Η ελβετική Pilatus Aircraft δοκιμάζει ένα ανθρωποειδές ρομπότ στις εγκαταστάσεις παραγωγής της, διερευνώντας τη δυνατότητα αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων συστημάτων αυτοματισμού στην κατασκευή αεροσκαφών. Πρόκειται για το AEON της σουηδικής Hexagon, το οποίο αξιολογείται σε πραγματικές βιομηχανικές συνθήκες, με αρχικό αντικείμενο τον έλεγχο της συναρμολόγησης εξαρτημάτων.
Το AEON συνδυάζει αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη, συστήματα ακριβών μετρήσεων και προηγμένο έλεγχο κίνησης. Μπορεί να αναγνωρίζει το περιβάλλον του, να μετακινείται αυτόνομα μέσα στις εγκαταστάσεις, να χειρίζεται αντικείμενα, να επιθεωρεί εξαρτήματα και να δημιουργεί ψηφιακές καταγραφές των εργασιών παραγωγής.
Μία από τις πρώτες εφαρμογές που δοκιμάζονται αφορά τον έλεγχο δομικών συγκροτημάτων του επιχειρηματικού αεροσκάφους PC-24. Το ρομπότ μετακινείται αυτόνομα προς το υπό συναρμολόγηση τμήμα, όπως ένα πλευρικό τοίχωμα της ατράκτου, και ελέγχει εάν τα εξαρτήματα έχουν τοποθετηθεί στις προβλεπόμενες θέσεις. Στόχος είναι η ενίσχυση της διαδικασίας ποιοτικού ελέγχου και ο περιορισμός πιθανών σφαλμάτων κατά τη συναρμολόγηση.
Η Pilatus χρησιμοποιεί ήδη βιομηχανικά ρομπότ, αλλά αυτή είναι η πρώτη δοκιμή ανθρωποειδούς συστήματος στις εγκαταστάσεις της. Η συγκεκριμένη διαμόρφωση παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή επιτρέπει την εκτέλεση διαφορετικών εργασιών σε χώρους σχεδιασμένους για ανθρώπους, χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η εγκατάσταση σταθερού εξοπλισμού αυτοματισμού σε κάθε θέση εργασίας.
Ωστόσο, η αξιοποίηση ενός αυτόνομου ρομπότ σε μια γραμμή συναρμολόγησης αεροσκαφών παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Το σύστημα πρέπει να αναγνωρίζει με ακρίβεια τη θέση των διαφορετικών συγκροτημάτων, να κινείται με ασφάλεια ανάμεσα σε εργαζομένους και εξοπλισμό και να αποφεύγει οποιαδήποτε επαφή που θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιά σε ευαίσθητα εξαρτήματα.
Σύμφωνα με τον Benjamin Mettler, επικεφαλής της συναρμολόγησης δομικών τμημάτων της Pilatus, η αρχική παρουσία του ρομπότ προκάλεσε επιφυλάξεις σε ορισμένους εργαζομένους, αν και αναγνωρίζονται οι δυνατότητές του. Η εταιρεία επισημαίνει ότι η τεχνολογία χρειάζεται ακόμη σημαντική εξέλιξη πριν μπορέσει να ενταχθεί σε κανονικές παραγωγικές διαδικασίες.
Η Pilatus διευκρινίζει ότι ο στόχος δεν είναι η αντικατάσταση του ανθρώπινου προσωπικού, αλλά η υποστήριξή του σε επαναλαμβανόμενες, σωματικά απαιτητικές ή λιγότερο ελκυστικές εργασίες, για τις οποίες η εξεύρεση εργαζομένων είναι συχνά δύσκολη. Μία πιθανή μελλοντική εφαρμογή είναι η πραγματοποίηση ελέγχων κατά τη διάρκεια της νύχτας, ανάμεσα σε βάρδιες, ώστε να επαληθεύεται η ορθότητα εργασιών που ολοκληρώθηκαν την προηγούμενη ημέρα.
Η συνεργασία με τη Hexagon είχε ανακοινωθεί ήδη τον Ιούνιο του 2025, όταν παρουσιάστηκε το AEON ως πλατφόρμα βιομηχανικής ρομποτικής. Στην ανάπτυξή του αξιοποιούνται επίσης τεχνολογίες των NVIDIA, Microsoft και maxon, ενώ αντίστοιχες εφαρμογές διερευνώνται και από άλλες βιομηχανίες, μεταξύ των οποίων η αυτοκινητοβιομηχανία.
Η δοκιμή της Pilatus αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την εισαγωγή της λεγόμενης «φυσικής τεχνητής νοημοσύνης» (Physical AI) στην αεροναυπηγική παραγωγή, όπου τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζονται στην επεξεργασία δεδομένων, αλλά αλληλεπιδρούν με το πραγματικό περιβάλλον μέσω αισθητήρων και μηχανικών συστημάτων.
