Ήταν ένα από τα σύμβολα ισχύος του ρωσικού ναυτικού και ναυαρχίδα του Στόλου Βορείας Θαλάσσης αλλά πλέον, μετά από δεκαετίες προσπαθειών αναβάθμισης, το καταδρομικό μάχης Pyotr Velikiy ή «Μέγας Πέτρος», κρίθηκε πολύ διαβρωμένο για υπηρεσία. Στην προκαταρκτική αξιολόγηση αυτή κατέληξε ρωσική επιτροπή του Οργανισμού Ναυτικής Υποστήριξης, όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο TASS στις 30 Οκτωβρίου. Ωστόσο, η οριστική απόφαση δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, ενώ το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και το Ναυτικό δεν έχουν προβεί σε επίσημο σχολιασμό.
Το «Μέγας Πέτρος» ανήκει στην κλάση Project 1144 Orlan, γνωστή στο ΝΑΤΟ ως κλάση Kirov, και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολεμικά πλοία επιφανείας παγκοσμίως, εξαιρουμένων των αεροπλανοφόρων. Με μήκος περίπου 251 μέτρα και εκτόπισμα 28.000 τόνων, διαθέτει πυρηνική πρόωση και οπλισμό που περιλαμβάνει αντιπλοϊκούς πυραύλους P-700 Granit και αντιαεροπορικά συστήματα S-300F. Εντάχθηκε στον ρωσικό στόλο το 1998 και επί σειρά ετών αποτελούσε τη ναυαρχίδα του Βόρειου Στόλου. Από το φθινόπωρο του 2022 παραμένει ελλιμενισμένο στο Σεβερομόρσκ, στη θάλασσα του Μπάρεντς.
Η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τις πολυετείς καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό του αδελφού πλοίου «ναύαρχος Ναχίμωφ». Οι εργασίες στο τελευταίο, που αρχικά προβλεπόταν να ολοκληρωθούν το 2018, παρατάθηκαν για περίπου οκτώ χρόνια, ενώ το κόστος φέρεται να διπλασιάστηκε, ξεπερνώντας τα 200 δισεκατομμύρια ρούβλια ή 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ναυπηγείο Sevmash μπορούσε να αναλάβει μόνο ένα πλοίο της κλάσης κάθε φορά, με αποτέλεσμα ο εκσυγχρονισμός του «Μέγας Πέτρος» να μετατίθεται συνεχώς.
Η κλάση καταδρομικών Orlan ή Kirov αριθμούσε τέσσερα πλοία το 1989 (η ναυπήγηση ενός πέμπτου ακυρώθηκε το 1990), αλλά τα δύο παλιότερα, «ναύαρχος Ουσακώφ» και «ναύαρχος Λαζάρεφ» κρίθηκαν μη επισκευάσιμα και παροπλίστηκαν για να διαλυθούν ενώ η αναβάθμιση του «ναύαρχος Ναχίμωφ» και «Μέγας Πέτρος» προχώρησε μετ’ εμποδίων από το 2015.
Το «ναύαρχος Ναχίμωφ» ξεκίνησε θαλάσσιες δοκιμές τον Μάιο του 2026 και αναμένεται να ενταχθεί στον Βόρειο Στόλο έως το τέλος του έτους. Εφόσον επιβεβαιωθεί η απόσυρση του «Μέγας Πέτρος», το προηγούμενο θα παραμείνει το μοναδικό πυρηνοκίνητο καταδρομικό της Ρωσίας. Παράλληλα, αντίστοιχη αβεβαιότητα περιβάλλει το μέλλον του αεροπλανοφόρου «ναύαρχος Κουζνέτσωφ», οι εργασίες επισκευής του οποίου έχουν ουσιαστικά παγώσει.
