Η πρώτη πτήση του U740 Valkyrie στην Ευρώπη αποτελεί σημαντικό βήμα για το πρόγραμμα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνεργατικής μάχης (Collaborative Combat Aircraft – CCA) της Airbus και της αμερικανικής Kratos Defense & Security Solutions. Στόχος είναι η παράδοση ενός επιχειρησιακού συστήματος στη γερμανική Luftwaffe έως το 2029, συνδυάζοντας μια δοκιμασμένη αεροπορική πλατφόρμα με ευρωπαϊκό σύστημα αποστολής και ελέγχου.
Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2026 σε εγκατάσταση στη Βόρεια Ευρώπη. Σύμφωνα με τις δύο εταιρείες, το αεροσκάφος εκτέλεσε απογείωση με πυραυλική υποβοήθηση, χωρίς την ανάγκη συμβατικού διαδρόμου, ενώ πραγματοποίησε ελιγμούς σε διαφορετικά ύψη και ταχύτητες έως τα 0,8 Mach. Δοκιμάστηκαν επίσης αλλαγές παραμέτρων της αποστολής κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Το Valkyrie δεν αποτελεί εξ ολοκλήρου νέα σχεδίαση. Βασίζεται στο XQ-58A της Kratos, το οποίο πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση στις ΗΠΑ το 2019 και έκτοτε έχει συμμετάσχει σε σειρά δοκιμών. Η αμερικανική ανάπτυξη του τύπου έχει εξετάσει, μεταξύ άλλων, τη μεταφορά και εξαπόλυση μικρότερων μη επανδρωμένων αεροσκαφών από τον εσωτερικό χώρο φορτίου, καθώς και την ενσωμάτωση εξειδικευμένων συστημάτων. Η συνεργασία με την Airbus αξιοποιεί αυτή την τεχνολογική βάση, περιορίζοντας τον χρόνο που θα απαιτούσε η ανάπτυξη μιας νέας πλατφόρμας.
Το βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής έκδοσης είναι το MARS (Multiplatform Autonomous Reconfigurable and Secure), το σύστημα αποστολής της Airbus. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ο ευρωπαϊκός έλεγχος του λογισμικού, των εφαρμογών αποστολής, των δεδομένων και των συστημάτων του αεροσκάφους, ώστε η επιχειρησιακή αξιοποίησή του να μην εξαρτάται αποκλειστικά από αμερικανικές τεχνολογίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Airbus αναπτύσσει δυνατότητες αυτόνομης εκτέλεσης αποστολών και συντονισμού ομάδων επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η φιλοσοφία των CCA δεν περιορίζεται στον τηλεχειρισμό ενός drone, αλλά προβλέπει τη συνεργασία του με μαχητικά, όπως το Eurofighter, τα οποία θα μπορούν να του αναθέτουν αποστολές και να συντονίζουν τη δράση του χωρίς συνεχή παρέμβαση του πιλότου.
Η αυτονομία, πάντως, δεν σημαίνει ότι οι κρίσιμες αποφάσεις περνούν ανεξέλεγκτα στο λογισμικό. Η Airbus περιγράφει ένα μοντέλο στο οποίο ο άνθρωπος διατηρεί την εποπτεία, με τις αποφάσεις να υπόκεινται στους κανόνες εμπλοκής και στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Η πρακτική εφαρμογή αυτής της αρχής θα αποτελέσει μία από τις βασικές προκλήσεις κατά την ανάπτυξη του συστήματος.
Θυμίζουμε, η ΠΤΗΣΗ είχε την ευκαιρία να δει από κοντά τις εξελίξεις γύρω από το πρόγραμμα κατά τη διάρκεια του Airbus Defence Summit 2026.
Μεγάλη εμβέλεια και ευελιξία ανάπτυξης
Το U740 Valkyrie έχει μήκος 9,1 μέτρα, εκπέτασμα πτερύγων 8,2 μέτρα και μέγιστο βάρος απογείωσης περίπου τριών τόνων. Η ανακοινωμένη εμβέλειά του ξεπερνά τα 5.000 χιλιόμετρα, ενώ το επιχειρησιακό του ύψος φθάνει τα 45.000 πόδια. Διαθέτει εσωτερικό χώρο οπλισμού και εξωτερικά σημεία ανάρτησης κάτω από τις πτέρυγες, επιτρέποντας τη μεταφορά διαφορετικών φορτίων.
Η δυνατότητα απογείωσης με πυραυλική υποβοήθηση επιτρέπει την ανάπτυξή του χωρίς να απαιτείται πάντοτε κανονικός διάδρομος, χαρακτηριστικό ιδιαίτερα χρήσιμο όταν οι αεροπορικές βάσεις βρίσκονται υπό απειλή. Παράλληλα, η σχεδίαση προβλέπει συμβατική απογείωση και προσγείωση, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές ανάλογα με τις διαθέσιμες υποδομές.
Η επιδίωξη για ένα σχετικά προσιτό μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης συνδέεται με την ανάγκη αύξησης της μαχητικής ισχύος χωρίς ανάλογη αύξηση του αριθμού των επανδρωμένων μαχητικών. Ένα CCA μπορεί να αναλάβει αποστολές αυξημένου κινδύνου, να μεταφέρει όπλα ή εξειδικευμένα φορτία και να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για τα επανδρωμένα αεροσκάφη. Η οικονομική και σχεδιαστική φιλοσοφία του επιτρέπει, παράλληλα, διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση του επιχειρησιακού κινδύνου.
Για τη Γερμανία, το πρόγραμμα αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς την απόκτηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνεργατικής μάχης με ευρωπαϊκό έλεγχο των κρίσιμων λειτουργιών τους. Για την Airbus, παράλληλα, η συνεργασία με την Kratos προσφέρει πρόσβαση σε μια ώριμη πλατφόρμα, πάνω στην οποία μπορεί να αναπτύξει ευρύτερη οικογένεια συστημάτων. Η εταιρεία έχει ήδη παρουσιάσει το U760 Ravenstorm ως επόμενο βήμα αυτής της προσέγγισης, με μεγαλύτερες διαστάσεις και προσανατολισμό σε περισσότερους τύπους αποστολών.
Η πρώτη ευρωπαϊκή πτήση αποτελεί, επομένως, σημαντικό ορόσημο, όχι όμως την ολοκλήρωση του προγράμματος. Η επιχειρησιακή αξία του Valkyrie θα κριθεί από την ενσωμάτωση του MARS, τη διασύνδεση με τα μαχητικά, την αξιοπιστία των αυτόνομων λειτουργιών και τη δυνατότητα παραγωγής και ένταξης σε υπηρεσία έως το 2029.
