Η Κίνα δημοσιοποίησε για πρώτη φορά λεπτομερείς εικόνες του μη επανδρωμένου αεροσκάφους μάχης χαμηλής παρατηρησιμότητας GJ-11 Xuanlong («Μυστηριώδης Δράκος»), αποκαλύπτοντας σημαντικά στοιχεία της διαμόρφωσης, του οπλισμού και των επιχειρησιακών αποστολών του.
Το νέο οπτικό υλικό, που μεταδόθηκε στις 9 Νοεμβρίου από την κρατική τηλεόραση CCTV, παρουσιάζει το αεροσκάφος σε πτήση και στο έδαφος, ενώ η Αεροπορία του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLAAF) ανακοίνωσε την επιτυχή εκτέλεση αποστολής κρούσης με πραγματικό οπλισμό.
Η δημοσιοποίηση πραγματοποιήθηκε ενόψει της 77ης επετείου ίδρυσης της κινεζικής Αεροπορίας, στις 11 Νοεμβρίου, και σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στη δημόσια παρουσίαση του προγράμματος. Το GJ-11 είχε εμφανιστεί στην παρέλαση για την 70ή επέτειο ίδρυσης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, τον Οκτώβριο του 2019, αλλά μέχρι πρόσφατα οι διαθέσιμες πληροφορίες για την πραγματική του διαμόρφωση και τις επιχειρησιακές δυνατότητές του παρέμεναν περιορισμένες.
Το αεροσκάφος έχει αναπτυχθεί από την Hongdu Aviation Industry Group, μέλος του κρατικού αεροναυπηγικού ομίλου AVIC, και προέρχεται από το πειραματικό πρόγραμμα Sharp Sword. Διαθέτει διαμόρφωση ιπτάμενης πτέρυγας χωρίς συμβατικές ουραίες επιφάνειες, με χαρακτηριστικά σχεδίασης που αποσκοπούν στη μείωση του ίχνους ραντάρ και της υπέρυθρης υπογραφής του.
Δύο εσωτερικές αποθήκες οπλισμού
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νέου αεροσκάφους είναι η επιβεβαίωση της ύπαρξης δύο εσωτερικών αποθηκών οπλισμού στο κάτω μέρος της ατράκτου, που διαθέτουν ανεξάρτητες θυρίδες με οδοντωτές ακμές, σχεδιασμένες ώστε να περιορίζουν τις ανακλάσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Είναι καθοριστικές για τη διατήρηση των χαρακτηριστικών stealth, καθώς αποφεύγεται η εγκατάσταση εξωτερικών πυλώνων και πυρομαχικών που θα αύξαναν το ίχνος ραντάρ
Η CCTV αναφέρει ότι μπορούν να μεταφέρουν διαφορετικούς τύπους όπλων αέρος-εδάφους. Εκτιμάται ότι ότι καθεμία θα μπορούσε να φιλοξενήσει τουλάχιστον ένα όπλο κατηγορίας 1.000 λιβρών (454 κιλών), ενδεχομένως και μεγαλύτερο της κατηγορίας 2.000 λιβρών (907 κιλών).
Αισθητήρες και μείωση του ίχνους
Το νέο υλικό αποκαλύπτει επίσης ένα τραπεζοειδές διαφανές κάλυμμα κάτω από το ρύγχος, το οποίο πιθανότατα φιλοξενεί ηλεκτροοπτικό και υπέρυθρο σύστημα (EO/IR). Η εγκατάσταση θυμίζει τα αντίστοιχα συστήματα των κινεζικών μαχητικών J-20 και J-35, καθώς και το Electro-Optical Targeting System (EOTS) του αμερικανικού F-35.
Εφόσον διαθέτει ανάλογες λειτουργίες, θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για αναγνώριση στόχων, κατάδειξη με λέιζερ και καθοδήγηση όπλων ακριβείας, περιορίζοντας την ανάγκη ενεργοποίησης αισθητήρων που εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εγκατάσταση του κινητήρα, ο οποίος σύμφωνα με αναφορές είναι τύπου WS-13. Η εισαγωγή αέρα βρίσκεται στην επάνω επιφάνεια της ατράκτου, ενώ η εξαγωγή των καυσαερίων πραγματοποιείται μέσω πεπλατυσμένου ακροφυσίου, ενσωματωμένου στο οπίσθιο άνω τμήμα του αεροσκάφους. Η διάταξη αυτή περιορίζει την άμεση ορατότητα των μερών του κινητήρα από το κάτω ημισφαίριο, μειώνοντας δυνητικά τόσο το ίχνος ραντάρ όσο και την υπέρυθρη υπογραφή.
Οι νέες εικόνες δείχνουν επίσης το σύστημα προσγείωσης κατά την αναδίπλωσή του μετά την απογείωση. Το ριναίο σκέλος διαθέτει δύο τροχούς και εμφανίζεται ιδιαίτερα ενισχυμένο, χαρακτηριστικό που ενδέχεται να συνδέεται με την ανάπτυξη της ναυτικής έκδοσης GJ-21.
Αποστολές κρούσης και καταστολής αεράμυνας
Σύμφωνα με την CCTV, οι βασικές αποστολές του GJ-11 περιλαμβάνουν προσβολές στόχων εδάφους και καταστολή της εχθρικής αντιαεροπορικής άμυνας (SEAD). Η δεύτερη έχει ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία, καθώς η δυνατότητα διείσδυσης σε περιοχές που προστατεύονται από αντιαεροπορικά συστήματα αποτελεί μία από τις πλέον επικίνδυνες αποστολές για επανδρωμένα μαχητικά.
Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος χαμηλής παρατηρησιμότητας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό και την προσβολή ραντάρ, εκτοξευτών πυραύλων και άλλων κρίσιμων στοιχείων ενός δικτύου αεράμυνας, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο ανθρώπινο πλήρωμα. Μπορεί επίσης να λειτουργεί ως προωθημένος αισθητήρας, μεταδίδοντας πληροφορίες στοχοποίησης σε άλλα αεροσκάφη ή συστήματα όπλων.
Παραμένει άγνωστο ποια πυρομαχικά έχουν ήδη πιστοποιηθεί στο GJ-11 και εάν περιλαμβάνουν ειδικούς πυραύλους αντιραντάρ. Η ύπαρξη εσωτερικών αποθηκών οπλισμού επιτρέπει θεωρητικά τη χρήση κατευθυνόμενων βομβών και όπλων προσβολής από απόσταση, αλλά δεν αποδεικνύει ότι όλα αυτά έχουν ενσωματωθεί επιχειρησιακά.
Η κινεζική Αεροπορία ανακοίνωσε επίσης ότι το GJ-11 πραγματοποίησε την πρώτη του επιτυχημένη αποστολή κρούσης με πραγματικά πυρά. Στη σχετική παρουσίαση εμφανίζονται δύο γυναίκες χειριστές από την πρώτη ομάδα προσωπικού που εκπαιδεύτηκε στον τύπο. Μία από αυτές, η Shi Xiaoran, περιέγραψε ότι η νεφοκάλυψη εμπόδισε αρχικά την αναγνώριση του στόχου, με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθεί πρόσθετος κύκλος πριν από την άφεση του όπλου, το οποίο σύμφωνα με την ίδια έπληξε τον στόχο.
Συνεργασία με τα J-20 και J-16
Ακόμη σημαντικότερη είναι η επιβεβαίωση ότι η PLAAF προορίζει το GJ-11 για επιχειρήσεις συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (Manned-Unmanned Teaming – MUM-T).
Στο νέο υλικό παρουσιάζονται διαδικασίες σχεδίασης αποστολών στις οποίες το GJ-11 συνεργάζεται με μαχητικά πολλαπλού ρόλου J-16 και, σε ξεχωριστή περίπτωση, με stealth μαχητικά πέμπτης γενιάς J-20.
Η συνεργασία αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει στα επανδρωμένα μαχητικά να αξιοποιούν τα GJ-11 ως προωθημένες πλατφόρμες αναγνώρισης και στοχοποίησης ή ως πρόσθετους φορείς όπλων, επεκτείνοντας την επιχειρησιακή εμβέλεια και την αποτελεσματικότητα των σχηματισμών τους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πιθανή συνεργασία με το διθέσιο J-20S, το οποίο θεωρείται πιθανή πλατφόρμα διοίκησης και ελέγχου μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η ύπαρξη δεύτερου μέλους πληρώματος θα μπορούσε να διευκολύνει τη διαχείριση πολλαπλών UCAV, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί εάν αυτή η δυνατότητα έχει ήδη επιτευχθεί επιχειρησιακά.
Οι νέες εικόνες δείχνουν το GJ-11 να ελέγχεται από χειριστή σε επίγειο σταθμό. Δεν αποκαλύπτουν τον βαθμό αυτονομίας του, τις δυνατότητες αυτόματης αναγνώρισης στόχων ή τον τρόπο ανταλλαγής δεδομένων με τα επανδρωμένα μαχητικά. Επομένως, η παρουσίαση επιβεβαιώνει την επιχειρησιακή κατεύθυνση του προγράμματος, όχι όμως την πλήρη ωριμότητα των δυνατοτήτων συνεργατικής μάχης.
Από τις δοκιμές στην αρχική παραγωγή
Η εξέλιξη του GJ-11 παρακολουθείται εδώ και χρόνια μέσω δορυφορικών εικόνων από την αεροπορική εγκατάσταση Malan, στην επαρχία Σιντζιάνγκ, όπου έχουν καταγραφεί επανειλημμένα πτήσεις και ταυτόχρονη παρουσία περισσότερων του ενός αεροσκαφών.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2025, τρία GJ-11 είχαν εντοπιστεί στην αεροπορική βάση Shigatse του Θιβέτ, ένδειξη ότι το πρόγραμμα είχε περάσει πέρα από τις αρχικές δοκιμές σε πιο σύνθετες διαδικασίες επιχειρησιακής αξιολόγησης. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους δημοσιοποιήθηκαν επίσης εικόνες του τύπου σε πτήση μαζί με J-20 και J-16D.
Στις νέες εικόνες διακρίνονται αεροσκάφη με αριθμούς «0003», «0011» και «0012». Σύμφωνα με τον ειδικό στην κινεζική αεροπορία Andreas Rupprecht, οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να αποτελούν αριθμούς κατασκευής και να υποδηλώνουν ότι έχει αρχίσει παραγωγή χαμηλού αρχικού ρυθμού (Low-Rate Initial Production – LRIP). Η εκτίμηση δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως, αλλά ενισχύεται από την παρουσία πολλαπλών αεροσκαφών σε διαφορετικές εγκαταστάσεις.
Και ναυτική έκδοση GJ-21
Η ανάπτυξη του GJ-11 συνδέεται και με το πρόγραμμα του GJ-21, μιας ναυτικής παραλλαγής που προορίζεται για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα και μεγάλα αποβατικά πλοία.
Τον Οκτώβριο του 2026, η Κίνα ανακοίνωσε ότι το GJ-21 πραγματοποίησε την πρώτη απονήωση και προσνήωσή του στο νέο αποβατικό πλοίο Sichuan Type 076, το οποίο διαθέτει ηλεκτρομαγνητικό καταπέλτη και σύστημα ανάσχεσης. Ωστόσο, δεν έχει δημοσιοποιηθεί οπτικό υλικό της συγκεκριμένης δοκιμής, επομένως η επιτυχής πραγματοποίησή της παραμένει κινεζικός ισχυρισμός.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η επιχειρησιακή ωρίμανση του GJ-21, το κινεζικό Ναυτικό θα αποκτήσει δυνατότητα ανάπτυξης stealth μη επανδρωμένων αεροσκαφών κρούσης από πλοία, διευρύνοντας σημαντικά τις επιλογές επιτήρησης και προσβολής στόχων σε μεγάλη απόσταση από τις κινεζικές ακτές.
