Σοβαρά προβλήματα στις επιχειρήσεις των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων προκάλεσαν οι ξαφνικοί περιορισμοί που εμφανίστηκαν τη νύχτα της 13ης προς τη 14η Οκτωβρίου στο δορυφορικό σύστημα επικοινωνιών Starlink της εταιρείας SpaceX, ιδιοκτησίας του Έλον Μασκ.
Σύμφωνα με το Reuters, τους Financial Times και την Guardian, οι αλλαγές επηρέασαν κυρίως το Starshield, τη στρατιωτική έκδοση του συστήματος που χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για τον χειρισμό ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Όταν τα τερματικά (που είναι πάνω στα μη επανδρωμένοα) κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη από περίπου 160 χιλιόμετρα την ώρα, η σύνδεση διακόπτεται, με αποτέλεσμα drones που έχουν δορυφορική καθοδήγηση να μην μπορούν να συνεχίσουν την αποστολή τους.
Το σοβαρότερο είναι ότι οι Ουκρανοί στρατιωτικοί δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων. Όπως δήλωσε ο σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου για θέματα αμυντικής τεχνολογίας, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, γνωστός ως «Flash», αρκετές επιχειρήσεις διακόπηκαν εξαιτίας αυτών των περιορισμών. Το Reuters επιβεβαίωσε τις δυσλειτουργίες και μέσω πηγής από το 7ο Σώμα Ταχείας Αντίδρασης, που επιχειρεί στο νοτιοανατολικό μέτωπο.
Η δορυφορική σύνδεση επιτρέπει στους χειριστές να επικοινωνούν με drones σε μεγάλες αποστάσεις, να λαμβάνουν εικόνα από τις κάμερές τους και να τα κατευθύνουν προς τον προορισμό τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα ουκρανικά drones μεσαίας εμβέλειας, τα οποία χρησιμοποιούνται για πλήγματα σε ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αποθήκες και γραμμές ανεφοδιασμού στα κατεχόμενα εδάφη. Το τυπικό πακέτο λήψης Starlink Mini είχε ήδη περιορισμούς όταν το τερματικό κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα. Γι’ αυτό οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούσαν το Starshield, που τους επέτρεπε να πραγματοποιούν αποστολές με ταχύτερα αεροσκάφη.
Η χρονική στιγμή των περιορισμών προκαλεί έντονα ερωτήματα στο Κίεβο. Τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση Τραμπ έχει ασκήσει πίεση στην Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, ενώ οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου έχουν επιβαρυνθεί και από τις διαφωνίες για την πορεία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από τον Μασκ να περιορίσει τη λειτουργία του Starshield, ούτε έχει παρουσιαστεί κάποια επίσημη εξήγηση από τη SpaceX για την αλλαγή.
Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί σε ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτές τις ημέρες η Ουκρανία. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατήγγειλε ότι οι δυτικοί εταίροι δεν προειδοποίησαν εγκαίρως το Κίεβο για τις πρόσφατες εκτοξεύσεις ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι έπληξαν κατοικίες και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Από την επίθεση της 13ης Οκτωβρίου σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι στην ουκρανική πρωτεύουσα και τουλάχιστον 600.000 έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Ο Τραμπ αρνήθηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν σταματήσει να μοιράζονται πληροφορίες με την Ουκρανία, επιμένοντας ότι η συνεργασία συνεχίζεται. Για τον ουκρανικό στρατό, όμως, η νέα υπόθεση με το Starlink αναδεικνύει ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα: ένα κρίσιμο μέρος των επικοινωνιών του εξαρτάται από μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία, η οποία μπορεί να αλλάξει τους όρους λειτουργίας της υπηρεσίας χωρίς να έχει προηγηθεί συνεννόηση με τους ανθρώπους που τη χρησιμοποιούν στο πεδίο της μάχης.
