Την πρώτη ολοκληρωμένη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια παρουσίασε χθες 29 Οκτωβρίου η κυβέρνηση του Καναδά, επιχειρώντας να προσαρμόσει τη χώρα σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενων στρατιωτικών, οικονομικών και τεχνολογικών απειλών.
Το νέο κείμενο, με τίτλο The Plan for a Stronger Canada, παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ και συνδέει για πρώτη φορά τόσο άμεσα την εθνική ασφάλεια με την οικονομική ανθεκτικότητα, τη βιομηχανική αυτονομία και την προστασία κρίσιμων τεχνολογιών.
Η στρατηγική αντικαθιστά ουσιαστικά το προηγούμενο πλαίσιο του 2004, αναγνωρίζοντας ότι οι συνθήκες ασφαλείας έχουν μεταβληθεί ριζικά. Η διάβρωση της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι παρεμβάσεις ξένων κρατών και η χρήση του εμπορίου ως μέσου πολιτικής πίεσης αντιμετωπίζονται πλέον ως αλληλένδετες απειλές. Η κεντρική διαπίστωση της κυβέρνησης είναι ότι η οικονομική ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να διαχωριστεί από την εθνική ασφάλεια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση των Καναδικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην ανασυγκρότηση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Η Οτάβα επιδιώκει να περιορίσει τις καθυστερήσεις στις εξοπλιστικές προμήθειες, να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγική βάση και να εξασφαλίσει μεγαλύτερη αυτονομία στη συντήρηση και υποστήριξη στρατιωτικού υλικού. Στόχος είναι η δημιουργία μιας αμυντικής βιομηχανίας που θα μπορεί όχι μόνο να εξοπλίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και να αυξάνει γρήγορα την παραγωγή της σε περίπτωση κρίσης.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τις υποχρεώσεις του Καναδά στο ΝΑΤΟ και στο NORAD, το κοινό αμερικανοκαναδικό σύστημα προειδοποίησης στον αέρα και το Διάστημα και άμυνας της Βόρειας Αμερικής. Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την ετοιμότητα και τις δυνατότητες επιτήρησης και αντίδρασης, δίνοντας παράλληλα μεγαλύτερη έμφαση στη διατήρηση κρίσιμων αμυντικών ικανοτήτων υπό καναδικό έλεγχο.
Κεντρική θέση στη νέα στρατηγική κατέχει η Αρκτική, όπου η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη δυνατότητα πρόσβασης σε θαλάσσιες περιοχές και η στρατιωτική δραστηριότητα μεγάλων δυνάμεων δημιουργούν νέες απαιτήσεις επιτήρησης και προστασίας της κυριαρχίας. Για τον Καναδά, η ασφάλεια των βόρειων περιοχών δεν αποτελεί πλέον περιφερειακό ζήτημα, αλλά βασικό στοιχείο της εθνικής άμυνας. Η ενίσχυση των στρατιωτικών υποδομών, των δυνατοτήτων έγκαιρης προειδοποίησης και της παρουσίας στις απομακρυσμένες περιοχές εντάσσεται σε αυτή την προτεραιότητα.
Η στρατηγική δεν περιορίζεται, ωστόσο, στις συμβατικές στρατιωτικές απειλές. Προβλέπει ενίσχυση της κυβερνοάμυνας, προστασία κρίσιμων υποδομών και εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών πληροφοριών, ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα η κατασκοπεία, η ξένη παρέμβαση, η παραπληροφόρηση και το οργανωμένο διασυνοριακό έγκλημα. Παράλληλα, επιδιώκεται μεγαλύτερη προστασία των αλυσίδων εφοδιασμού, των κρίσιμων πρώτων υλών και των τεχνολογιών στρατηγικής σημασίας.
Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη σημασία και στην τεχνολογική κυριαρχία. Η τεχνητή νοημοσύνη, οι ασφαλείς επικοινωνίες, τα ψηφιακά δίκτυα και η διαχείριση δεδομένων αντιμετωπίζονται ως βασικές προϋποθέσεις εθνικής ασφάλειας. Στον προϋπολογισμό του 2025 είχαν ήδη προβλεφθεί 10,9 δισ. καναδικά δολάρια σε ορίζοντα πενταετίας για τον εκσυγχρονισμό των ψηφιακών υποδομών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, των Ενόπλων Δυνάμεων και της υπηρεσίας ηλεκτρονικών πληροφοριών Communications Security Establishment.
Στην εξωτερική πολιτική, η Οτάβα επιδιώκει μεγαλύτερη διαφοροποίηση των διεθνών συνεργασιών της, χωρίς να αμφισβητεί τον κεντρικό ρόλο των ΗΠΑ στην άμυνα της Βόρειας Αμερικής. Η νέα προσέγγιση αντανακλά την ανάγκη περιορισμού των εξαρτήσεων από μεμονωμένους εταίρους και αγορές, καθώς και την επιθυμία του Καναδά να διατηρεί μεγαλύτερη δυνατότητα ανεξάρτητων αποφάσεων σε ζητήματα οικονομίας, τεχνολογίας και ασφάλειας.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της χώρας, με συμμετοχή σε πρωτοβουλίες ασφαλείας στον Ινδο-Ειρηνικό, στη Μέση Ανατολή και σε άλλες περιοχές. Η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδυάσει τις παραδοσιακές συμμαχικές υποχρεώσεις με μια πιο επιλεκτική εξωτερική πολιτική, βασισμένη στα καναδικά συμφέροντα και στη δυνατότητα ανάπτυξης νέων οικονομικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Το νέο πλαίσιο δεν αποκάλυψε ακόμη λεπτομερές πρόγραμμα εξοπλισμών ή επιχειρησιακής αναδιοργάνωσης. Θα ακολουθήσουν όμως επιμέρους πολιτικές για την άμυνα, την εξωτερική πολιτική, τη δημόσια ασφάλεια και τις υπηρεσίες πληροφοριών. Ο Κάρνεϊ ανακοίνωσε επίσης ότι θα συγκαλέσει συνάντηση με τους επικεφαλής των επαρχιακών και περιφερειακών κυβερνήσεων για τον καλύτερο συντονισμό σε θέματα εθνικής ασφάλειας, ενώ μέσα στον πρώτο χρόνο προβλέπεται η κατάθεση προτάσεων εκσυγχρονισμού της σχετικής νομοθεσίας. Η συνολική στρατηγική θα επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά τετραετία.
