Η Τσεχία εξετάζει την απόκτηση του ισραηλινού αντιβαλλιστικού συστήματος Arrow 3, επιδιώκοντας να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην αεράμυνά της: την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Το ενδιαφέρον εκδηλώθηκε κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις στο Ισραήλ, όπου ενημερώθηκε για τις δυνατότητες του συστήματος από την Israel Aerospace Industries (IAI).
Στα μέσα Νοεμβρίου 2026, ο Τσέχος πρωθυπουργός επισκέφθηκε εγκαταστάσεις της IAI, επικεφαλής αντιπροσωπείας στην οποία συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας, καθώς και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των τσεχικών Ενόπλων Δυνάμεων. Κατά την επίσκεψη παρουσιάστηκαν ισραηλινά συστήματα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής άμυνας, με ιδιαίτερη έμφαση στο Arrow 3 και στην επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτηθεί από αναχαιτίσεις βαλλιστικών πυραύλων προερχόμενων από το Ιράν και την Υεμένη.
Ο Μπάμπις χαρακτήρισε τα ισραηλινά συστήματα μεταξύ των κορυφαίων παγκοσμίως και υπογράμμισε ότι η Πράγα πρέπει να επιταχύνει τις αποφάσεις για την ενίσχυση της αεράμυνας, αντί να αναμένει την υλοποίηση προγραμμάτων με χρονικό ορίζοντα κοντά στο 2030. Αναφέρθηκε επίσης στους ιστορικούς δεσμούς Τσεχίας και Ισραήλ και στη συνεργασία των δύο χωρών στον αμυντικό τομέα.
Η Τσεχία έχει ήδη επιλέξει το ισραηλινό σύστημα SPYDER της Rafael για την αντικατάσταση των παλαιότερων σοβιετικών συστημάτων 2K12 Kub. Η σχετική σύμβαση, που υπογράφηκε το 2021, προβλέπει τέσσερις πυροβολαρχίες, με δυνατότητα αντιμετώπισης αεροσκαφών, ελικοπτέρων, μη επανδρωμένων αεροχημάτων και ορισμένων άλλων εναέριων απειλών.
Ωστόσο, το SPYDER δεν έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, γεγονός που αφήνει σημαντικό κενό στην προστασία κρίσιμων υποδομών και πληθυσμιακών κέντρων. Η τσεχική κυβέρνηση εξετάζει επομένως την προσθήκη ενός ανώτερου επιπέδου αντιβαλλιστικής άμυνας, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα και υπό παραλαβή συστήματα.
Το Arrow 3 αναπτύχθηκε από την IAI, σε συνεργασία με την αμερικανική Missile Defense Agency, και αποτελεί το ανώτερο επίπεδο της πολυστρωματικής ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας. Σε αντίθεση με τα συμβατικά αντιαεροπορικά συστήματα, έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση βαλλιστικών απειλών εκτός της ατμόσφαιρας, κατά τη μεσαία φάση της τροχιάς τους.
Χρησιμοποιεί αναχαιτιστικό βλήμα τεχνολογίας hit-to-kill, το οποίο καταστρέφει τον στόχο μέσω άμεσης κινητικής πρόσκρουσης, χωρίς να απαιτείται εκρηκτική πολεμική κεφαλή. Το σύστημα συνεργάζεται με ραντάρ μεγάλης εμβέλειας και προηγμένα κέντρα διαχείρισης μάχης, ώστε να εντοπίζει, να παρακολουθεί και να εμπλέκει βαλλιστικούς πυραύλους σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Η επιχειρησιακή αξία της εξωατμοσφαιρικής αναχαίτισης έγκειται στο ότι επιτρέπει την καταστροφή ενός εισερχόμενου πυραύλου πριν φτάσει στην τελική φάση καθόδου προς τον στόχο. Παράλληλα, δημιουργεί δυνατότητα δεύτερης εμπλοκής από συστήματα χαμηλότερου επιπέδου, εφόσον η αρχική αναχαίτιση αποτύχει.
Το Arrow 3 δεν αποτελεί, ωστόσο, ολοκληρωμένη λύση απέναντι σε κάθε είδους πυραυλική απειλή. Δεν προορίζεται για την αντιμετώπιση drones, πυραύλων cruise ή αεροσκαφών, ενώ η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από την κατηγορία του βαλλιστικού πυραύλου, την τροχιά του και την έγκαιρη προειδοποίηση. Για τον λόγο αυτό απαιτείται συνδυασμός με άλλα συστήματα, όπως Patriot, SAMP/T ή αντίστοιχες λύσεις μικρότερου βεληνεκούς.

Το σημαντικότερο ευρωπαϊκό προηγούμενο είναι η Γερμανία, η οποία προχώρησε το 2023 σε συμφωνία περίπου 3,5 δισ. δολαρίων για την απόκτηση του Arrow 3. Η γερμανική Βουλή ενέκρινε στη συνέχεια επέκταση του προγράμματος, ύψους περίπου 3,1 δισ. δολαρίων, ανεβάζοντας τη συνολική αξία κοντά στα 6,5 δισ. δολάρια.
Η πρώτη γερμανική εγκατάσταση Arrow 3 παραδόθηκε στην Luftwaffe τον Δεκέμβριο του 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη ανάπτυξη του συστήματος εκτός Ισραήλ. Η προμήθεια εντάσσεται στη γερμανική προσπάθεια δημιουργίας αντιβαλλιστικής προστασίας μεγάλης εμβέλειας, στο πλαίσιο της European Sky Shield Initiative (ESSI), που επιδιώκει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αεράμυνας μέσω συντονισμένων προμηθειών και διασύνδεσης συστημάτων.
Η πιθανή τσεχική προμήθεια θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη γερμανική εμπειρία σε ζητήματα εκπαίδευσης, τεχνικής υποστήριξης και επιχειρησιακής ενσωμάτωσης. Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί κάποια συμφωνία κοινής προμήθειας ή διασύνδεσης των δύο χωρών για το συγκεκριμένο σύστημα.
Επιπλέον, η εξαγωγή του Arrow 3 απαιτεί αμερικανική έγκριση, λόγω της συμμετοχής των ΗΠΑ στην ανάπτυξη και χρηματοδότησή του. Αυτό προσθέτει μια ακόμη παράμετρο στις ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Πράγας και Ιερουσαλήμ.
Υπό το πρίσμα των παραπάνω η ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα» με Spyder, Barak και David’s Sling είναι μια ισορροπημένη λύση αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας, αν και αποτελεί επίσης και συμβιβασμό. Το αντιβαλλιστικό σκέλος της «Ασπίδας» επαφίεται στο σύστημα David’s Sling, το οποίο όμως -συγκριτικά με το Arrow- έχει περιορισμένες δυνατότητες κατά Τακτικών Πυραύλων Πυροβολικού, αλλά εκτιμάται ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει βαλλιστικούς πυραύλους εμβέλειας μεγαλύτερης των 500-600 km. Προφανώς η «Ασπίδα του Αχιλλέα» για πλήρη κάλυψη έναντι όλων των απειλών θα απαιτούσε και συμπλήρωμα από Arrow, ένα σύστημα όμως που θα εκτόξευε το κόστος. Άρα το David’s Sling αποτελεί συμβιβασμό κόστους-απόδοσης.