Μια νέα έκδοση του πυραύλου cruise μεγάλου βεληνεκούς Paveh, με σχεδίαση που αποσκοπεί στη μείωση του ίχνους στα ραντάρ, παρουσίασαν οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η εξέλιξη αντανακλά την προσπάθεια της Τεχεράνης να βελτιώσει την ικανότητα διείσδυσης των πυραύλων της απέναντι σε σύγχρονα, πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνας.
Η σημαντικότερη αλλαγή σε σχέση με τον αρχικό Paveh, που παρουσιάστηκε το 2023, είναι η ενσωμάτωση του κινητήρα στην άτρακτο, αντί του χαρακτηριστικού εξωτερικού ατρακτιδίου στην άνω επιφάνειά της. Ο νέος πύραυλος διαθέτει επίσης πιο πεπλατυσμένο σώμα και χαμηλά τοποθετημένες πτέρυγες, με γεωμετρία που φαίνεται να αποσκοπεί στον περιορισμό των ανακλάσεων της ακτινοβολίας ραντάρ.
Η σχεδίαση παραπέμπει σε ορισμένες λύσεις που έχουν υιοθετηθεί σε δυτικούς πυραύλους μειωμένης παρατηρησιμότητας, όπως ο αμερικανικός AGM-158 JASSM, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ιρανικός πύραυλος διαθέτει αντίστοιχες δυνατότητες. Όπως έχουμε αναλύσει πολλές φορές, η πραγματική μείωση της ραδιοδιατομής (RCS) εξαρτάται από τη συνολική γεωμετρία, τα υλικά κατασκευής και τη διαμόρφωση της εισαγωγής αέρα και της εξαγωγής καυσαερίων, στοιχεία που δεν μπορούν να αξιολογηθούν από τις διαθέσιμες εικόνες.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα των ιρανικών επιθέσεων κατά του Ισραήλ από το 2024. Στις επιχειρήσεις αυτές κυριάρχησαν οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροχήματα επιθέσεων μιας κατεύθυνσης, ενώ οι πύραυλοι cruise χρησιμοποιήθηκαν σε σημαντικά μικρότερους αριθμούς.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι αξιοποιούν την υψηλή ταχύτητά τους για να περιορίζουν τον χρόνο αντίδρασης της άμυνας, ενώ τα UAV επιτρέπουν μαζικές επιθέσεις με σχετικά χαμηλό κόστος. Αντίθετα, οι υποηχητικοί πύραυλοι cruise βασίζονται στην πτήση σε μικρό ύψος και στην ευελιξία επιλογής διαδρομής, ώστε να δυσχεραίνουν τον έγκαιρο εντοπισμό τους.
Στην περίπτωση των ιρανικών επιθέσεων, η συνεργασία ισραηλινών και συμμαχικών αεροσκαφών με τα επίγεια συστήματα αεράμυνας περιόρισε την αποτελεσματικότητα των υποηχητικών απειλών. Όταν εντοπίζονται εγκαίρως, οι πύραυλοι cruise προσφέρουν μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια αναχαίτισης από τους βαλλιστικούς. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν ασφαλή σύγκριση των ποσοστών επιτυχίας των διαφορετικών κατηγοριών ιρανικών όπλων.
Η μείωση του ίχνους στα ραντάρ αποτελεί επομένως σημαντική επιδίωξη. Ένας πύραυλος με μικρότερη ραδιοδιατομή μπορεί να εντοπιστεί σε μικρότερη απόσταση, περιορίζοντας τον χρόνο αντίδρασης των αμυνόμενων, ιδιαίτερα όταν πετά σε μικρό ύψος και αξιοποιεί την κάλυψη του εδάφους για την απόκρυψή του. Αυτό δεν τον καθιστά «αόρατο», αλλά μπορεί να δυσχεράνει την έγκαιρη αποκάλυψη και εμπλοκή του.
Η νέα έκδοση του Paveh εμφανίστηκε σε υλικό που δημοσιοποιήθηκε στις 10 Νοεμβρίου από υπόγεια πυραυλική εγκατάσταση των IRGC, παρουσία ανώτατων στελεχών των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Στις εικόνες διακρίνονται επίσης βαλλιστικοί πύραυλοι, άλλα όπλα cruise και κινητοί εκτοξευτές, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Τεχεράνης να προβάλει τη διατήρηση των πυραυλικών δυνατοτήτων της.
