Η Λιθουανία προχωρά στην απόκτηση νέου περιπολικού ανοικτής θαλάσσης, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης, έρευνας και διάσωσης, καθώς και αντιμετώπισης περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης στη Βαλτική.
Στις 29 Οκτωβρίου 2026, το λιθουανικό υπουργείο Άμυνας υπέγραψε στο Βίλνιους σύμβαση με τον ολλανδικό ναυπηγικό όμιλο Damen Shipyards Group για την κατασκευή πλοίου βασισμένου στη σχεδίαση OPV 6711 (Offshore Patrol Vessel).
Η προμήθεια εντάσσεται στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού του Λιθουανικού Ναυτικού, το οποίο καλείται να εκτελεί τόσο στρατιωτικές αποστολές επιτήρησης και προστασίας των χωρικών υδάτων όσο και επιχειρήσεις υποστήριξης των κρατικών αρχών. Η γεωγραφική θέση της χώρας στη Βαλτική, η παρουσία σημαντικών λιμενικών εγκαταστάσεων στην Κλαϊπέντα και η ανάγκη προστασίας κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική την απόκτηση ενός μεγαλύτερου και πιο ευέλικτου πλοίου πολλαπλών αποστολών.
Το νέο OPV προορίζεται να καλύψει ένα ευρύ φάσμα ρόλων, από την επιτήρηση της ναυσιπλοΐας και την αντιμετώπιση περιστατικών θαλάσσιας ασφάλειας μέχρι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα επέμβασης σε περιπτώσεις διαρροής πετρελαιοειδών ή άλλων ρυπογόνων ουσιών, αποστολή που απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό περισυλλογής και περιορισμού της ρύπανσης.
Το πλοίο θα έχει μήκος 67,3 m, μέγιστη ταχύτητα 23 κόμβων και αυτονομία πλου 8.000 ναυτικών μιλίων. Θα διαθέτει θέσεις για πλήρωμα έως 24 ατόμων και δυνατότητα φιλοξενίας πρόσθετου εξειδικευμένου προσωπικού. Η σχεδίαση περιλαμβάνει την χαρακτηριστική πλώρη Sea Axe της Damen, που βελτιώνει τη συμπεριφορά σε δυσμενείς θαλάσσιες συνθήκες, καθώς και ενισχυμένο κύτος κατηγορίας πάγου 1D, κατάλληλο για επιχειρήσεις στη Βαλτική κατά τη χειμερινή περίοδο.
Για τις αποστολές αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης θα διαθέτει δύο ανεξάρτητα συστήματα περισυλλογής πετρελαιοειδών, ειδικό ραντάρ εντοπισμού κηλίδων και εξοπλισμό πυρόσβεσης κατηγορίας FiFi 1. Το σύστημα δυναμικής διατήρησης θέσης DP1 θα επιτρέπει στο πλοίο να διατηρεί τη θέση του με τη βοήθεια των προωστήρων του, χωρίς αγκυροβολία, διευκολύνοντας επιχειρήσεις διάσωσης και εργασίες σε συγκεκριμένα σημεία.
Ο εξοπλισμός έρευνας και διάσωσης θα περιλαμβάνει δύο ταχύπλοες λέμβους , με δυνατότητα ανάπτυξης από επωτίδες, καθώς και ηλεκτροοπτικά και θερμικά συστήματα επιτήρησης. Το πλοίο θα μπορεί να φιλοξενεί έως 50 διασωθέντες, διαθέτοντας ειδικά διαμορφωμένο χώρο παροχής ιατρικής περίθαλψης. Στην πρύμνη θα υπάρχει επίσης διάταξη για επείγουσα ρυμούλκηση άλλων σκαφών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μεγάλο κατάστρωμα εργασίας, το οποίο θα διαθέτει κεντρικά τοποθετημένο γερανό και δυνατότητα μεταφοράς έως έξι εμπορευματοκιβωτίων μήκους 20 ποδών, βάρους έως 15 τόνων το καθένα. Η διαμόρφωση αυτή επιτρέπει την εγκατάσταση διαφορετικών αρθρωτών συστημάτων αποστολής, ανάλογα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με την Damen, οι πιθανές εφαρμογές περιλαμβάνουν υποστήριξη μη επανδρωμένων συστημάτων, επιχειρήσεις ναρκοπολέμου, υδρογραφικές έρευνες, καταδυτικές εργασίες, κινητά κέντρα διοίκησης και ελέγχου, καθώς και αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας. Πρόκειται για δυνατότητες που προσφέρει η σχεδίαση και όχι για επιβεβαιωμένο εξοπλισμό ο οποίος έχει ήδη παραγγελθεί.
Το OPV 6711 θα διαθέτει επίσης ελικοδρόμιο κατάλληλο για ελικόπτερα μεγέθους Sikorsky Black Hawk, υποστηρίζοντας αεροδιακομιδές (MEDEVAC), μεταφορά προσωπικού και ανεφοδιασμό με εξωτερικό φορτίο (VERTREP). Δεν έχει ανακοινωθεί πρόβλεψη για μόνιμη στάθμευση ελικοπτέρου επί του πλοίου.
Το νέο σκάφος θα αντικαταστήσει το πλοίο έρευνας και διάσωσης Šakiai, που βρίσκεται σε υπηρεσία από το 1987. Το συνολικό κόστος του προγράμματος ανέρχεται σε 49,5 εκατ. ευρώ, από τα οποία 40 εκατ. θα προέλθουν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και περίπου 9,5 εκατ. από εθνικούς πόρους. Η ολοκλήρωση της ναυπήγησης προβλέπεται έως το τέλος του καλοκαιριού του 2029. Η προμήθεια οργανώθηκε από την Υπηρεσία Διαχείρισης Περιβαλλοντικών Έργων του λιθουανικού υπουργείου Περιβάλλοντος, με τη συμμετοχή του υπουργείου Άμυνας και του Ναυτικού.
