Ο Βλαντίμιρ Πούτιν φαίνεται πως θέλει να χρησιμοποιήσει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία για να πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο: να αναγκάσει το ΝΑΤΟ να περιορίσει τη στρατιωτική του παρουσία στην Ανατολική Ευρώπη, επιστρέφοντας ουσιαστικά στην κατάσταση που υπήρχε το 1997. Αυτό αναφέρει η βρετανική εφημερίδα The Telegraph, επικαλούμενη διπλωματικές πηγές που γνωρίζουν τις προθέσεις της Μόσχας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Κρεμλίνο δεν ενδιαφέρεται μόνο για το μέλλον της Ουκρανίας. Θέλει να ανοίξει ξανά ολόκληρη τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και να απαιτήσει την αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από χώρες που εντάχθηκαν στη Συμμαχία μετά το 1997.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει απομάκρυνση συμμαχικών στρατευμάτων και στρατιωτικών υποδομών από την Πολωνία, τις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία. Με άλλα λόγια, η Ρωσία θα ήθελε να περιορίσει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας κοντά στα σύνορά της.
Εδώ βρίσκεται και η εξήγηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, για την επιμονή της Μόσχας να συμμετάσχουν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στις συνομιλίες. Ο Πούτιν φέρεται να επιδιώκει να μετατρέψει μια διαπραγμάτευση για την Ουκρανία σε μια πολύ ευρύτερη διαπραγμάτευση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Το θέμα ενδέχεται να συζητήθηκε και κατά την τρίωρη συνάντηση του Ρώσου προέδρου με τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στην Αγία Πετρούπολη. Ωστόσο, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για το περιεχόμενο αυτής της συζήτησης.
Οι απαιτήσεις αυτές δεν είναι καινούργιες. Τον Δεκέμβριο του 2021, λίγο πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Μόσχα είχε ζητήσει από το ΝΑΤΟ να επιστρέψει ουσιαστικά στις στρατιωτικές του θέσεις του 1997. Οι δυτικές χώρες είχαν απορρίψει το αίτημα.
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική διαφορά: η επιστροφή στη στρατιωτική διάταξη του 1997 δεν σημαίνει ότι η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής ή η Φινλανδία θα έπαυαν να είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Θα σήμαινε όμως σοβαρούς περιορισμούς στη δυνατότητα της Συμμαχίας να διατηρεί δυνάμεις και υποδομές στην περιοχή.
Για την Ευρώπη, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Δεν αφορά πλέον μόνο το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά και το ποιος θα αποφασίζει στο μέλλον πού μπορεί να αναπτύσσει στρατεύματα το ΝΑΤΟ. Και κυρίως, αν η Ρωσία θα αποκτήσει λόγο στις αποφάσεις ασφαλείας ανεξάρτητων ευρωπαϊκών κρατών.
