Η Ουκρανία αναμένει να παραλάβει τα πρώτα σουηδικά μαχητικά Saab JAS 39 Gripen τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο του 2027, με πιθανότερο τον δεύτερο μήνα, σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Τα αεροσκάφη θα προέρχονται από την προβλεπόμενη παραχώρηση 16 Gripen C/D από αποθέματα της Σουηδικής Αεροπορίας και προορίζονται να ενισχύσουν τις δυνατότητες της ουκρανικής αεράμυνας, ιδιαίτερα απέναντι σε ρωσικά μη επανδρωμένα αεροχήματα κρούσης.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη, μετά από επαφές με ηγέτες των σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών, στις 10 Νοεμβρίου, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι το Κίεβο πιέζει για την ταχύτερη δυνατή παράδοση των μαχητικών και ότι οι σχετικές διαδικασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Διευκρίνισε ότι η άφιξη των πρώτων αεροσκαφών θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο, αν και ο Φεβρουάριος θεωρείται πιο ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Ουκρανού προέδρου στην αξιοποίηση των Gripen για την αντιμετώπιση των νέων ρωσικών μη επανδρωμένων αεροχημάτων κρούσης με κινητήρα τζετ. Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι η Ουκρανία αναμένει να διαπιστώσει στην πράξη την αποτελεσματικότητα των σουηδικών μαχητικών εναντίον αυτών των απειλών, στις οποίες περιλαμβάνονται ταχύτερες παραλλαγές της οικογένειας Geran.
Η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Μάιο του 2026 την πρόθεσή της να παραχωρήσει έως 16 Gripen C/D μαζί με προηγμένα όπλα αέρος-αέρος και πακέτο τεχνικής υποστήριξης. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκαν οι πύραυλοι μικρού βεληνεκούς IRIS-T, οι AIM-120 AMRAAM και οι μεγάλης εμβέλειας MBDA Meteor, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί η ακριβής σύνθεση του οπλισμού που θα συνοδεύσει τα πρώτα ουκρανικά αεροσκάφη.
Παράλληλα, τον Ιούνιο του 2026 υπογράφηκε ξεχωριστή συμφωνία για την αγορά 16 νεότερων Gripen E, αξίας περίπου 2,54 δισ. δολαρίων, με τις παραδόσεις να προβλέπεται να αρχίσουν το 2029. Πρόκειται για δύο διακριτά προγράμματα: την άμεση ενίσχυση της ουκρανικής αεροπορίας με μεταχειρισμένα Gripen C/D και τη μακροπρόθεσμη ανανέωση του στόλου της με νέα Gripen E. Η εκπαίδευση Ουκρανών χειριστών και τεχνικών έχει ήδη αρχίσει στη Σουηδία.
Πέρα από την αντιμετώπιση των drones, τα Gripen θα μπορούν να αναλάβουν αποστολές αναχαίτισης αεροσκαφών και πυραύλων cruise, καθώς και να ενισχύσουν την προστασία κρίσιμων υποδομών. Ειδικά η δυνατότητα αξιοποίησης πυραύλων Meteor θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα στις εμπλοκές μεγάλης εμβέλειας, αν και η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες στοχοποίησης, τη διαθεσιμότητα των όπλων και τους περιορισμούς που επιβάλλει η ρωσική αεράμυνα.
