Στον Γιάννη Ρέκκα
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής παρουσίας της αυστριακής Schiebel, με το Πολεμικό Ναυτικό να εντάσσει το μη επανδρωμένο ελικόπτερο Camcopter S-100 στις φρεγάτες FDI και την εταιρεία να βλέπει περιθώριο για περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων της στη χώρα.
Σε συνέντευξή που μας παραχώρησε ο Lubos Sramek, γενικός διευθυντής της Schiebel Aéronaval SAS και διευθυντής πωλήσεων για την Ευρώπη, μιλά για το επόμενο βήμα των Camcopter, τις προοπτικές του S-100 στο Πολεμικό Ναυτικό, το S-301 και το S-300 ως «loyal wingman» για Apache, αλλά και για το ενδεχόμενο βαθύτερης συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
ΠΤΗΣΗ: Η Schiebel έχει διευρύνει πρόσφατα την οικογένεια Camcopter με τα νέα S-101 και S-301. Ποιο είναι το όραμα πίσω από αυτές τις πλατφόρμες και ποιες επιχειρησιακές απαιτήσεις έχουν σχεδιαστεί να καλύψουν;
Lubos Sramek: Το περιβάλλον ασφαλείας έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Τα μη επανδρωμένα συστήματα αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο των σύγχρονων επιχειρήσεων και οι ένοπλες δυνάμεις αναζητούν ολοένα και περισσότερο λύσεις, που συνδυάζουν δυνατότητες Πληροφοριών, Επιτήρησης, Απόκτησης Στόχων και Αναγνώρισης (ISTAR), με τη δυνατότητα να επιφέρουν και αποτελέσματα στο πεδίο.
Τα Camcopter S-101 και Camcopter S-301 έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να ανταποκριθούν σε αυτές τις εξελισσόμενες απαιτήσεις. Αξιοποιώντας την αποδεδειγμένη τεχνογνωσία της Schiebel στα μη επανδρωμένα αεροχήματα περιστρεφόμενων πτερύγων, προσφέρουν εξειδικευμένες πολιτικές και στρατιωτικές δυνατότητες, συνδυάζοντας επίγνωση κατάστασης, προστασία δυνάμεων και την ενσωμάτωση φορέων/effectors σε πλατφόρμες με υψηλή κινητικότητα και επιχειρησιακή ευελιξία.
Στόχος είναι να προσφέρουμε μια κλιμακούμενη δυνατότητα, ικανή να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει απειλές, διατηρώντας παράλληλα τα πλεονεκτήματα της κατακόρυφης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) και της δυνατότητας ανάπτυξης σε περιβάλλον εκστρατείας.
ΠΤΗΣΗ: Πώς βλέπετε την εξέλιξη των οπλισμένων VTOL UAS στον ναυτικό και παράκτιο πόλεμο και ποιον ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν τα S-101 και S-301 δίπλα στο S-100;
Lubos Sramek: Τα μη επανδρωμένα συστήματα μετασχηματίζουν ήδη τις ναυτικές επιχειρήσεις. Από την Ερυθρά Θάλασσα έως και άλλες περιοχές στρατηγικής σημασίας, βλέπουμε αυξανόμενη ζήτηση για πλατφόρμες που μπορούν να επεκτείνουν την κάλυψη επιτήρησης, να παρέχουν έγκαιρη προειδοποίηση και, όπου απαιτείται, να συμβάλλουν στην προστασία δυνάμεων.
Τα Camcopter S-101 και S-301 έχουν εξοπλιστεί για αυτές τις νέες αποστολές. Επιχειρώντας μπροστά από μια ναυτική δύναμη ή προστατεύοντας κρίσιμες θαλάσσιες οδούς και υποδομές, μπορούν να ενισχύσουν την επίγνωση της κατάστασης και να υποστηρίξουν την αντιμετώπιση απειλών από τον αέρα, την επιφάνεια και, δυνητικά, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το S-301, με το αυξημένο ωφέλιμο φορτίο και την αυξημένη αυτονομία του, διευρύνει σημαντικά αυτές τις δυνατότητες.
Παράλληλα, το Camcopter S-100 παραμένει εξαιρετικά σημαντικό. Πρόκειται για ένα αποδεδειγμένο σύστημα που χρησιμοποιείται σε αποστολές ναυτικής επιτήρησης, έρευνας και διάσωσης, ασφάλειας συνόρων, καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης, επιτήρησης της αλιείας και προστασίας του περιβάλλοντος. Επομένως, τα S-101 και S-301 δεν αντικαθιστούν το S-100, αλλά το συμπληρώνουν, επεκτείνοντας το επιχειρησιακό φάσμα σε εξειδικευμένες αμυντικές εφαρμογές.
Τα S-300 και S-301 ανοίγουν επίσης νέες δυνατότητες σε τομείς όπως ο Ανθυποβρυχιακός Πόλεμος (ASW), ένας τομέας που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία καθώς πολλαπλασιάζονται τα μη επανδρωμένα υποβρύχια συστήματα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Schiebel συμμετέχει σε σημαντικά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, όπως τα SEACURE και SWORD.
ΠΤΗΣΗ: Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα S-100 του Πολεμικού Ναυτικού, μπορείτε να δώσετε περισσότερες λεπτομέρειες για την ελληνική διαμόρφωση; Βλέπετε περιθώριο για περαιτέρω ενσωμάτωση S-100 σε μελλοντικές ελληνικές φρεγάτες, συμπεριλαμβανομένων των δύο FREMM κλάσης Bergamini;
Lubos Sramek: Η διαμόρφωση του Πολεμικού Ναυτικού βασίζεται στην αποδεδειγμένη επιχειρησιακή διαμόρφωση που έχει ήδη καθιερωθεί στο Γαλλικό Ναυτικό, ενσωματώνοντας την τελευταία γενιά της διαμόρφωσης του S-100. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει υψηλό βαθμό κοινών χαρακτηριστικών, ενώ παράλληλα αξιοποιεί τις συνεχείς βελτιώσεις της πλατφόρμας.
Το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι η πλήρης επιχειρησιακή ενσωμάτωση του S-100 στις φρεγάτες FDI. Αναμένουμε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα θα αποτελέσει σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος για τη ναυτική επιτήρηση και την επίγνωση της κατάστασης.
Κοιτάζοντας μπροστά, βλέπουμε σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω επέκτασης. Η ενσωμάτωση σε επιπλέον φρεγάτες FDI προβλέπεται ήδη, ενώ η σύμβασή μας περιλαμβάνει και option για ένα ακόμη σύστημα. Δεδομένου ότι το S-100 ήδη επιχειρεί ή ενσωματώνεται σε συγγενείς ναυτικές πλατφόρμες, όπως οι γαλλικές φρεγάτες FREMM και οι αιγυπτιακές MEKO, υπάρχουν σαφείς δυνατότητες για ευρύτερη υιοθέτησή του και σε μελλοντικές πλατφόρμες του Πολεμικού Ναυτικού.
ΠΤΗΣΗ: Πέρα από το S-100, βλέπει η Schiebel πιθανές απαιτήσεις στην Ελλάδα για τα S-101 ή S-301, είτε για το Πολεμικό Ναυτικό είτε για άλλους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων;
Lubos Sramek: Απολύτως. Για ναυτικές εφαρμογές, το S-101 αποτελεί μια φυσική εξέλιξη του επιχειρησιακά αποδεδειγμένου S-100, διατηρώντας παράλληλα τα ίδια πλεονεκτήματα ως προς την ενσωμάτωση σε πλοία.
Τα S-300 και S-301 προσφέρουν πρόσθετες δυνατότητες χάρη στο μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο, την αυξημένη αυτονομία και την ευρύτερη επιχειρησιακή ευελιξία τους. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για αποστολές όπως ο Ανθυποβρυχιακός Πόλεμος (ASW), η επιτήρηση μεγάλης εμβέλειας και η συνεργασία επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων (Manned-Unmanned Teaming).
Πέρα από τους ναυτικούς χρήστες, βλέπουμε αυξανόμενο ενδιαφέρον από χερσαίες δυνάμεις. Μάλιστα, ορισμένες από τις πλέον προχωρημένες συζητήσεις για τα S-300 και S-301 διεξάγονται αυτή τη στιγμή με ευρωπαϊκούς στρατούς κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Ένα ιδιαίτερα σχετικό παράδειγμα για την Ελλάδα είναι το βρετανικό πρόγραμμα Project NYX, στο οποίο η Schiebel και η Thales συμμετέχουν μεταξύ των τεσσάρων τελικών υποψηφίων, με το Camcopter S-300 ως μελλοντική δυνατότητα «loyal wingman» για επιθετικά ελικόπτερα Apache. Δεδομένου ότι ο Ελληνικός Στρατός διαθέτει επίσης AH-64 Apache, πιστεύουμε ότι αυτή η φιλοσοφία θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα στο μέλλον.
Παράλληλα, διερευνούμε και εφαρμογές εκτός άμυνας, όπως η εναέρια πυρόσβεση, όπου η επιχειρησιακή εμπειρία της Ελλάδας θα μπορούσε να την καταστήσει σημαντικό εταίρο σε μελλοντικές εξελίξεις.
ΠΤΗΣΗ: Η Ελλάδα δίνει ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στην εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή, με στόχο το 25% στα νέα αμυντικά προγράμματα. Πώς θα μπορούσε να συμβάλει η Schiebel σε αυτόν τον στόχο;
Lubos Sramek: Η βιομηχανική συνεργασία αποτελούσε ανέκαθεν σημαντικό στοιχείο της προσέγγισης της Schiebel. Ήδη συνεργαζόμαστε με ελληνικές εταιρείες, μεταξύ άλλων για δραστηριότητες υποστήριξης, συντήρησης και διατήρησης της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας, ενώ η εκπαίδευση μπορεί να πραγματοποιείται τοπικά. Πέρα από αυτό, η αρχιτεκτονική του Camcopter είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για βιομηχανική συμμετοχή, καθώς πολλά στοιχεία της συναρμολόγησης, της συντήρησης και της παραγωγής εξαρτημάτων μπορούν να μεταφερθούν αποτελεσματικά στην εγχώρια βιομηχανία.
Εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει να επεκτείνει σημαντικά τον στόλο Camcopter, μια βαθύτερη βιομηχανική συνεργασία θα μπορούσε να καταστεί οικονομικά ελκυστική. Ανάλογα με το μέγεθος του προγράμματος, αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει τοπική συναρμολόγηση, παραγωγή επιλεγμένων εξαρτημάτων, δραστηριότητες ολοκλήρωσης και ευρύτερη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στην εφοδιαστική αλυσίδα. Έχουμε εφαρμόσει με επιτυχία παρόμοιες προσεγγίσεις με διεθνείς πελάτες στο παρελθόν και σήμερα προωθούμε αντίστοιχα μοντέλα βιομηχανικής συνεργασίας και για το πρόγραμμα S-300.
ΠΤΗΣΗ: Το πεδίο της μάχης γίνεται ολοένα πιο κορεσμένο από ηλεκτρονικό πόλεμο, συστήματα αντιμετώπισης UAV και εξελιγμένες αντιαεροπορικές άμυνες. Πώς προσαρμόζει η Schiebel τα UAS επόμενης γενιάς σε αυτές τις συνθήκες;
Ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η ανθεκτικότητα των επικοινωνιών και η αυτονομία αποτελούν σήμερα μερικές από τις σημαντικότερες προκλήσεις για ολόκληρο τον αεροδιαστημικό τομέα.
Η Schiebel έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία επιχειρώντας σε ιδιαίτερα απαιτητικά περιβάλλοντα. Η προσέγγισή μας επικεντρώνεται στην ανθεκτικότητα της πλατφόρμας, στη μείωση του φόρτου εργασίας του χειριστή, στην αυξανόμενη αυτονομία και στην επιχειρησιακή ευελιξία. Σε μελλοντικά σενάρια συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων, όπως αυτά που εξετάζονται στο πλαίσιο του Project NYX, το μη επανδρωμένο αερόχημα θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτελεί ολοένα πιο σύνθετες αποστολές με περιορισμένη παρέμβαση του χειριστή.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της Schiebel είναι ο συνδυασμός μιας αποδεδειγμένης πτητικής πλατφόρμας με μια ανοικτή αρχιτεκτονική. Αυτό μας επιτρέπει να ενσωματώνουμε γρήγορα νέες τεχνολογίες και να συνεργαζόμαστε στενά με εταίρους σε προηγμένες λύσεις αυτονομίας, επικοινωνιών και συστημάτων αποστολής, βελτιώνοντας παράλληλα συνεχώς την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.
ΠΤΗΣΗ: Κοιτάζοντας πέντε έως δέκα χρόνια μπροστά, ποια είναι η επόμενη σημαντική δυνατότητα ή πρόγραμμα που θέλει να φέρει η Schiebel στην αγορά και θα μπορούσε η Ελλάδα να αποτελέσει έναν από τους πρώτους χρήστες και εταίρους;
Η άμεση εστίασή μας είναι στην επέκταση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των S-101 και S-301, μέσω της ενσωμάτωσης πρόσθετων συστημάτων αποστολής καθώς και effectors. Πιστεύουμε ότι οι πελάτες αναζητούν ολοένα περισσότερο πλατφόρμες που μπορούν να εκτελούν πολλαπλούς τύπους αποστολών, αξιοποιώντας παράλληλα τις υφιστάμενες υποδομές εφοδιαστικής, εκπαίδευσης και υποστήριξης.
Βλέπουμε επίσης σημαντικές δυνατότητες σε εφαρμογές πέρα από την άμυνα, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η εναέρια πυρόσβεση, όπου τα μη επανδρωμένα συστήματα περιστρεφόμενων πτερύγων θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά. Η εμπειρία της Ελλάδας σε αυτόν τον τομέα την καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα δυνητικό εταίρο.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η Schiebel συνεχίζει να επενδύει στην επόμενη γενιά δυνατοτήτων. Όπως συμβαίνει με κάθε εταιρεία του αεροδιαστημικού κλάδου, η ανάπτυξη μελλοντικών συστημάτων ξεκινά πολύ πριν αυτά ανακοινωθούν δημόσια. Αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να συζητήσουμε λεπτομέρειες, η Ελλάδα είναι σίγουρα μία από τις χώρες που θεωρούμε δυνητικούς μελλοντικούς χρήστες, βιομηχανικούς εταίρους και περιφερειακούς κόμβους υποστήριξης για προηγμένες δυνατότητες Camcopter.
