPIR GEO. Το σκάφος χρησιμοποιεί την πλατφόρμα LM 2100 Combat της εταιρείας, με βελτιώσεις στην ηλεκτρική ισχύ, στα ηλεκτρονικά και στην αντοχή απέναντι σε απειλές στο Διάστημα. Στον πρώτο δορυφόρο, η Lockheed Martin έχει αναφέρει ότι το φορτίο κατασκευάστηκε από τη Raytheon.

Η προσέγγιση είναι αρθρωτή, με διασυνδέσεις που επιτρέπουν μελλοντικές αλλαγές και δυνατότητα φιλοξενίας έως πέντε πρόσθετων φορτίων.

Δορυφόρος Next Gen OPIR GEO και θάλαμος δοκιμών θερμικού κενού
Ο πρώτος δορυφόρος κατά τις δοκιμές θερμικού κενού. Lockheed Martin