Η Τουρκία και η Αίγυπτος ενισχύουν τη στρατιωτική και διπλωματική τους συνεργασία, επιχειρώντας να αφήσουν πίσω μια μακρά περίοδο έντασης. Ωστόσο, η διαφωνία τους για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην προσέγγισή τους.

Έτσι από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου, οι δύο χώρες θα πραγματοποιήσουν κοινή ναυτική άσκηση στην Αλεξάνδρεια, με την ονομασία «Dostluk Denizi-2026» («Θάλασσα Φιλίας»). Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επιχειρήσεις επιφανείας, ανθυποβρυχιακός πόλεμος και ασκήσεις αντιαεροπορικής άμυνας. Η τουρκική κορβέτα TCG Burgazada αναμένεται να καταπλεύσει στην Αλεξάνδρεια πριν από την έναρξη των γυμνασίων.

Η τουρκική κορβέτα, κλάσης ADA, TCG Burgazada

Η άσκηση πραγματοποιείται στον απόηχο της επίσκεψης του αρχηγού των τουρκικών χερσαίων δυνάμεων, Στρατηγού Μετίν Τοκέλ, στο Κάιρο, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της διμερούς προσέγγισης. Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει τη στρατιωτική συνεργασία σε ευρύτερη στρατηγική συνεννόηση, με απώτερο στόχο μια ενδεχόμενη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο.

Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη περιπλέκουν τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Στις 20 Οκτωβρίου, το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες, προκαλώντας αντιδράσεις από την Ελλάδα και την Αίγυπτο.

Το Κάιρο απέρριψε κατηγορηματικά την εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά του δικαιώματα στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα του. Μάλιστα, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι έθεσε το ζήτημα στον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο νομικά ανυπόστατο. Από την πλευρά της Τουρκίας όμως υπάρχει πίεση και “πρόταση” να συμφωνήσουν Άγκυρα και Κάιρο μεταξύ τους ρύθμιση θαλασσίων ζωνών (με αποδοχή του τουρκολυβικού μνημονίου) καθώς έτσι η Αίγυπτος θα “αποκτήσει μεγαλύτερη έκταση ΑΟΖ από ότι της δίνει η Ελλάδα”.

Έτσι, η τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση αναδεικνύει μια σύνθετη γεωπολιτική πραγματικότητα: Άγκυρα και Κάιρο μπορούν να συνεργάζονται στρατιωτικά και διπλωματικά, χωρίς να εγκαταλείπουν τις αντικρουόμενες διεκδικήσεις τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η σύγκλιση αυτή μπορεί να επηρεάσει τις περιφερειακές ισορροπίες, χωρίς να διαταράξει τις σχέσεις της Αιγύπτου με την Ελλάδα.