Η τσεχική PBS Group επενδύει επιπλέον 100 εκατ. δολάρια στην επέκταση της παραγωγής μικρών στροβιλοκινητήρων στις ΗΠΑ, επιδιώκοντας να φτάσει σε ετήσια δυναμικότητα 10.000 μονάδων έως το 2028. Η κίνηση αντανακλά τη ραγδαία αύξηση της ζήτησης για μικρούς τζετ κινητήρες, που αποτελούν πλέον κρίσιμο εξάρτημα για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροχημάτων υψηλών επιδόσεων, περιφερόμενων πυρομαχικών και συστημάτων cruise χαμηλού κόστους.
Σύμφωνα με το militarnyi.com, η επένδυση αφορά το εργοστάσιο της PBS Aerospace στο Ρόσγουελ της Τζόρτζια, όπου παράγονται ήδη οι μικροί στροβιλοκινητήρες TJ40 και TJ80. Η επέκταση περιλαμβάνει αύξηση των εγκαταστάσεω, κατασκευή δύο νέων θαλάμων δοκιμών, που θα διπλασιάσουν τη δυνατότητα ελέγχου κινητήρων, και προετοιμασία δεύτερης βάρδιας παραγωγής.
Ο στόχος των 10.000 κινητήρων ετησίως αντιστοιχεί σε περίπου 40 μονάδες ανά εργάσιμη ημέρα και σχεδόν διπλασιασμό της σημερινής παραγωγής. Πρόκειται πάντως για αναθεωρημένο σχεδιασμό, καθώς παλαιότερες εκτιμήσεις της εταιρείας προέβλεπαν δυναμικότητα 20.000 κινητήρων ήδη την περίοδο 2026-2027, χωρίς να έχει διευκρινιστεί εάν ο στόχος αυτός εξακολουθεί να ισχύει.
Παράλληλα, η PBS επενδύει περίπου 40 εκατ. ευρώ στη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων αεροπορικής τεχνολογίας στη Βέλκα Μπίτες της Τσεχίας, ενισχύοντας τη βιομηχανική της παρουσία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Οι μικροκινητήρες ως κρίσιμος παράγοντας της νέας γενιάς όπλων
Η σημασία των μικρών στροβιλοκινητήρων έχει αυξηθεί κατακόρυφα με την εξάπλωση των αναλώσιμων μη επανδρωμένων συστημάτων και των βλημάτων χαμηλού κόστους. Σε αντίθεση με τα συμβατικά ελικοφόρα drones, η χρήση μικρού turbojet επιτρέπει σημαντικά υψηλότερες ταχύτητες και την ανάπτυξη αεροχημάτων με επιδόσεις που προσεγγίζουν εκείνες συστημάτων cruise, χωρίς απαραίτητα το αντίστοιχο κόστος ενός σύνθετου συστήματος.
Οι κινητήρες αυτοί, με πολύ περιορισμένες απαιτήσεις αντοχής, καθώς είναι μίας χρήσης, συνδυάζουν περιορισμένες διαστάσεις και βάρος με υψηλή ώση, επιτρέποντας την ενσωμάτωσή τους σε σχετικά μικρά αεροχήματα. Το πλεονέκτημά τους είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε αποστολές όπου προέχει η ταχύτητα προσέγγισης του στόχου, η μείωση του χρόνου αντίδρασης της αντίπαλης αεράμυνας ή η αναχαίτιση ταχέων εχθρικών drones.
Η χρήση τους συνεπάγεται, ωστόσο, μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμου σε σχέση με πολλά ελικοφόρα συστήματα και αυξημένες θερμικές απαιτήσεις. Επομένως, δεν αντικαθιστούν τους εμβολοφόρους ή ηλεκτρικούς κινητήρες σε όλες τις κατηγορίες UAV, αλλά καλύπτουν ένα διαφορετικό επιχειρησιακό πεδίο, όπου η υψηλή ταχύτητα δικαιολογεί το πρόσθετο κόστος.
Η πραγματική αλλαγή βρίσκεται στη δυνατότητα μαζικής παραγωγής. Ένας μικρός στροβιλοκινητήρας δεν είναι απλώς ένα εξάρτημα πρόωσης, αλλά βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία μεγάλων αποθεμάτων ταχέων αναλώσιμων όπλων. Η διαθεσιμότητά του μπορεί να καθορίσει πόσα συστήματα είναι δυνατόν να κατασκευαστούν και με ποιον ρυθμό θα αναπληρώνονται μετά τη χρήση τους.
Από το Rusty Dagger στα ουκρανικά drones
Μεταξύ των σημαντικών πελατών της PBS βρίσκεται η αμερικανική Zone 5 Technologies, κατασκευάστρια των πυραυλικών συστημάτων Rusty Dagger και White Spike, με την οποία έχει υπογραφεί πολυετής συμφωνία προμήθειας κινητήρων. Η συνεργασία αποκτά πρόσθετη σημασία μετά την ένταξη της Zone 5 στον νορβηγικό όμιλο Kongsberg το 2026.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει ιδιαίτερα το πρόβλημα της διαθεσιμότητας τέτοιων κινητήρων. Η ανάπτυξη ταχύτερων ΜΕΑ Κρούσης μεγάλης εμβέλειας και αναχαιτιστικών drones έχει δημιουργήσει ζήτηση την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία δυσκολεύεται να καλύψει.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε το Reuters τον Απρίλιο του 2026, οι ευρωπαϊκές εταιρείες παραγωγής μικρών στροβιλοκινητήρων έχουν αυξήσει σημαντικά την παραγωγή τους, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς δυναμικότητας. Η PBS έχει ήδη πολλαπλασιάσει την παραγωγή της σε σχέση με το 2023, ενώ και άλλοι κατασκευαστές επενδύουν στην επέκταση των εγκαταστάσεών τους.
Η κλίμακα της ζήτησης αποτυπώνεται στις εκτιμήσεις του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, σύμφωνα με τις οποίες οι ανάγκες για μία μόνο κατηγορία κινητήρων θα μπορούσαν να φτάσουν τις 10.000 μονάδες μηνιαίως το 2027. Πρόκειται πάντως για εκτίμηση αναγκών και όχι για υφιστάμενη παραγωγή, η οποία υπογραμμίζει πάντως το μέγεθος της αναδυόμενης αγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η PBS Velká Bíteš έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ουκρανική Airlogix για τη δημιουργία παραγωγικής βάσης μικρών στροβιλοκινητήρων στην Ουκρανία. Το σχέδιο προβλέπει αρχικά συναρμολόγηση κινητήρων και δημιουργία πιστοποιημένου κέντρου υποστήριξης, με προοπτική σταδιακής διεύρυνσης της εγχώριας κατασκευής.
