Η Σερβία δημοσιοποίησε τα πρώτα πλάνα από δοκιμαστικές βολές του TSMB M-25, ενός νέου βαρέος αυτοκινούμενου όλμου διαμετρήματος 203 χιλιοστών. Το σύστημα συνδυάζει μεγάλη ισχύ πυρός με υψηλή κινητικότητα, καθώς το όπλο είναι εγκατεστημένο σε τροχοφόρο στρατιωτικό όχημα 6×6, αντί της βαρύτερης ερπυστριοφόρας πλατφόρμας που χρησιμοποιείται συνήθως για οπλικά συστήματα αυτής της κατηγορίας.
Ανάπτυξη και σχεδιασμός
Ο TSMB M-25 αναπτύχθηκε από το κρατικό Στρατιωτικό Τεχνικό Ινστιτούτο της Σερβίας και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην αμυντική έκθεση Partner 2025, στο Βελιγράδι.
Η σχεδιαστική του προέλευση ανάγεται στο γιουγκοσλαβικό πυροβόλο M-65 των 155 χιλιοστών, το οποίο βασιζόταν στο αμερικανικό M114. Η νέα σερβική σχεδίαση αξιοποιεί αυτή την τεχνολογική κληρονομιά, προσαρμόζοντάς την στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου αυτοκινούμενου όλμου μεγάλου διαμετρήματος.
Οπλισμός και πυρομαχικά
Το σύστημα διαθέτει κάννη 203 χιλιοστών, μήκους 24 διαμετρημάτων, με γωνίες ανύψωσης από 0 έως 75 μοίρες και αυτοματοποιημένο μηχανισμό γέμισης. Για την επαναγέμιση, η κάννη επιστρέφει στην οριζόντια θέση.
Το μέγιστο βεληνεκές φτάνει περίπου τα 12 χιλιόμετρα, ενώ ο δηλωμένος ρυθμός βολής ανέρχεται σε τρία βλήματα ανά λεπτό.
Κάθε συμβατικό βλήμα ζυγίζει περίπου 100 κιλά, περιλαμβάνοντας εκρηκτική γόμωση 27 κιλών. Ο όλμος μπορεί να χρησιμοποιεί εκρηκτικά και διατρητικά βλήματα σκυροδέματος, ενώ προβλέπεται η ανάπτυξη πυρομαχικών με πυραυλική υποβοήθηση και συλλογών καθοδήγησης ακριβείας.
Πλατφόρμα και κινητικότητα
Ο M-25 είναι εγκατεστημένος σε φορτηγό FAP 2026 6×6, με συνολικό βάρος περίπου 19 τόνων και θωρακισμένη καμπίνα τετραμελούς πληρώματος. Η πλατφόρμα αυτή χρησιμοποιείται και σε άλλα οπλικά συστήματα που έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια η σερβική αμυντική βιομηχανία, όπως το αντιαεροπορικό μικρού βεληνεκούς PASARS και η βελτιωμένη έκδοση του πολλαπλού εκτοξευτή πυραύλων M-77 Oganj.
Η μέγιστη οδική ταχύτητα φτάνει τα 80 χλμ./ώρα και η αυτονομία τα 800 χιλιόμετρα. Ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός περιλαμβάνει αδρανειακό σύστημα πλοήγησης, βαλλιστικό υπολογιστή, υπολογιστή πυροβολητή και συστήματα επικοινωνιών.
Επιχειρησιακός ρόλος και προοπτικές
Ο TSMB M-25 προορίζεται κυρίως για την καταστροφή οχυρωμένων θέσεων, καταφυγίων και άλλων ανθεκτικών στόχων. Η τροχοφόρα πλατφόρμα επιτρέπει γρήγορη μετακίνηση μεταξύ θέσεων βολής, ενισχύοντας τη δυνατότητα εφαρμογής τακτικών «βάλλω και μετακινούμαι».
Ωστόσο, το περιορισμένο βεληνεκές του, συγκριτικά με σύγχρονα πυροβόλα 155 χιλιοστών, αποτελεί σημαντικό επιχειρησιακό περιορισμό.
Παρά τη δημοσιοποίηση των πρώτων δοκιμαστικών βολών, δεν έχουν ανακοινωθεί αναλυτικά αποτελέσματα αξιολόγησης ούτε έχει επιβεβαιωθεί η επιχειρησιακή ένταξη του συστήματος στις σερβικές ένοπλες δυνάμεις. Το σύστημα προσφέρεται για εξαγωγές.
